به گزارش خبرنگار مهر، اسماعیل بقایی در نشست خبری امروز خود با اشاره به حدیثی از امام حسین (ع) مبنی بر اینکه «اگر دین ندارید، آزاده باشید»، اظهار کرد: ما نبود آزادگی را در رفتارهای رژیم اسرائیل و آمریکا به عینه دیدیم.
جامعه جهانی از آزمون جنگ سربلند بیرون نیامد
سخنگوی وزارت خارجه گفت: در یک سال گذشته به تأسیسات هستهای حمله کردند و متأسفانه جامعه جهانی از این آزمون سربلند بیرون نیامد. در جریان این جنگ تجاوزکارانه، تعداد زیادی از فرماندهان ارشد و شهروندان عزیز ایرانی را از دست دادیم.
بقایی افزود: در ۲۴ ساعت گذشته با تحولات مهمی مواجه بودیم؛ نهایی شدن یادداشت تفاهم ایران و آمریکا و خاتمه جنگ در همه جبههها از جمله لبنان، محصول ایستادگی ملت ایران در برابر دو بازیگر شرور، یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی است.
خاتمه جنگ در لبنان، بخش لاینفک تفاهم خاتمه جنگ است
سخنگوی وزارت خارجه در مورد حمله اسرائیل به لبنان پس از تفاهم ایران و آمریکا و واکنش جمهوری اسلامی ایران گفت: شاهد بودیم که همزمان با اوجگیری تلاشها برای رسیدن به تفاهم، رژیم مرتکب جنایات در لبنان شد. به خانواده شریف فرمانده ارشد حزبالله لبنان و مردم لبنان تسلیت عرض میکنم. بعدها بیشتر روشن خواهد شد که اقدام تروریستی لبنان در بعد از ظهر دیروز، به فرصتی برای تأمین منافع حداکثری ایران و جبهه مقاومت تبدیل شد. آیندگان خواهند دید که ایران اجازه نداد رژیم تمرکز ما بر تأمین منافع عالیه ایران و لبنان را برهم زند و در نهایت این جنایت موجب انسجام جبهه مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی شد. خاتمه جنگ در لبنان بخش لاینفک تفاهم خاتمه جنگ است. ما مصمم هستیم؛ آتشبس در لبنان بخشی از آتشبس ۱۹ فروردین بود. بنابراین در آینده هم با دقت تحولات را رصد خواهیم کرد و هرجا لازم باشد، از همه ابزارهایمان برای تحقق خواستههایمان استفاده خواهیم کرد.
وی ادامه داد: در این یادداشت تفاهم، سه بار از کلمه لبنان استفاده شده است. این عبارت کاملاً روشن است که هر تفاهمی در این باره باید شامل چه مواردی شود.
سخنگوی وزارت خارجه در مورد انتشار خبری مبنی بر اینکه آقای عراقچی قبل از سفر به ژنو، سفری به قطر انجام میدهد، افزود: اینکه قبل از سفر ژنو، سفری به بعضی از کشورهای منطقه صورت گیرد، در دستور کار است. سفری به بخشی از کشورهای منطقه خواهیم داشت.
بقایی در مورد سفرش به همدان و اتفاقات پیشآمده، گفت: اولاً از میزبانی و مهماننوازی مردم خوب آن دیار تشکر میکنم. بنده بنا به دعوت خانواده محترم شهید شادمانی به مناسبت سالگرد ایشان به همدان رفتم و از این فرصت برای دیدار با علما و اساتید دانشگاه استفاده کردم. شب هم در مراسم بزرگداشت شهید شرکت کرده و سخنرانی کوتاهی داشتم و مواردی که اشاره شده، بزرگنمایی است. وظیفه ماست ضمن حضور در جمع مردم که بصیرت و عشقشان به کشور را نشان دادند، حاضر شویم و حرفهایشان را بشنویم. گلهها و ابراز لطفشان برای ما محترم است.
وی در مورد پیگیری حقوقی اقدامات آمریکا و رژیم و خونخواهی رهبر شهید انقلاب گفت: موضوع خونخواهی از همه شهدایمان موضوعی دائمی است و هیچکس نمیتواند از جنایت بزرگی که در حق ملت ایران انجام دادند، بگذرد؛ لذا این مطالبه دائمی خواهد بود. از ابزارهایمان برای مستندسازی و تبیین جنایات علیه ملت ایران استفاده خواهیم کرد.
