به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از رویترز، حملات پهپادی ایران به شماری از مراکز وابسته به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در حاشیه خلیج فارس، پرسشهایی را درباره نقش احتمالی روسیه در این عملیات ایجاد کرده است.
چهار منبع مطلع از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، گفتهاند تحلیلگران در حال بررسی این موضوع هستند که آیا روسیه اطلاعات هدفگیری یا فناوری پیشرفته پهپادی در اختیار ایران قرار داده است یا خیر.
این منابع تأکید کردهاند که مقامهای اطلاعاتی آمریکا هنوز درباره مشارکت احتمالی روسیه در این حملات به نتیجه قطعی نرسیدهاند. بااینحال، دقت و اثربخشی ظاهری حملات و همچنین سابقه حمایت فنی روسیه از ایران، از جمله شواهدی است که در این بررسی مورد توجه قرار گرفته است.
حمله به دستکم دو مرکز سیا
بر اساس گزارش رویترز، دستکم دو مرکز متعلق به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در ماه مارس هدف حمله قرار گرفتهاند. یکی از این مراکز، ایستگاه سیا مستقر در سفارت آمریکا در ریاض و دیگری مرکزی در شرق عراق بوده است.
برخی منابع گفتهاند مراکز بیشتری نیز هدف قرار گرفتهاند، اما جزئیاتی درباره تعداد یا محل دقیق آنها ارائه نکردهاند. یک منبع تعداد مراکز هدفگرفتهشده را «بیش از یک و کمتر از ۱۲» عنوان کرده و منبع دیگری گفته است چند مرکز مورد حمله قرار گرفتهاند.
مراکز برونمرزی سیا میتوانند شامل ایستگاههای مستقر در سفارتخانهها، دفاتر عملیاتی، خانههای امن، مراکز لجستیکی و تأسیسات نظارتی باشند. محل دقیق این مراکز معمولاً در ردیف اطلاعات بهشدت محرمانه قرار دارد.
ادعای استفاده از پهپادهای ارتقایافته
یک مقام منطقهای که به یادداشت داخلی یکی از سازمانهای اطلاعاتی غربی دسترسی داشته، به رویترز گفته است این گزارش نقش روسیه در هدفگیری مراکز منطقهای سیا را محتمل دانسته است.
دو مقام غربی مستقر در منطقه نیز گفتهاند تحلیلگران معتقدند در حمله به سفارت آمریکا در عربستان از دو نمونه ارتقایافته روسی پهپادهای شاهد استفاده شده است. به گفته آنها، پهپاد نخست در بخش آسیبپذیری از نمای بیرونی سفارت شکاف ایجاد کرد و پهپاد دوم از همان محل وارد ساختمان شد و منفجر شد. در این حمله تلفات جانی گزارش نشده است.
سامانه روسی برای افزایش دقت پهپادهای شاهد
یکی دیگر از منابع گفته است روسیه با تأمین سامانه ناوبری ماهوارهای «کومتا–ام» به بهبود دقت پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران کمک کرده است. به گفته کارشناسان، این سامانه نسبت به نمونه ایرانی از دقت بیشتری برخوردار است و مقاومت بالاتری در برابر اخلال الکترونیکی دارد.
روزنامه والاستریت ژورنال پیشتر در ماه مارس از تحویل این سامانه به ایران خبر داده بود؛ اما کرملین آن گزارش را تکذیب و «خبر جعلی» توصیف کرد.
رویترز و چند رسانه دیگر پیشتر گزارش داده بودند که روسیه در جریان جنگ، اطلاعات هدفگیری و دیگر حمایتهای فنی را برای حمله به مواضع آمریکا در منطقه در اختیار ایران قرار داده است. مقامهای آمریکایی نیز ارائه برخی حمایتها از سوی مسکو را تأیید کردهاند؛ اما بررسی نقش احتمالی روسیه در حملات مشخص به مراکز سیا تاکنون علنی نشده بود.
احتمال اصابت اتفاقی همچنان مطرح است
با وجود گمانهزنیها درباره نقش مسکو، برخی منابع هشدار دادهاند که ممکن است هدف اصلی ایران ساختمان سفارت آمریکا بوده و مرکز سیا بهطور اتفاقی مورد اصابت قرار گرفته باشد.
بااینحال، شماری از تحلیلگران اطلاعاتی معتقدند کشورهای اندکی بهجز روسیه هم توانایی دستیابی به چنین اطلاعات حساسی را دارند و هم ممکن است انگیزه استفاده از آن علیه آمریکا را داشته باشند.
دانیل هافمن، رئیس پیشین یکی از ایستگاههای سیا و افسر سابق عملیات مخفی این سازمان، گفته است باتوجهبه روابط راهبردی تهران و مسکو، کمک احتمالی روسیه به ایران برای هدف قراردادن مراکز سیا دور از انتظار نخواهد بود.
کاخ سفید درخواست رویترز برای اظهارنظر را به سیا ارجاع داد و این سازمان از ارائه توضیح خودداری کرد. نمایندگی ایران در سازمان ملل، وزارت دفاع روسیه و دولت عربستان نیز به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
بر این اساس، نقش روسیه در حملات مورد اشاره همچنان در سطح یک فرضیه اطلاعاتی قرار دارد و گزارش رویترز نیز دخالت مستقیم یا قطعی مسکو را تأیید نمیکند.