شکستن اهرم صندوق‌های اهرمی توسط سازمان بورس/ اهرمی‌ها از حباب منفی خارج می‌شوند؟

اقتصادآنلاین- فرزاد حسن‌زاده؛ یکی از مسائلی که این روز‌ها فعالان بازار سرمایه نسبت به آن اعتراض دارند، حباب منفی صندوق‌های اهرمی در بازار سرمایه است. ماهیت این صندوق‌ها، برخورداری از اهرم مالی (Leverage) است که باعث می‌شود به‌واسطه دارایی‌های متنوع خود، بازدهی بیشتری نسبت به شاخص کل بورس داشته باشند.

برخی از فعالان بازار، علت اصلی حباب منفی بالای این صندوق‌ها را سیاست کاهش ضریب اعتباری می‌دانند که سازمان بورس از ۱۴ اردیبهشت‌ماه در دستور کار خود قرار داده است. در همان زمان، با اعلام این سیاست، بسیاری از نماد‌های اهرمی بازار سرمایه با صف فروش مواجه شدند.

کاهش ضریب اعتباری صندوق‌های اهرمی از ۷۰ درصد به ۳۷.۵ درصد موجب شده تا حجم اعتبار اعطایی از سوی کارگزاری‌ها به سرمایه‌گذاران محدودتر شود و در نتیجه، جذابیت این صندوق‌ها برای فعالان بازار کاهش یابد.

از زمان اجرای این سیاست توسط سازمان، شاهد خروج گسترده پول از صندوق‌های اهرمی بوده‌ایم و همین امر باعث افزایش حباب منفی در این صندوق‌ها شده است.

همان‌طور که در نمودار بالا مشخص است، تنها در روز ۲۲ اردیبهشت صندوق‌های اهرمی با ورود بالای پول مواجه بودند؛ در روزهای قبل و بعد از آن، این صندوق‌ها نتوانستند شاهد ورود گسترده نقدینگی باشند.

دلیل این ورود قابل توجه پول به صندوق‌های اهرمی در روز ۲۲ اردیبهشت، مثبت بودن فضای مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در تاریخ ۲۱ اردیبهشت بود. این موضوع موجب شد شاخص کل بورس در روز بعد، بیش از ۲.۵ درصد رشد کند و همچنین بیش از ۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی وارد بازار سرمایه شود.

اما نکته قابل توجه آن است که در تاریخ ۲۸ اردیبهشت، درست زمانی که شاخص کل به سقف تاریخی خود رسید، شاهد خروج پول از صندوق‌های اهرمی بودیم.

مسئله‌ی دیگری که مورد انتقاد برخی فعالان بازار سرمایه، به‌ویژه طرفداران صندوق‌های اهرمی، قرار گرفته است، محدودیت دامنه نوسان این صندوق‌هاست. دامنه نوسان فعلی باعث شده صندوق‌های اهرمی تفاوتی با صندوق‌های سهامی کلاسیک نداشته باشند؛ موضوعی که در نهایت منجر به کاهش جذابیت این صندوق‌ها برای سرمایه‌گذاران شده است.
پیشنهاد می‌شود برای اینکه از حباب منفی صندوق‌های اهرمی کاسته شود ضریب اعتبار از ۳۷.۵ افزایش یابد و همچنین دامنه نوسان آن‌ها نیز افزایش یابد تا شاید مقداری وضع فعلی صندوق‌های اهرمی بهبود یابد.