به گزارش خبرگزاری تسنیم از یزد، در روزهایی که تحولات و شرایط خاص کشور، بسیاری از حوزههای اجتماعی و اجرایی را با تغییرات و بازتعریفهای جدی مواجه کرده است، نظام آموزش عالی نیز بیش از هر زمان دیگری در معرض آزمونی تازه قرار گرفته؛ آزمونی که تنها به نحوه ادامه کلاسها یا تعیین تکلیف امتحانات پایانترم محدود نمیشود، بلکه آینده شیوههای آموزش، ارزیابی، مدیریت دانشگاهی و حتی نسبت دانشگاه با جامعه را تحت تأثیر قرار داده است. در چنین فضایی، دانشگاهها ناگزیرند میان حفظ کیفیت آموزشی، تأمین آرامش روانی دانشجویان و سازگاری با شرایط جدید، تعادلی دقیق و هوشمندانه برقرار کنند.
یکی از مهمترین دغدغههای این روزهای دانشجویان و خانوادهها، چگونگی برگزاری امتحانات پایانترم و استمرار فرآیند آموزش در شرایطی است که دانشگاهها باید همزمان به الزامات آموزشی و اقتضائات محیطی توجه کنند. تجربه سالهای اخیر، بهویژه عبور از دوران همهگیری کرونا، نشان داده است که آموزش عالی ایران توانسته بخشی از مسیر تحول دیجیتال را پشت سر بگذارد و زیرساختهای آموزش مجازی را تقویت کند؛ اما اکنون پرسش اصلی این است که آیا این تجربه میتواند به فرصتی برای تغییرات ساختاری و حرکت به سمت آموزشهای منعطفتر و غیرمتمرکزتر تبدیل شود؟
در کنار این مسئله، نقش دانشگاهها در مدیریت شرایط بحران تنها به حوزه آموزش محدود نمیشود. مراکز علمی بهعنوان نهادهای تولید فکر و تربیت نیروی انسانی، وظیفه دارند در چنین بزنگاههایی، ضمن حفظ پویایی علمی، با بهرهگیری از ظرفیتهای پژوهشی و ارتباط با رسانهها، به تبیین شرایط، کاهش نگرانیهای اجتماعی و کمک به تصمیمسازیهای دقیقتر نیز یاری برسانند. در این میان، نقش رسانهها بهعنوان حلقه واسط میان دانشگاه، مسئولان و افکار عمومی، بیش از پیش اهمیت پیدا میکند؛ رسانههایی که میتوانند با اطلاعرسانی شفاف و روایت درست از تصمیمات، در اقناع و آرامسازی جامعه دانشگاهی نقشآفرین باشند.
دانشگاه امام جواد(ع) یزد نیز بهعنوان یکی از مراکز آموزش عالی فعال و رو به رشد استان، تلاش کرده است ضمن تطبیق خود با شرایط جدید، مسیر توسعه علمی و آموزشی خود را ادامه دهد. دانشگاهی که نزدیک به دو دهه پیش فعالیت خود را با تنها 54 دانشجو آغاز کرد و امروز با سه هزار دانشجو، دهها رشته تحصیلی و هزاران فارغالتحصیل، به یکی از مجموعههای دانشگاهی اثرگذار در یزد تبدیل شده است؛ مجموعهای که همزمان با توسعه کمی، بر حفظ کیفیت آموزشی، پاسخگویی به نیازهای جامعه و گسترش فعالیتهای پژوهشی نیز تمرکز داشته است.
اکنون در شرایطی که آموزش عالی کشور در آستانه تجربهای تازه از تغییر و تطبیق قرار گرفته، بررسی نگاه مدیران دانشگاهی به این تحولات میتواند تصویری روشنتر از مسیر پیشرو ارائه دهد؛ مسیری که در آن، بحرانها میتوانند نهتنها تهدید، بلکه فرصتی برای بازاندیشی در شیوههای سنتی آموزش و حرکت به سمت دانشگاهی هوشمندتر، منعطفتر و مسئلهمحورتر باشند.