بقایی در مورد نگرانیهای داخلی در مورد متن تفاهم و فرآیند دستیابی به تفاهم اولیه گفت: به همان اندازه که مدافعان وطن مورد حمایت مردم هستند، فرزندان ایران در دستگاه دیپلماسی نیز نیازمند حمایت از سوی مردم هستند. انسجام ملی در پیشبرد هر روندی نقش اساسی دارد. روند تصمیمگیری خیلی روشن است و نقش شورای عالی امنیت ملی برجسته است؛ بنابراین همه دستگاههای حاکمیتی طبق قانون، نقش خود را به بهترین وجه انجام دادند. بیانیه شورای عالی امنیت ملی روشن است. در روند تصمیمگیری، همه ارکان نظام با نگاهی خردمندانه و با در نظر داشتن منافع ملی به بهترین وجه کار خود را انجام دادند. از آقای قالیباف به دلیل پذیرش مسئولیت سنگین مذاکرات و همچنین مجاهدتهای آقای عراقچی و آقای رئیسجمهور تشکر میکنیم.
آمریکا متعهد به آزادسازی منابع بلوکهشده و بازسازی خسارات شده است
سخنگوی وزارت خارجه در مورد مسائل اقتصادی، اموال مسدود شده و غرامت در تفاهمنامه گفت: آزاد شدن اموال ایران در کنار موضوع بازسازی خسارات، دو موضوع مهم است. طرف آمریکایی متعهد است در هر دو مورد اقداماتی انجام دهد. موضوع در دسترس قرار گرفتن اموال ایران به عنوان حق کشورمان، بسیار مهم است و تدابیر لازم اندیشیده شده است. بازسازی خسارت برای ما مهم است و مطالبه آن، یکی از مطالبات بهحق مردم ایران است که آن را ادامه خواهیم داد. بحث تحریمها یکی از موضوعات ثابت دستور کار ما بوده است. براساس این یادداشت تفاهم، طرف آمریکایی موظف به رفع همه تحریمها از جمله تحریمهای شورای امنیت و قطعنامههای شورا است که عناوین آنها در فردای امضای یادداشت تفاهم بحث خواهد شد. این در واقع شالوده اصلی مباحث اقتصادی این یادداشت تفاهم است. مباحث مربوط به مشتقات نفتی و فروش نفت باید انجام شود تا ایران بتواند بدون مانع این کار را عملی کند.
آمریکا برای جلب اعتماد راه طولانی دارد
وی درباره احتمال ورود به روابط جدید با آمریکا گفت: ما بعد از حدود ۱۰۰ روز و فراز و نشیبهای بسیار، و پس از آنکه طرف مقابل داعیه نابودی ایران را داشت و با بدترین تعابیر از ملت ایران نام برد، به جایی رسیدیم که تفاهم خاتمه جنگ نهایی شد. در عین حال، با کمال تأسف اذعان میکنیم که بدگمانی ایرانیان نسبت به آمریکا به دلیل شرارتهای طولانی هیأتهای حاکمه این کشور عمیق است و چنان بیاعتمادی میان ایران و آمریکا ریشهدار است که آمریکا برای جلب اعتماد راه طولانی دارد. این صرفاً یک گام در راستای کاهش تنش بود.
بقائی در مورد اختلاف نتانیاهو و ترامپ گفت: همه میتوانند تشخیص دهند رژیم صهیونیستی خواهان صلح و آرامش در منطقه نیست. سابقه این رژیم نشان میدهد با هر اقدامی که باعث صلح باشد، اخلال ایجاد میکند. آنچه برای ما مهم است تعهد آمریکاست. مردم ما نمیپذیرند که رژیم اقدامی را بدون هماهنگی آمریکا انجام دهد. آمریکا موظف است تعهدات خود را انجام دهد.
وی در مورد اختلاف نتانیاهو و ترامپ گفت: همه میتوانند تشخیص دهند رژیم خواهان صلح و آرامش در منطقه نیست. سابقه این رژیم نشان میدهد با هر اقدامی که باعث صلح باشد، اخلال ایجاد میکند. آنچه برای ما مهم است تعهد آمریکاست. مردم ما نمیپذیرند که رژیم اقدامی را بدون هماهنگی آمریکا انجام دهد. آمریکا موظف است تعهدات خود را انجام دهد.
