واکاوی چالش زعفران‌کاران/ وقتی طلای سرخ با مدیریت سنتی “فله‌ای” صادر می‌شود!

به گزارش خبرگزاری تسنیم در خرم‌آباد، در لرستان، سرزمین دامنه‌های زاگرس و اقلیم متنوع چهار فصل، کشاورزی همواره یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد و معیشت مردم بوده است. در سال‌های اخیر، «زعفران» به‌عنوان محصولی ارزشمند، کم‌هزینه، پربازده و سازگار با شرایط اقلیمی استان، بیش از گذشته مورد توجه کشاورزان و برنامه‌ریزان بخش کشاورزی قرار گرفته است.

شرایط آب‌وهوایی مناسب، تابستان‌های گرم و خشک، زمستان‌های معتدل و خاک‌های سبک و حاصلخیز بسیاری از مناطق لرستان، فرصت کم‌نظیری برای توسعه کشت زعفران فراهم کرده است؛ محصولی که علاوه بر مزیت اقتصادی، مصرف آب اندکی دارد و می‌تواند پاسخی هوشمندانه به چالش کم‌آبی و تغییر الگوی کشت در استان باشد.

رشد قابل‌توجه سطح زیرکشت زعفران در شهرستان‌هایی مانند الیگودرز، دورود، ازنا، سلسله، دلفان و بخش‌هایی از خرم‌آباد، نشان می‌دهد که این محصول طلایی به‌تدریج جای خود را در سبد تولیدات کشاورزی لرستان پیدا کرده است. استقبال کشاورزان جوان، حمایت‌های دولتی، امکان فرآوری و بسته‌بندی، و ظرفیت صادراتی بالا، از عواملی است که می‌تواند زعفران لرستان را به یک برند معتبر ملی تبدیل کند.

زعفران، نه‌تنها محصولی اقتصادی و اشتغال‌زا، بلکه فرصتی برای تنوع‌بخشی به کشاورزی و افزایش درآمد پایدار روستایی است؛ فرصتی که اگر با برنامه‌ریزی، آموزش و توسعه صنایع جانبی همراه شود، قادر است آینده‌ای روشن برای کشاورزی استان رقم بزند.

با برگزاری نخستین جشنواره و آیین شکرگزاری زعفران در لرستان، این استان امروز شاهد رویدادی بود که فراتر از یک گردهمایی کشاورزی، به محلی برای تبادل تجربه، نمایش توانمندی‌ها و بررسی چالش‌های یکی از ارزشمندترین محصولات کشاورزی کشور تبدیل شد. تالار حافظ خرم‌آباد میزبان بهره‌برداران نمونه، کارشناسان، صاحب‌نظران و فعالان زنجیره تولید زعفران بود؛ محصولی که به‌واسطه ظرفیت بالای اقتصادی و اشتغال‌آفرینی، نقش مهمی در توسعه کشاورزی پایدار استان ایفا می‌کند.

زهرا امیری، مدیر ترویج سازمان جهاد کشاورزی لرستان، در نخستین جشنواره زعفران، با اشاره به ضرورت ایجاد فضای تعاملی میان محققان، کشاورزان، کارشناسان و تصمیم‌سازان گفت: برنامه‌های آموزشی و ترویجی، با ایجاد نشاط و فراهم‌کردن محیطی انعطاف‌پذیر، می‌توانند نقش مؤثری در حفظ امید و پایداری فعالان بخش کشاورزی ایفا کنند.

وی افزود: این حمایت‌ها زمینه‌ساز توسعه فعالیت‌های تحقیقاتی، آموزشی و ترویجی است و امکان بهره‌گیری بهتر از دستاوردهای علمی و تجربه‌های ارزشمند کشاورزان را فراهم می‌کند.

امیری با تأکید بر رویکرد دانش‌بنیان سازمان جهاد کشاورزی و جدیت در اجرای تصمیمات زیرساختی اظهار داشت: این جشنواره علاوه بر آیین شکرگزاری، فرصتی برای بررسی چالش‌های تولید زعفران و ارائه راهکارهای مؤثر برای ارتقای بهره‌وری است.

وی با اشاره به وجود حدود هزار هکتار سطح زیر کشت و تولید پنج هزار کیلوگرم زعفران در استان گفت: در حالی که متوسط برداشت در لرستان پنج کیلوگرم در هکتار است، گزارش‌هایی از عملکرد 20 کیلوگرمی برخی کشاورزان و میانگین جهانی 10 کیلوگرم در هکتار وجود دارد که نشان‌دهنده فاصله عملکرد و ضرورت هم‌افزایی علمی برای جبران آن است.

وی تغییرات اقلیمی و مدیریت سنتی مزارع را از چالش‌های مهم تولید زعفران دانست و افزود: با وجود پیشرفت‌های علمی در کشور به‌ویژه در خراسان رضوی، هنوز بسیاری از کشاورزان از این یافته‌ها بی‌اطلاع‌اند و حرکت به‌سمت مدیریت علمی و مکانیزه ضرورت دارد.

مدیر ترویج سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به ضعف جدی هماهنگی میان تولیدکنندگان و صادرکنندگان زعفران گفت: متأسفانه بیش از نیمی از زعفران تولیدی استان به‌صورت قاچاق و فله به خارج از کشور صادر می‌شود؛ مسئله‌ای که یکی از مهم‌ترین محورهای بررسی در این گردهمایی است.

امیری همچنین با اشاره به پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و حتی امنیتی گسترش کشت گیاهان ممنوعه تصریح کرد: زعفران و برخی گیاهان دارویی قابلیت آن را دارند که به‌عنوان جایگزین مناسب، از توسعه این کشت‌ها جلوگیری کنند.

وی کنترل و کاهش بیکاری را از دیگر مزایای توسعه کشت زعفران دانست و گفت: با ارتقای دانش و مهارت، فراگیران به نیروی کار متخصص تبدیل می‌شوند و این محصول، به دلیل نیاز بالا به نیروی انسانی در تمام مراحل تولید تا صادرات، زنجیره‌ای گسترده از فرصت‌های شغلی ایجاد می‌کند.

امیری در پایان از رونمایی و اهدای نمادین نشان تجاری زعفران لرستان به پیشکسوتان و فعالان این بخش خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این برند بتواند جایگاه واقعی خود را در عرصه ملی و بین‌المللی زعفران و گیاهان دارویی پیدا کند.

گفتنی است؛ این جشنواره در شرایطی برگزار شد که لرستان با دارا بودن حدود هزار هکتار سطح زیر کشت و تولید پنج هزار کیلوگرم زعفران، در مسیر تثبیت جایگاه خود در بازار داخلی و بین‌المللی قرار دارد. با این حال، چالش‌هایی همچون شکاف عملکرد تولید، تغییرات اقلیمی، مدیریت سنتی مزارع و صادرات فله‌ای، ضرورت هم‌اندیشی و حرکت به سمت کشاورزی دانش‌بنیان را بیش از پیش نمایان کرده است؛ اقدامی که به گفته مسئولان، محور اصلی این رویداد و پیش‌نیاز ارتقای برند زعفران لرستان محسوب می‌شود.

 انتهای پیام/