استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، مرغ؛ کالایی که زمانی یکی از اصلیترین اقلام سفره خانوار بود، حالا در بازار کردستان به کالایی پرحاشیه، کمیاب و گاه لوکس تبدیل شده است. هفته گذشته، شهروندان سنندجی چهار روز تمام در صفها، فروشگاهها و مراکز عرضه به دنبال مرغ بودند؛ بازاری که یا خالی بود یا قیمتهایی عجیب و نجومی در آن دیده میشد.
در اوج این نابسامانی، گزارشهای مردمی از فروش مرغ با قیمتهایی تا کیلویی 700 هزار تومان در سنندج حکایت داشت؛ عددی که نه فقط یک گرانی ساده، بلکه نشانهای آشکار از رهاشدگی بازار، ضعف نظارت و جولان دلالانی است که هر بار با ایجاد شوک مصنوعی، جیب مردم را هدف میگیرند.
آنچه این روزها در بازار مرغ کردستان میگذرد، دیگر صرفاً یک نوسان مقطعی یا اختلال گذرا نیست؛ بلکه به بحرانی تکراری تبدیل شده که هر چند وقت یکبار با سناریویی مشابه تکرار میشود؛ کمبود ناگهانی، افزایش نجومی قیمت، وعدههای نظارتی و در نهایت فراموشی ماجرا تا بحران بعدی.
در این میان، نام یک مرکز پرحاشیه بیش از همه بر سر زبانهاست؛ شرکتی که فعالان بازار و برخی تولیدکنندگان معتقدند بخش مهمی از مدیریت چرخه توزیع و بازار مرغ را در اختیار گرفته و هر از چندگاهی با بازی در عرضه، بازار را ملتهب میکند.
مسئول این مجموعه نیز به گفته فعالان صنفی، دارای سوابق و حواشی قابلتأملی است؛ موضوعی که سالهاست محل سؤال و ابهام بوده اما تاکنون هیچ دستگاه نظارتی بهصورت شفاف درباره آن توضیح نداده است. پرسش افکار عمومی روشن است؛ چگونه فرد یا مجموعهای میتواند تا این اندازه بر بازار یکی از مهمترین کالاهای اساسی استان اثرگذار باشد اما همچنان در حاشیه امن باقی بماند؟
بسیاری از فعالان بازار معتقدند پشت پرده این نفوذ، ارتباطات خاص و حمایتهای غیررسمی برخی مدیران و حلقههای قدرت قرار دارد؛ ارتباطاتی که موجب شده نه تنها برخورد جدی با اخلالگران بازار صورت نگیرد، بلکه هر بار پس از التهاب بازار، همان چهرهها دوباره به بازیگردان اصلی تبدیل شوند. اگر دستگاههای نظارتی ورود کنند بسیاری از واقعیات نهفته آشکار میشود!
دغدغه مردم
ناصر کریمی، یکی از شهروندان سنندجی که برای خرید مرغ چندین فروشگاه را زیر پا گذاشته، میگوید: هفته گذشته چهار روز تمام هر جا رفتیم یا مرغ نبود یا قیمتها عجیب بود. مگر میشود یک کالای اساسی اینطور ناگهان نایاب شود و هیچ مسئولی هم پاسخ ندهد؟ اگر نظارت وجود داشت، دلال نمیتوانست هر قیمتی دلش خواست به مردم تحمیل کند.
یک بانوی خانهدار در سنندج نیز با انتقاد از وضعیت بازار میگوید: هر بار که بازار بههم میریزد، مسئولان فقط وعده میدهند. مردم دیگر از حرف خسته شدهاند. مرغی که باید غذای معمولی سفره مردم باشد، حالا تبدیل به دغدغه روزانه شده است. خانوادهای که چند فرزند دارد چطور باید با این قیمتها زندگی کند؟
فرزاد محمدی، از فعالان بازار نیز معتقد است؛ ریشه بحران در نبود شفافیت است. او میگوید: همه در بازار میدانند چه کسانی عرضه را کنترل میکنند و چطور با کمکردن توزیع، قیمت را بالا میبرند، اما کسی جرأت برخورد ندارد. وقتی چند نفر بتوانند بازار یک استان را بههم بریزند، یعنی سیستم نظارتی متولی بر بازار که جهاد کشاورزی، دامپزشکی، تعزیزات و اتحادیه باشد، عملاً از کار افتاده است.
یکی دیگر از شهروندان نیز با گلایه از بیتفاوتی دستگاههای مسئول میگوید: وقتی مرغ تا کیلویی 700 هزار تومان فروخته میشود، دیگر بحث گرانی نیست؛ این یعنی رهاشدگی بازار. تعزیرات، جهاد کشاورزی و اتحادیهها دقیقاً کجا هستند؟ مردم فقط اسم نظارت را میشنوند اما در عمل کسی نیست جلوی این وضعیت را بگیرد.