بقائی در مورد اظهارات ترامپ درباره جمعآوری بقایای هستهای گفت: یکبار وارد شدند و نتیجهاش را دیدند. در متن یادداشت تفاهم، راجع به جزئیات هستهای بحثی مطرح نشده است. بهصورت کلی تفاهم شده که در بازه ۶۰ روزه پس از تفاهم، در این باره گفتوگو شود. موضوع هستهای مشخص است در مورد چه جنبههایی است؛ هم در مورد غنیسازی که حقوق ما مشخص است و هم موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده که تکلیف این مورد هم مشخص است. موضع ایران در مورد هر دو مورد روشن است؛ اما باید منتظر ماند.
سخنگوی وزارت خارجه در مورد تضمینهای آمریکا به ایران درباره تعهد رژیم در خودداری از حمله به لبنان و همچنین گلایههای مردم ایران در مورد مذاکرات گفت: ما به رژیم هیچ اعتمادی نداریم و به آمریکا هم اعتمادی نداریم؛ چراکه در اجرای توافقات هیچ تعهدی نداشتند. ما ابزارهای خودمان را داریم. عدم ایفای این تعهدات، اقدامات متقابل ایران را در پی خواهد داشت. تعهدات متقابل است. در مورد موضوعات داخلی دیدید که ما یک جامعه مدنی بسیار پویا و هشیار و مراقب داریم و این یکی از دستاوردهای ارزشمند انقلاب اسلامی است. هم رسانههای ما پرسشگر و نقاد هستند و هم افکار عمومی ما مراقب عملکرد مسئولان کشور هستند. مهم این است که مردم ما بهعنوان یک ملت تاریخی، انسجام خودشان را نشان دادند و اینکه روند تصمیمگیری در کشور در یک روند دقیق و ظریف و طولانیمدت دیده شده است. ما به مردم خودمان اعتماد داریم.
وی درباره ادعای وزیر خارجه لبنان علیه ایران و حزبالله گفت: ما موضوعات خیلی مهمتری داریم و ارزش پاسخگویی ندارد. کافی است به همین بسنده کنیم که صیانت و عزت لبنان به قدری برای ایران مهم است که حاضر است تا چه میزان در این زمینه عمل کند. در یادداشت تفاهم، ۳ بار کلمه لبنان برای خاتمه جنگ و حفظ حاکمیت ملی و تمامیت ارضی این کشور ذکر شده است.
بقائی در مورد چرایی محل امضای تفاهم در سوییس گفت: از پاکستان و قطر تشکر میکنیم. همچنین از عمان که در کل این فرآیند و قبل از آن مواضع اصولی اتخاذ کرد، قدردانی میکنیم. در مورد مکان امضای هر تفاهمی، همه طرفها باید نظر دهند؛ نظر جمعی همه جهات ذیربط که مشارکت داشتند این بود که این کار در سوئیس انجام شود.
وی در مورد اینکه حوادث امنیتی برای برخی تیمهای فوتبال در آمریکا، گفت: خوشبختانه کمپ تیم ملی ایران در مکزیک است نه در آمریکا. باید از میزبانی حرفهای و مسئولانه مقامات مکزیکی قدردانی کرد و نیز اینکه تدابیر خوبی را برای اقامت آرام تیم ما فراهم کردند.
تمهیدات وزارت خارجه برای مراسم تشییع رهبر شهید
سخنگوی وزارت خارجه در مورد اقدامات وزارت خارجه برای تشییع مراسم رهبر شهید گفت: رویداد تشییع پیکر رهبر شهیدمان یک رویداد تاریخی خواهد بود؛ برای تجدید میثاق ایرانیان با میهنشان، با فردی که با یکی از بزرگترین نامها در تاریخ ایرانیان ثبت خواهد شد. وزارت خارجه برای این مراسم از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد. در پذیرش مهمانان و صدور روادید و همچنین در رابطه با گروههای رسانهای برای پوشش این مراسم، یک کمیته ویژه در وزارت خارجه تشکیل شده است.
وی در مورد جمله عراقچی مبنی بر اینکه مذاکره باعث جنگ نشد بلکه مقاومت باعث جنگ شد، گفت: منظور ایشان این بود که دلیل اینکه آمریکا میز مذاکره را منهدم کرد، این بود که دیپلماتهای شما حاضر نشدند به مطالبات زیادهخواهانه آمریکا گردن بنهند.
سخنگوی وزارت خارجه در مورد واکنش دبیرکل سازمان ملل به حمله رژیم به ضاحیه گفت: به نظر من تحول مهمی بود از این حیث که دبیرکل سازمان ملل خیلی وقتها مواضع مبهمی داشت؛ این دفعه موضع صریحی را اتخاذ کرده است، اما به نظر من استفاده از واژه «ضربات» خیلی توجیهی ندارد.
