به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، افزایش قیمتها و نوسان بازار، برای بسیاری از خانوادهها فقط یک خبر اقتصادی نیست و تبدیل به تجربهی روزمرهای شده که مستقیم با سفره، آرامش و تصمیمهای کوچک زندگی گره خورده است. در چنین شرایطی، گفتوگو درباره گرانی و گرانفروشی فقط یک بحث لفظی نیست.
بلکه این امر تلاشی است برای دقیقتر دیدن مسئله و پیدا کردن راههایی که هم به تولیدکننده فشار وارد نکند و هم از حقوق مصرفکننده محافظت کند. گزارش پیشرو نشست کارگروه تنظیم بازار استان البرز را روایت میکند که در آن، مسئولان اجرایی و نظارتی از زاویههای متفاوت به یک دغدغه مشترک پرداختهاند.
اینکه چگونه میشود در بازاری که کالا به اندازه کافی وجود دارد، اما قدرت خرید مردم تحتفشار است، هم ثبات ایجاد و هم اعتماد عمومی را تقویت کرد؟ واقعیت این است که بخشی از مشکل، اقتصادی و ساختاری است اما بخشی دیگر به رفتارهای سودجویانه، کمفروشی و مسائلی ازایندست برمیگردد.
این نشست، در کنار بیان آمار برخوردها و نظارتها، بر یک نکته کلیدی نیز تأکید دارد؛ اینکه کنترل بازار فقط با دستور و جریمه پایدار نمیشود و همراهی اصناف و مشارکت مردم و مهمتر از آن، سیاستهای حمایتی بهروز و تصمیمهای کلان هماهنگ، لازمه عبور کمهزینهتر از این دوره حساس است.
قیمت مرغ زیر نرخ واقعی اما خارج از توان خرید مردم
عبدالرضا بازدار، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز در این نشست با اشاره به اینکه دوران جنگ تحمیلی سوم، به دلیل اهمیت معیشت مردم، همه پایکار بودند، گفت: اکنون که موضوع گرانفروشی مطرح میشود، باید میان دو مفهوم تفاوت قائل شد؛ یکی «گران بودن» و دیگری «گرانفروشی».
وی مطرح کرد: گاهی یک کالا به دلیل فرآیند تولید گران است و نمیتوان در آن مداخله کرد، اما گرانفروشی مقولهای است که باید با آن برخورد شود. به نظر میرسد در شرایط کنونی علاوه بر برخی سوءاستفادهها و تخلفات، در زنجیره توزیع نیز مشکلاتی وجود دارد، بهویژه در بخش خردهفروشی.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز خاطرنشان کرد: ما در زنجیره تولید تا عرضه و تأمین مواد اولیه در بسیاری از بخشها با مشکلاتی مواجه شدهایم و محدودیتهایی اعمال شده است. در این شرایط، برخی افراد اعمالنظر میکنند، قیمتگذاری انجام میدهند و کمفروشی صورت میگیرد.
بازدار متذکر شد: کالابرگی که دو ماه پیش ارائه شد، اکنون چه ارزشی دارد؟ عملاً هیچ. به نظر میرسد دولت باید بسته حمایتی ارائه داده، کالابرگ را اصلاح کند و قدرت اقتصادی و توان خرید مردم را افزایش دهد. قیمت مرغ در بازار باید 35 تا 360 هزار تومان باشد که اکنون 330 تا 340 هزار تومان است.
وی با بیان اینکه با این حال همه میگویند گران است درصورتیکه ارزانتر از قیمت اصلی نیز هست اما کسی نمیتواند آن را خریداری کند، گفت: دسترسی مردم در امنیت غذایی شامل دو بخش است؛ دسترسی فیزیکی (یعنی کالا موجود باشد) و دسترسی اقتصادی (یعنی فرد بتواند آن را خریداری کند).
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز اظهار کرد: در شرایط جنگی کمبود کالا وجود نداشت و حتی برخی کالاها ارزانتر نیز بودند. در چنین شرایطی، دولت باید بستههای حمایتی ارائه دهد. در حال حاضر نیز هیچ کمبودی در بازار وجود ندارد و انواع کالاها به اندازه کافی موجود هستند.
