به گزارش خبرگزاری تسنیم از بهارستان، آیینهای عزاداری سید و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، در طول تاریخ همواره بر پایه سادگی، اخلاص و حضور پرشور تودههای مردمی استوار بوده است. شهرستان بهارستان نیز که به عنوان دیار عاشقان اهلبیت(ع) و شورآفرینان حسینی شناخته میشود، همواره تجلیگاه نابترین و خالصترین شکل از این عزاداریهای سنتی در مساجد، تکایا و حسینیهها بوده است، مکتبی که در آن هیچ نشانی از زرقوبرق دنیوی و تجملات طبقاتی یافت نمیشود.
با این وجود، برگزاری مراسمی تحت عنوان سوگواری جاماندگان اربعین حسینی در شهرستان بهارستان، در روزهای اخیر موجی از انتقادات و ابهامات جدی را در میان افکار عمومی و دلسوزان فرهنگی به همراه داشته است. رویدادی که به جای برپایی در اماکن مقدس و مردمی، در یکی از مجللترین تالارهای پذیرایی منطقه برگزار شد و ماهیت اصیل این آیین معنوی را با چالشی اساسی مواجه ساخت.
عبور از سنتها؛ وقتی تالار لوکس جایگزین حسینیه میشود
نخستین و مهمترین نقد وارده بر این رویداد، انتخاب مکان برگزاری آن است. در شرایطی که شهرستان بهارستان دارای صدها مسجد فعال، حسینیههای اصیل و ظرفیتهای عظیم مردمی برای میزبانی از عزاداران است، چه ضرورت و منطقی پشت انتقال یک مراسم سوگواری مذهبی به یک تالار لوکس و خصوصی نهفته است؟ این اقدام نه تنها با فلسفه قیام عاشورا که مبتنی بر نفی اشرافیت است همخوانی ندارد، بلکه نوعی دهنکجی به هیئتهای مذهبی و ظرفیتهای بومی شهرستان محسوب میشود.
تصاویر منتشر شده از این مراسم، تضادی دردناک را به نمایش میگذارد، عزاداری و سینهزنی در زیر نورپردازیهای خیرهکننده و لوسترهای گرانقیمت تالاری مجلل، هیچ نسبتی با غربت و مظلومیت کاروان اسرای کربلا و حماسه اربعین ندارد. این تغییر فرم، زنگ خطری جدی برای استحاله محتوایی شعائر مذهبی و تبدیل آنها به ویترینی برای نمایش تجملات است.
سوگواری یا دورهمی تشریفاتی مقامات
بررسی ترکیب حاضران در این مراسم، ابعاد دیگری از این رویداد تأملبرانگیز را روشن میسازد. حضور مقامات ارشد کشوری و استانی از جمله سید رضا صالحیامیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، نورالدین آهی مشاور رئیسجمهور، حسن قشقاوی نماینده مردم در مجلس، مصطفی کواکبیان نماینده ادوار مجلس و از چهرههای اصلی جریان اصلاحطلب، و نیز معاون سیاسی استاندار تهران و فرمانداران بهارستان و اسلامشهر، نشان میدهد که این مراسم بیش از آنکه یک سوگواری مردمی باشد، به یک دورهمی تشریفاتی شباهت داشته است.
تبدیل یک مراسم مذهبی عمومی به محفلی اختصاصی برای مدیران، شائبه بهرهبرداریهای سیاسی و شبکهسازیهای خاص را در پوشش شعائر حسینی تقویت میکند. انتظار میرفت این مقامات به جای حضور در یک فضای ایزوله و لوکس، شانه به شانه مردم در مساجد و تکایای محلات محروم بهارستان به عزاداری میپرداختند تا جلوهای واقعی از مدیریت مردمی را به نمایش بگذارند.
معمای تکرار؛ راز علاقه وزیر میراث به این تالار خاص چیست؟
نکته بسیار مهم و قابل پیگیری در این میان، تکرار حضور مقامات عالیرتبه، بهویژه وزیر میراث فرهنگی، در این تالار خاص است. بر اساس رصدهای انجام شده، این نخستین بار نیست که برنامههای مرتبط با این مقامات در سفرهای استانی، به جای اماکن دولتی یا عمومی، در این عمارت مجلل خصوصی برگزار میشود.
افکار عمومی و رسانهها حق دارند بپرسند؛ چرا در شهرستانی که با کمبود شدید زیرساختهای فرهنگی و رفاهی مواجه است، مدیران ارشد ترجیح میدهند وقت خود را در محافل سرمایهداران سپری کنند؟ این همنشینی مداوم با طبقه مرفه، چه پیامی برای قشر مستضعف و زحمتکش منطقه بهارستان به همراه دارد؟
لزوم ورود نهادهای نظارتی و بازگشت به خط سادهزیستی
تداوم این رویه و عادیسازی برگزاری مراسمات مذهبی و دولتی در اماکن تجملاتی، آسیبی جدی به سرمایه اجتماعی نظام اسلامی و اعتماد عمومی وارد خواهد کرد. خط امام(ره) و رهبر معظم انقلاب همواره بر سادهزیستی مسئولان تأکید داشتهاند و رفتارهای اخیر، تقابلی آشکار با این اصول بنیادین است.
ضروری است نهادهای نظارتی به اینگونه رفتارهای تشریفاتی حساسیت ویژهای نشان داده و با تذکر جدی به مدیران مربوطه، از تبدیل شدن مقدسات مذهبی به ابزاری برای نمایشهای اشرافی و محافل خاص جلوگیری کنند و تأکید کنند؛ شأنیت مسئول در نظام اسلامی، تنها در خدمتگزاری بیمنت و همنشینی با ولینعمتان اصلی انقلاب، یعنی تودههای مردم محروم، معنا مییابد.
جدیدترین نظرات مخاطبان