رسولی، یکی از بازنشستگان سنندج هم میگوید: مشکل فقط مرغ نیست؛ مشکل این است که مردم احساس میکنند نهادهای متولی بر بازار مدافع حقوقشان نیست. هر بار عدهای بازار را به هم میریزند، سودهای کلان میبرند و بعد همهچیز فراموش میشود تا بحران بعدی. اگر برخورد جدی و علنی انجام نشود، این داستان باز هم تکرار خواهد شد.
اما در این میان، نقش دستگاههای مسئول چیست؟
جهاد کشاورزی، دامپزشکی، تعزیرات حکومتی و اتحادیههای مربوطه، هر بار پس از شکلگیری بحران، تنها به صدور چند اطلاعیه، وعده تشدید نظارت و مصاحبههای تکراری بسنده میکنند؛ وعدههایی که مردم سالهاست آن را میشنوند اما اثرش را نه در قیمتها میبینند و نه در ثبات بازار لمس میکنند.
واقعیت تلخ این است که اگر نظارت مؤثر وجود داشت، بازار مرغ سنندج چهار روز بدون عرضه نمیماند. اگر سامانه توزیع شفاف و قابل رصد بود، مرغ با نرخهای عجیب و چندبرابری در بازار سیاه معامله نمیشد. اگر برخورد بازدارنده انجام میگرفت، دلالان جرأت نمیکردند معیشت مردم را به بازی بگیرند. بر اساس پیگیریهای خبرنگار تسنیم در همان روزهایی که مرغ در بازار سنندج نایاب شده بود در شهری همچون دیواندره با کیلویی 260 هزار تومان عرضه میشد.
امروز چهارشنبه 30 اردیبهشت ماه هر کیلوگرم مرغ در مراکز عرضه سطح شهر با نرخ 386 هزار تومان عرضه میشود، در تماس تلفنی با یکی از فروشندگان مدعی بود که اگر مرغ میخواهید سریع خود را برسانید، مرغ کم و کسری دارد! اما آیا این ادعا صحت دارد، قطعاً خیر. برخی افراد کاسب میخواهند بازار را اینگونه جلوه دهند.
در حالیکه؛ بررسیها حاکی از آن است که قیمت هر کیلوگرم مرغ در بهمن سال گذشته کمتر از 200 هزار تومان بود و 26 اردیبهشت به 360 هزار تومان در بازار سنندج رسید و اکنون دلان همچنان دنبال افزایش بیشتر مبلغ کنونی هستند.
سکوت و انفعال دستگاههای مسئول، امروز به یکی از عوامل اصلی تداوم بحران تبدیل شده است. مردمی که برای خرید چند کیلو مرغ ساعتها شهر را زیر پا گذاشتند، حق دارند بپرسند چرا هیچ مدیری پاسخگوی این وضعیت نیست؟ چرا با وجود تجربه بحرانهای مشابه در سالهای گذشته، هنوز سازوکار مشخصی برای جلوگیری از احتکار، بازارسازی و اخلال در توزیع وجود ندارد؟ عرضه مرغ منجمد نیز بیشتر شبیه تزریق یک مُسَکِن است.
تولیدکنندگان چه میگویند؟
از سوی دیگر، تولیدکنندگان واقعی نیز از این وضعیت ناراضیاند. بسیاری از مرغداران معتقدند سود اصلی این بازار نه به تولیدکننده میرسد و نه به مصرفکننده، بلکه نصیب واسطهها و شبکههای غیرشفافی میشود که در نبود نظارت جدی، بازار را قبضه کردهاند.
این وضعیت فقط یک نابسامانی اقتصادی نیست؛ بلکه مستقیماً با امنیت روانی و معیشت مردم گره خورده است. وقتی یک کالای اساسی به راحتی نایاب میشود و قیمت آن ظرف چند ساعت چند برابر افزایش مییابد، یعنی سیستم نظارتی دچار اختلال جدی است.
سؤال مهمتر اما اینجاست؛ دستگاههای نظارتی دقیقاً منتظر چه هستند؟ آیا باید هر بار بازار ملتهب شود، مردم آسیب ببینند و بعد تازه جلسات اضطراری تشکیل شود؟ چرا برخوردها همواره پس از بحران آغاز میشود و نه پیش از آن؟
امروز افکار عمومی کردستان منتظر چند پاسخ روشن است؛ چه کسانی بازار مرغ استان را در اختیار گرفتهاند؟ چرا با اخلالگران و دلالان برخورد قاطع نمیشود؟ نقش دستگاههای متولی در این آشفتگی چیست و چرا مردم باید هزینه ضعف نظارت و مدیریت را از سفره خود پرداخت کنند؟
تا زمانی که شبکههای پشتپرده، روابط غیرشفاف و نظارتهای نمایشی بر بازار حاکم باشد، بعید است آرامش به بازار مرغ کردستان بازگردد. مردم دیگر وعده نمیخواهند؛ مطالبه آنها برخورد شفاف، علنی و بدون ملاحظه با کسانی است که معیشت جامعه را گروگان منافع خود کردهاند.
انتهای پیام/481
جدیدترین نظرات مخاطبان