بازدار مطرح کرد: در بازرسیها باید مردم را با خود همراه کنیم، درست است که در مواردی تخلف مشاهده و با آن برخورد میشود اما کسبه نباید تصور کنند ما در مقابل آنها قرار داریم. اصناف و بازاریانی که در کف بازار فعالیت میکنند باید با ما همراه شوند زیرا فضای کشور نیازمند همراهی و همدلی است.
وی خاطرنشان کرد: تیمهای بازرسی فعال هستند و در صورت تخلف، جریمهها نیز اعمال میشود، اما بهنوعی باید مردم را همراه کرد. مردم ایران در شرایط جنگی همواره پایکار بودهاند و در برابر تهاجم بیگانه و جنگ نیز همراهی خود را نشان دادهاند، بنابراین لازم است در فضای بهتری با آنها رفتار کنیم.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز در پایان سخنان خود اذعان کرد: با این حال، بخشی از مشکلات ما فراتر از سطح استان است و نیاز به تصمیمگیریهای اساسی در سطح کلان و کشوری دارد؛ از جمله اینکه کالابرگ باید تغییر کند و در حوزه مواد اولیه نیز تدابیر لازم اندیشیده شود.
آمادگی تعزیرات برای برگزاری گشتهای سیار با حضور قضات
غلامرضا صالحی، مدیرکل تعزیرات حکومتی استان البرز نیز با اشاره به عملکرد ایام جنگ از رسیدگی به حدود 2 هزار و 800 فقره پرونده تخلف از 9 اسفندماه 1404 الی 9 اردیبهشتماه 1405 خبر داد و عنوان کرد: از این تعداد 73 یا 74 مورد منتهی به پلمب واحد صنفی و نصب پارچه شد.
وی تصریح کرد: بازدیدی از کارخانه تولید روغن در اشتهارد داشتم که خط تولید خوب و تولید به اندازه کافی بود اما نکتهای را به کارخانهدار گفتم که روغن مخصوص پختوپز در خط تولیدتان نیست و پیشنهاد دادم این خط تولید راهاندازی شود تا کمبودی در این نوع روغن در بازار نداشته باشیم.
مدیرکل تعزیرات حکومتی استان البرز افزود: سپس سراغ فروشگاه پخش کارخانه را گرفتم که متوجه شدم پخش این شرکت در استان دیگری مستقر است. ما گاهی نمیتوانیم یک مسئله را تا انتها پیش ببریم؛ شرکتهایی در البرز سرمایهگذاری کردهاند اما فروشگاه پخش آنها در استانی دیگر مستقر است.
صالحی با اشاره به اینکه این موضوع موجب قطع شدن روند اقدامات ما میشود، بر ضرورت مدیریت صحیح این موضوع تأکید و اظهار کرد: تفاوت بین گرانی و گرانفروشی بسیار مهم است. تعزیرات و دیگر دستگاههای متولی هر جا تخلفی دیدهاند، حتی در مواردی که موضوع شبههناک هم بوده، برخورد کردهاند.
وی افزود: حتی در مواردی که وضعیت 50 – 50 بوده نیز موضوع را به سمت تخلف بردهایم، یعنی تا این اندازه نسبت به حقوق مصرفکننده حساس هستیم، اقتضائات این حقوق را درک میکنیم و برای آن راهکار و نسخه داریم. مصوبه سران قوا در خصوص تشدید مجازات جرائم تعزیراتی مشکل را حل کرده است.
مدیرکل تعزیرات حکومتی استان البرز تصریح کرد: جایی که تخلف ببینیم میتوانیم فیالبداهه بگوییم پلمب اما باید تخلف احراز شود و علمش وجود داشته باشد و احراز این علم برای من صورت گیرد و آن موقع دستور پلمب را صادر کنم؛ امری که قانون دایره حدود آن را مشخص کرده است.