در همین راستا، داریوش پورسراجیان، رئیس دانشگاه امام جواد(ع) یزد، در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار تسنیم، از آخرین وضعیت آموزشی این دانشگاه، نحوه تصمیمگیری درباره امتحانات پایانترم، فرصتهای پیشروی آموزش مجازی، نقش رسانهها در دوران بحران و برنامههای توسعهای این مرکز علمی سخن گفت که از نظر خوانندگان محترم تسنیم میگذرد:
تسنیم: آقای دکتر، در شرایط فعلی کشور یکی از مهمترین دغدغههای دانشجویان و خانوادهها، نحوه برگزاری امتحانات پایانترم است. دانشگاه امام جواد(ع) در این زمینه چه تصمیمی اتخاذ کرده است؟
پورسراجیان: طبیعی است که در چنین شرایطی، یکی از نخستین دغدغههای دانشجویان، اساتید و خانوادهها، تعیین تکلیف روند آموزشی و بهویژه نحوه برگزاری آزمونهای پایانترم باشد. ما این دغدغه را کاملاً درک میکنیم و از همین رو تلاش کردهایم با حفظ آرامش و پرهیز از تصمیمگیری شتابزده، شرایط را بهدقت بررسی کنیم.
در حال حاضر هنوز تصمیم نهایی درباره نحوه برگزاری امتحانات اتخاذ نشده است و دانشگاه امام جواد(ع) در این زمینه تابع تصمیم مشترک و هماهنگ دانشگاههای استان خواهد بود. این هماهنگی بسیار مهم است، چرا که باید عدالت آموزشی، آرامش روانی دانشجویان و حفظ کیفیت ارزیابی بهصورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.
امکان برگزاری امتحانات هم بهصورت حضوری و هم بهصورت مجازی وجود دارد و هر دو گزینه در حال بررسی است. تجربهای که در دوران شیوع کرونا به دست آوردیم، باعث شده امروز از نظر زیرساختهای فنی، آمادگی بیشتری برای برگزاری آزمونهای آنلاین داشته باشیم، اما همچنان باید به برخی چالشها مانند نحوه تضمین صحت ارزیابی، کنترل شرایط آزمون و رعایت استانداردهای آموزشی توجه ویژه داشت.
آنچه برای ما در اولویت قرار دارد، حفظ کیفیت آموزشی و در عین حال کاهش نگرانی دانشجویان است. تصمیم نهایی نیز با همین نگاه اتخاذ خواهد شد.
تسنیم: آیا میتوان گفت بحرانهای اخیر، آموزش عالی کشور را به سمت تغییرات ساختاری سوق خواهد داد؟
پورسراجیان: بدون تردید همینطور است. تاریخ نشان داده که بسیاری از تحولات بزرگ، در دل بحرانها شکل گرفتهاند. بحرانها هرچند با دشواری و فشار همراهاند، اما در کنار تهدیدها، فرصتهایی نیز ایجاد میکنند که اگر بهدرستی شناخته شوند، میتوانند مسیرهای تازهای برای پیشرفت بگشایند.
در حوزه آموزش عالی، یکی از مهمترین فرصتهایی که امروز پیش روی ما قرار دارد، توسعه آموزشهای غیرمتمرکز و گسترش استفاده از ظرفیتهای آموزش مجازی است.
ما در گذشته شاید آموزش مجازی را بیشتر بهعنوان یک ابزار مکمل میدیدیم، اما امروز باید آن را بهعنوان بخشی از ساختار آینده آموزش دانشگاهی بپذیریم. دانشگاه آینده، دانشگاهی است که محدود به کلاس فیزیکی نیست؛ بلکه میتواند ترکیبی از آموزش حضوری، مجازی، پروژهمحور و تعاملی باشد.
تجربه دوران کرونا بسیاری از مقاومتها در برابر این تغییر را از میان برد. امروز هم دانشجویان و هم اساتید، آمادگی بیشتری برای استفاده از این ظرفیتها دارند. به همین دلیل معتقدم شرایط فعلی میتواند روند تحول در نظام آموزش عالی را تسریع کند.
تسنیم: در این میان، نقش رسانهها را چگونه ارزیابی میکنید؟
پورسراجیان: نقش رسانهها در شرایط بحران، بسیار کلیدی و تعیینکننده است. رسانه تنها ابزار اطلاعرسانی نیست؛ رسانه در چنین شرایطی وظیفه تبیین، اقناع و ایجاد آرامش اجتماعی را نیز بر عهده دارد.
در حوزه آموزش عالی، دانشجویان و خانوادهها نیاز دارند اطلاعات دقیق، شفاف و بهموقع دریافت کنند. هرگونه ابهام یا تأخیر در اطلاعرسانی میتواند موجب اضطراب و سردرگمی شود. رسانهها میتوانند با انتقال درست تصمیمات مسئولان، توضیح منطق پشت این تصمیمات و پاسخ به پرسشهای افکار عمومی، نقش مهمی در کاهش این نگرانیها ایفا کنند.