عوارض دریافت نمی کنیم؛ هزینه خدمات میگیریم
وی درباره وضعیت تنگه هرمز و اشاره به آن در یادداشت تفاهم اسلامآباد گفت: تنگه هرمز برای ما بسیار مهم است. تدابیری که در این چند روز اتخاذ کردیم، برای صیانت از منافع ملی ایران بسیار مهم بوده است. ایران به همراه عمان تدابیری را برای اطمینان از تردد ایمن کشتیها از تنگه هرمز اتخاذ میکند. در یادداشت ذکر شده که ایران تدابیری را برای تردد در تنگه هرمز با همکاری عمان و ذینفعان انجام میدهد. برای مدت زمان مشخص، قرار است متناظر با اقدام طرف مقابل، تردد ایمن از تنگه هرمز را تسهیل کنیم. این کار به عهده دولت ایران به عنوان کشور ساحلی سپرده شده است. ما به دنبال گرفتن عوارض نیستیم، اما در ازای خدماتی که ارائه خواهیم کرد -مانند امنیت و محیط زیست- هزینههای لازم را طراحی و دریافت میکنیم.
بقائی درباره کمکهای ادعایی آمریکا به مردم ایران گفت: تحریمها در کنار محاصره دریایی، بخشی از کمکهای آمریکا به مردم ایران بود! در جریان سفر به همدان دیدم که بخشی از مراکز کالاهای اساسی مردم هدف قرار گرفته است؛ سوله کالای شیرخشک و دارو را هدف قرار دادند. «ما را به خیر تو امید نیست.» آمریکاییها نیاز دارند کارهای زیادی انجام دهند تا حداقل اعتماد مردم ایران را جلب کنند.
سخنگوی وزارت خارجه درباره موضوع مذاکرات برای رسیدن به تفاهم گفت: مذاکرات و گفتوگوها بین ایران و آمریکا در این چند ماه گذشته بر خاتمه جنگ تحمیلی متمرکز بوده و غیر از این موارد، مذاکراتی نداشتیم.
وی درباره گزارش نیویورکتایمز مبنی بر نفع منطقهای آمریکا از تفاهم با ایران گفت: اتفاقی که در این سه ماه افتاد، مقتدر شدن ملت ایران به نفع مردم ایران، آسیا و همه دنیا بود. اقتدار ایران را نشان دادیم و دیده شد که تجاوز، به جای اینکه باعث تضعیف ایران شود، برعکس باعث شکوفایی توانمندیهای ملت ایران شد.
بقائی درباره تناسب یادداشت تفاهم با ۱۰ بند اولیه شورای عالی امنیت ملی و همچنین امکان نقض آن توسط آمریکا گفت: آن ۱۰ بندی که شورای عالی امنیت ملی منتشر کرد، مبنا و اصول کار تیم مذاکرهکننده برای رسیدن به یادداشت تفاهم بود و باید به آن به عنوان دستورالعمل مهم نگاه کرد. خواهید دید که این موضوع کاملاً در تنظیم این یادداشت تفاهم لحاظ شده است. ما سابقه عهدشکنی آمریکا را داریم و حتماً باید از تجارب قبلی درس بگیریم. نظامیان ما برای هر پیشآمدی آماده هستند و ما هر احتمالی را در نظر داریم. قرار است در روز امضا، هم متن را منتشر کنیم و هم گزارهبرگ توضیحی درباره آن ارائه دهیم.
از عملکرد مدیرکل آژانس به هیچ عنوان رضایت نداریم
وی درباره تحولات اخیر افغانستان و رایزنی با این کشور گفت: ما در تماس با مقامات افغانستان هستیم و درباره هر موضوعی گفتوگو و رایزنی داریم.
سخنگوی وزارت خارجه در مورد اظهارنظر گروسی برای مشارکت در توافق ایران و آمریکا، خاطرنشان کرد: ما از عملکرد مدیرکل آژانس به هیچ عنوان رضایت نداریم. همین اخیراً شورای حکام قطعنامهای را بدون اشاره به تحولات یک سال اخیر و واقعیت تعرض به تأسیسات هستهای ایران تصویب کرد. قطعاً این رویکرد کمککننده نیست. ما عضو انپیتی هستیم. درباره وضعیتی که در آن هستیم، هنوز نمیتوانیم درباره نقش آژانس صحبت کنیم. اتفاقی که برای ایران افتاد منحصربهفرد بود. آژانس باید رفتارهای خود را اصلاح کند تا بتواند نقش سازندهای درباره موضوع هستهای ایران داشته باشد.