وقفه در دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا؛ نشانه مثبت یا گره در مسیر توافق؟

به گزارش اقتصادآنلاین، ژنو برای دومین بار میزبان ایران و آمریکا است. در حالی که بسیاری سومین دور مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را حساس‌ترین و آخرین بخت دیپلماسی برای موفقیت می‌دانند.

این دور از ظهر تا عصر به دزارا کشید و دو طرف برای مرحله دوم آن وارد وقفه شدند و محل مذاکرات را ترک کردند.

گفته‌ شد که هیات‌های ایران و آمریکا به مشورت با پایتخت‌ها درباره نتایج گفت‌و‌گو‌ها نیاز دارند. موضوعی که نشان می‌دهد احتمالا پیشنهاد‌ها و راهکار‌های جدیدی برای توافق روی میز گذاشته شده است.

اما در حالی که قرار بود مرحله دوم ساعت ۱۷ به وقت گرینویچ برگزار شود، دو هیات مذاکره‌کننده یک ساعت دیرتر به ساختمان متعلق به عمان در منطقه مرفه‌نشین ژنو بازگشتند. اتفاقی که حکایت از طولانی‌شدن مشورت‌ها دارد.

گمانه‌زنی‌های دوگانه

در این دور از مذاکرات نیز بار دیگر رسانه‌های خارجی ابتکار و سرنخ اخبار را در دست گرفتند. جایی که فضای مذاکرات تقریبا دوگانه توصیف شد. از یک سو برخی رسانه‌ها همچون الجزیره از مثبت‌بودن فضای مذاکرات و پیشنهاد‌های خلاقانه دو طرف خبر دادند. موضوعی بدر ابوسعیدی وزیر خارجه عمان که به عنوان میانجی در مذاکرات حضور دارد نیز آن را تایید کرد.

او در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت: «ما امروز در ژنو در حال تبادل ایده‌های خلاقانه و مثبت بودیم و اکنون مذاکره‌کنندگان آمریکایی و ایرانی برای تنفس جلسه را متوقف کرده‌اند.» او ابراز امیدواری کرد که «بتوانیم پیشرفت بیشتری حاصل کنیم.»

در این روایت، جمهوری اسلامی ایران انعطاف زیادی در مذاکرات به ویژه در بحث غنی‌سازی نشان داده و در مقابل خواستار لغو گسترده تحریم‌ها شده است. 

خطوط قرمز و لغو تحریم‌ها

در مقابل دیگر منابع رسانه‌ای از جمله وال‌استریت ژورنال و سی‌ان‌ان از باقی‌ماندن ابهامات در مذاکرات نوشتند. در روایت متفاوت، آمریکا همچنان بر غنی‌سازی صفر تاکید دارد. سی‌ان‌ان به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت که مذاکره‌کنندگان این کشور «هنوز در مورد موضع ایران در مورد تعدادی از مسائل مطمئن نیستیم».

روزنامه وال‌استریت ژورنال نیز چهار شرط از جمله از خروج اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی از کشور و برچیدن سه سایت هسته‌ای ایران و توقف غنی‌سازی به عنوان شروط اصلی آمریکا نام برد. دو موضوعی که مقامات ایران تاکید کردند که جزء خطوط قرمز است. آکسیوس نیز به نقل استیو ویتکاف نماینده ویژه ترامپ در مذاکرات نوشته که آمریکا خواستار این است که هرگونه توافق دائمی و برخلاف برجام بدون بندی برای پایان باشد.

در حالی که یکی از پیشنهاد‌های ایران ممکن است تعلیق غنی‌سازی اورانیوم برای ۳ تا ۵ سال به دلیل آسیب‌های وارده به سایت‌های هسته‌ای باشد. اما عدم پذیرش دائمی شدن توقف غنی‌سازی یکی از خطوط قرمز ایران در مذاکرات عنوان شده است.

نکته دیگر اینجاست که ایران خواستار لغو تحریم‌های در برابر امتیازات هسته‌ای است. اما طبق گزاش وال‌استریت ژورنال آمریکا در مرحله اول ممکن است به کاهش حداقلی تحریم‌ها رضایت بدهند و کاهش بیشتر را در آینده در صورتی که ایران به تعهدات خود پایبند باشد بپذیرد.

سایه گسترده جنگ 

همزمان سایه جنگ نیز بر سر مذاکرات گسترده است. تحولات و تدارکات نظامی آمریکا در منطقه ادامه دارد. پایگاه العدید قطر تقریبا تخلیه شده و تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد فقط تجهیزات محدود قطری در آن باقی مانده‌اند.

ناو جرالد فورد، بزرگ‌ترین ناو آمریکا که مدتی در کرت یونان پهلو گرفته بود، مسیر خود را به سمت حیفا از سر گرفته است و به زودی به محل ماموریت خود خواهد رسید. نشانه‌ای دیگر از اینکه همزمان با تلاش‌های دیپلماتیک، آمادگی‌های نظامی آمریکا در منطقه نیز در مسیر تکمیل‌شدن است و متوقف نشده.

سکه دو روی مشورت با پایتخت

در چنین شرایطی، مشورت با پایتخت‌ها می‌تواند نشانه‌ای از طرح پیشنهاد‌ها و خواسته‌های جدید از سوی هر دو طرف باشد. پیشنهاد‌هایی که نیازمند اخذ نظر بالاترین سطوح تصمیم‌گیری در تهران و واشنگتن است.

پیش از آغاز این دور از مذاکرات مسعود پزشکیان رییس دولت چهاردهم گفته بود که پیشنهادات ایران طوری که است بهانه‌ها از آمریکا گرفته شود. دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا نیز در سخنرانی خود در کنگره از مدعی شد ایران می‌خواهد برنامه هسته‌ای خود را از سر بگیرد و برنامه موشکی را به عنوان تهدیدی برای ایالات متحده معرفی کرد.

در چنین شرایطی باید دید که پشت در‌های بسته در ساختمان سفارت عمان در ژنو، چه پیام‌هایی ردوبدل شده و دو طرف تا چه اندازه به توافق نزدیک هستند. بسیاری می‌گویند که اگر این دور از مذاکرات بدون نتیجه ملموسی به پایان برسد، امکان شکست مسیر دیپلماسی برجسته خواهد شد.