از سوی دیگر، رسانهها میتوانند در بازتاب تجربههای موفق دانشگاهها، معرفی نوآوریهای آموزشی و ترویج فرهنگ سازگاری با شرایط جدید نیز مؤثر باشند. بهنظر من، ارتباط میان دانشگاه و رسانه باید در چنین شرایطی بیش از گذشته تقویت شود.
تسنیم: دانشگاه امام جواد(ع) امروز چه جایگاهی در آموزش عالی استان دارد؟
پورسراجیان: دانشگاه امام جواد(ع) امروز حاصل حدود دو دهه تلاش مستمر در مسیر توسعه علمی و ارتقای کیفیت آموزشی است. این دانشگاه حدود 20 سال پیش با پذیرش تنها 54 دانشجو در دو رشته کاردانی آغاز به کار کرد، اما امروز به مجموعهای پویا با حدود سه هزار دانشجو در 59 رشته کارشناسی و کارشناسی ارشد در قالب چهار دانشکده تبدیل شده است.
این رشد صرفاً کمی نبوده است. ما همواره تلاش کردهایم توسعه دانشگاه همراه با حفظ و ارتقای کیفیت باشد. تاکنون بیش از هفت هزار نفر از این دانشگاه فارغالتحصیل شدهاند و بسیاری از آنها امروز در بخشهای مختلف اجرایی، صنعتی، آموزشی و خدماتی کشور مشغول فعالیت هستند.
این برای ما افتخار بزرگی است که دانشگاه توانسته در تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد نقشآفرین باشد.
تسنیم: رویکرد دانشگاه در توسعه رشتههای جدید چیست؟
پورسراجیان: ما همواره تلاش کردهایم توسعه رشتهها مبتنی بر نیاز واقعی جامعه و بازار کار باشد. یکی از آسیبهای نظام آموزش عالی، گسترش رشتههایی است که ارتباط کافی با نیازهای روز ندارند.
در دانشگاه امام جواد(ع)، هر رشته جدیدی که تعریف میشود، پیش از آن از منظر نیازسنجی اجتماعی، ظرفیت اشتغال و ضرورت علمی بررسی میشود. همین نگاه باعث شده استقبال دانشجویان از رشتههای جدید قابل توجه باشد.
امسال موفق شدیم مجوز پذیرش دانشجو در رشته کارشناسی حقوق را دریافت کنیم که یکی از رشتههای پرتقاضا و مهم است. همچنین پیگیر راهاندازی رشته ایرانشناسی هستیم که میتواند نقش مهمی در شناخت بهتر فرهنگ و هویت ملی ایفا کند.
در مقطع کارشناسی ارشد نیز برنامههایی برای توسعه گرایشهای جدید در حوزه مدیریت و علوم تربیتی داریم.
تسنیم: فعالیتهای پژوهشی دانشگاه تا چه اندازه در حل مسائل استان نقش داشته است؟
پورسراجیان: ما معتقدیم دانشگاه نباید از مسائل واقعی جامعه فاصله داشته باشد. پژوهش زمانی ارزشمند است که بتواند در حل مشکلات مردم و توسعه منطقه اثرگذار باشد.
در سالهای اخیر، دانشگاه امام جواد(ع) در پروژههای پژوهشی و توسعهای متعددی با دستگاههای اجرایی، نهادهای مختلف و بخش خصوصی همکاری داشته است. تلاش کردهایم ظرفیت علمی اعضای هیئت علمی و دانشجویان را در خدمت حل مسائل استان قرار دهیم.
این تعامل میان دانشگاه و جامعه، یکی از مهمترین محورهای مأموریت دانشگاه در سالهای آینده خواهد بود.
تسنیم: چشمانداز شما برای آینده دانشگاه چیست؟
پورسراجیان: چشمانداز ما، تبدیل دانشگاه امام جواد(ع) به دانشگاهی پویا، مسئلهمحور، نوآور و پاسخگو به نیازهای جامعه است.
ما میخواهیم دانشگاهی باشیم که هم در آموزش و هم در پژوهش، با تحولات روز همگام باشد؛ دانشگاهی که از فرصتهای فناوری استفاده کند، آموزش را منعطفتر کند و دانشجویانی تربیت کند که بتوانند در دنیای پیچیده آینده نقشآفرین باشند.
شرایط امروز، با همه دشواریهایش، میتواند فرصتی برای بازتعریف آموزش عالی باشد؛ فرصتی برای عبور از روشهای سنتی و حرکت به سمت دانشگاهی هوشمندتر، چابکتر و اثرگذارتر. دانشگاه امام جواد(ع) نیز تلاش میکند در این مسیر، سهم خود را به بهترین شکل ایفا کند.
انتهای پیام/