صالحی در پایان سخنان خود بیان کرد: آمادگی داریم با محوریت تعزیرات حکومتی، گشت سیار در سطح بازار استان البرز برگزار شود. وقتی قضات تعزیراتی گشتها را مشایعت کنند باعث نمیشود کسی به شعبه ما مراجعه کند و بگوید فلان بازرس با من لجبازی داشت؛ با این کار این شائبه منتفی میشود.
بار روانی گرانی از خود گرانی بیشتر است
عیسی هواسی، بازرس کل استان البرز در این جلسه ضمن قدردانی از مردم بهخاطر خلق حماسههای شبانه و حضور گرم، مستمر و بصیرتمندانهشان در تمام صحنهها مطرح کرد: این مردم با روحیهای خستگیناپذیر همواره پایکار نظام بوده و این حمایت و پشتیبانی خود را بارها به منصه ظهور گذاشتهاند.
وی مطرح کرد: چهبسا ما مسئولان گاهی در مسیر انجام امور خسته شویم، اما مردم هر شب با شور، اشتیاق و انرژی بیشتری در مسیر دفاع از آرمانهای انقلاب حضور دارند و بیتردید این مردم هستند که کارها را به سرانجام خواهند رساند. این حضور و همراهی، نعمتی بزرگ است که جای شکرگزاری دارد.
بازرس کل استان البرز خاطرنشان کرد: باید مراقب باشیم که شرایط معیشتی مردم بهگونهای سخت نشود که آستانه تحمل آنان به پایان برسد و خدایناکرده نقاط قوت ما تبدیل به ضعف شوند و مطالبهگریهای گسترده شکل گیرد. در حال حاضر، مردم علیرغم وجود گرانیها و گرانفروشیها، پایکار هستند.
هواسی دلیل این امر را بصیرت و قدرشناسی آنها دانست و تأکید کرد: ما موظفیم تلاش خود را مضاعف کنیم تا شرایط به آن نقطه نرسد. هر اقدامی که انجام میدهیم باید برای مردم ملموس باشد و آنان طعم شیرین نظارت را بچشند. تکیه صرف بر ارائه نظرات آکادمیک و نظری، دردی را از مردم دوا نخواهد کرد.
وی با بیان اینکه مردم باید در بازار، وجود کالا و حفظ قدرت خرید خود را بهطور عینی تجربه کنند، اذعان کرد: معتقدم گرانی وجود دارد، اما بار روانی ناشی از گرانیها از خود گرانی بیشتر شده است. اگر به یک ثبات در بازار برسیم، مردم با این وضعیت کنار میآیند؛ نگرانی اصلی آنها از بیثباتی قیمتهاست.
بازرس کل استان البرز بیان کرد: امروز مردم از این موضوع گلایه دارند که دو مغازه در کنار هم، یک کالای واحد را با دو قیمت متفاوت عرضه میکنند یا اینکه صبح کالایی را با یک قیمت تهیه میکنند و بعدازظهر همان کالا را با قیمتی دیگر باید بخرند؛ این نوسانات و تفاوتها مردم را آزار میدهد.
هواسی با بیان اینکه ما آسیبشناسیهای لازم را انجام دادهایم و پیشنهاداتی که میتواند وضعیت را کنترل کند، ارائه خواهیم کرد، اظهار کرد: در ایام اخیر، بلافاصله پس از آغاز جنگ و با ابلاغ ریاست عالی سازمان، تمامی بازرسیهای عادی متوقف و به سمت شرایط ویژه و جنگی هدایت شد.
وی تصریح کرد: همکاران نیز بهصورت هدفمند مدیریت شدند و در سطح جامعه و دستگاهها حضور یافتند. در این بازه 40 روزه، در مجموع 506 مورد بازدید و جلسه برگزار شد. پس از آتشبس نیز همچنان برنامههای اصلی را متوقف کردهایم و برنامههای فوقالعادهای متناسب با شرایط روز تعریف شده است.
بازرس کل استان البرز بیان کرد: این برنامهها در حوزههایی از جمله نظارت بر زنجیره تأمین، تولید، توزیع و فروش ارزاق و مایحتاج عمومی پرمصرف، جلوگیری از احتکار و افزایش خودسرانه قیمتها، نظارت بر مناطق گمرکی و فرآیند ترخیص کالاهای اساسی و استراتژیک اجرا میشود.
هواسی نظارت بر عملکرد دستگاههای اجرایی، بررسی موجودی انبارهای کالاهای اساسی، ثبت سفارشها و نیز مسائل مربوط به جبران خسارتهای وارد شده را از دیگر اقدامات در دستور کار دانست و عنوان کرد: این اطمینان را میدهم که دستگاههای نظارتی در کنار مدیران و بازرسان حضور دارند.
وی مطرح کرد: سیاستی که در این مقطع اتخاذ شده بر حمایت و همراهی استوار است؛ بهگونهای که تصمیماتی که در شرایط کنونی اتخاذ میشود، ممکن است در شرایط عادی نیازمند طی فرآیندها و بروکراسیهای پیچیدهتری باشد، اما اکنون با نگاه حمایتی و تسهیلگر در حال اجراست.
بازرس کل استان البرز اضافه کرد: هر تصمیمی که در جهت منافع عمومی و صیانت از حقوق عامه اتخاذ شود، مورد پشتیبانی کامل قرار میگیرد. در مواردی که نیاز به مجوز یا مصوبه وجود دارد، مجموعه دستگاههای نظارتی آمادگی کامل دارند تا همکاری لازم را بهمنظور عبور از این شرایط به عمل آورند.
به گفته وی، اکنون یک فرصت طلایی پیش رو داریم؛ اگرچه در شرایط محاصره دریایی هستیم اما مسیرهای جدیدی در حال گشایش است که هماهنگی و فعالسازی آنها نیازمند چند ماه زمان است، بنابراین باید این دو تا سه ماه حساس را بهگونهای مدیریت کنیم که دشمن نتواند از وضعیت موجود سوءاستفاده کند.
هواسی گفت: ضروری است از ظرفیت و پتانسیل عظیم مردمی که شبانهروز در کنار نظام ایستادهاند و با وفاداری از ارزشها و انقلاب دفاع میکنند، به بهترین شکل بهرهگیری شود. نباید اجازه دهیم در میان مردم تعلل، بیانگیزگی یا دلسردی شکل گیرد؛ همه باید در این ایام حساس با همدلی و انسجام پایکار باشند.
امید اجتماعی از نتایج عملی میآید
مسئله بازار، یک موضوع یکعلتی ساده نیست تا با چند برخورد مقطعی یا چند توصیه کلی حل شود. از یک سو، فشار هزینههای تولید و گرههای تأمین و توزیع وجود دارد و از سوی دیگر، تخلفاتی مثل کمفروشی، قیمتگذاری سلیقهای و سوءاستفاده، به بیاعتمادی و فرسایش روانی جامعه دامن میزند.
مردم وقتی میبینند کالای واحد در دو مغازه کنار هم دو قیمت دارد، یا قیمتها در چند ساعت تغییر میکند، بیش از خود عدد قیمت، با حس بیثباتی و ناتوانی در برنامهریزی مواجه میشوند. این همان نقطهای است که اگر جدی گرفته نشود، میتواند به سرمایه اجتماعی آسیب بزند، حتی اگر قفسهها پر باشد.
با این حال، مسیر ترمیم هم روشن است و امید میتواند از دل اقدامهای دقیق و قابللمس شکل بگیرد، نه از شعار. اصلاح سیاستهای حمایتی در کنار مدیریت زنجیره توزیع و شفافیت مسیر عرضه، میتواند فاصله وجود کالا تا توان خرید مردم را کمتر کند.
همزمان، نظارت و برخورد با گرانفروشی وقتی اثرگذارتر میشود که همراهی اصناف و مردم را هم داشته باشد؛ یعنی سازوکاری که هم حق مصرفکننده را حفظ کند و هم اجازه ندهد کسبه احساس تقابل دائمی کنند. به یاد داشته باشیم که امید اجتماعی زمانی واقعی است که مردم نتیجه اقدامات را ببینند.
گزارش: مینا صدیقیان
انتهای پیام/