روایت 17 سال فراز و فرود در احداث فرودگاه قم

علیرضا ماندی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در قم، در تشریح روند شکل‌گیری این طرح، توضیحاتی درباره تاریخچه و مراحل اولیه اجرای پروژه ارائه و اظهار کرد: موضوع ساخت فرودگاه قم از سال 1386 در سطح استان مطرح شد. در آن مقطع، استاندار وقت مذاکراتی با رئیس‌ جمهور وقت انجام داد و طی سفر ریاست جمهوری به قم، یک مصوبه غیررسمی برای قرار گرفتن طرح احداث فرودگاه در دستور کار صادر شد.

وی گفت: بر همین اساس، همان سال یک شرکت مشاور انتخاب و طرح امکان‌سنجی احداث فرودگاه توسط «شرکت مشاور هوایی معاب» تهیه شد. این طرح پس از تکمیل، برای بررسی و طی مراحل قانونی به سازمان هواپیمایی کشوری، شرکت فرودگاه‌ها و سایر مبادی ذی‌ربط ارسال شد تا مقدمات شروع پروژه فراهم شود.

احداث فرودگاه قم در سال 1389 نیز در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان به تصویب رسید و در ادامه چندین سرمایه‌گذار برای ورود به این پروژه اعلام آمادگی کردند. در نهایت، شرکت ارم کیش به‌عنوان سرمایه‌گذار نهایی انتخاب و اجرای پروژه به این شرکت واگذار شد.

مشاور استاندار و مدیر پروژه فرودگاه قم در ادامه توضیح داد: در مطالعات امکان‌سنجی سال 1386، 6 یا 7 نقطه مختلف در استان قم برای احداث فرودگاه مورد بررسی قرار گرفت؛ از جمله مناطق قمرود، قنوات، جنت‌آباد و چند نقطه دیگر. اما برای احداث فرودگاه، شرایط زمینی، هوایی و جغرافیایی باید به‌صورت دقیق سنجیده شود و انتخاب محل نهایی بر اساس همین ملاحظات انجام می‌گیرد. علاوه بر شرایط زمینی، شرایط هوایی، طرح‌های تقرب و سایر ملاحظات فنی نیز باید به‌طور کامل بررسی می‌شد و در نهایت با جمع‌بندی همه جوانب، “منطقه طرلاب” به‌عنوان بهترین محل برای احداث فرودگاه قم انتخاب شد.

ماندی عنوان کرد: از سال 1389 که این موضوع در شورای برنامه‌ریزی استان تصویب شد، شرکت ارم کیش به‌طور رسمی مسئولیت اجرای پروژه را پذیرفت و در همان سال، با حضور ریاست مجلس شورای اسلامی، نمایندگان قم و مسئولان محلی، پروژه شهر فرودگاهی قم کلنگ‌زنی شد. طرح شهر فرودگاهی شامل مجموعه فرودگاهی، مجموعه گردشگری و خدمات وابسته بود و عملیات اجرایی نیز از همان زمان آغاز شد.

️استان قم؛ تنها استان بدون فرودگاه

به گفته ماندی، فعالیت‌های اجرایی پروژه تا سال 1393 ادامه داشت، اما از آن سال به بعد به‌دلیل مشکلات حقوقی و شرایط پیش‌آمده، عملیات کاملاً متوقف شد و این توقف تا سال 1403 ادامه یافت. این وقفه طولانی خسارات زیادی به پروژه وارد کرد؛ هم به‌لحاظ عملیات اجرایی و زیرسازی‌های انجام‌ شده و هم به‌لحاظ ابنیه‌ای که پیش‌تر ساخته شده بود. هرچه زمان می‌گذشت، میزان خسارت نیز بیشتر می‌شد.

مدیر پروژه فرودگاه قم در ادامه به دغدغه ویژه استاندار فعلی قم برای احیای پروژه اشاره کرد و گفت: زمانی که استاندار قم منصوب شد، وی بلافاصله پس از مراسم معارفه و در همان نخستین ورود به اتاق کار خود، اولین تماس کاری خود را با سرمایه‌گذار پروژه برقرار کرد. این موضوع نشان می‌داد که پروژه فرودگاه قم، اولویت اول در آغاز مسئولیت وی در استان بود.

ماندی ابراز امیدواری کرد که، با جدیت، پشتکار و تلاش‌های مستمر استاندار و همراهی مجموعه همکاران، بتوانیم این پروژه را طبق برنامه زمان‌بندی‌شده پیش ببریم و در موعد مقرر، فرودگاه قم را تقدیم مردم استان کرده و آن را پیشکش آستان مقدس حضرت معصومه(س) کنیم.

وی در ادامه توضیحات خود به معرفی عوامل مختلف پروژه پرداخت و بیان کرد: هر پروژه‌ای مجموعه‌ای از عوامل شامل کارفرما، مشاور، پیمانکار و دستگاه نظارت دارد. در این پروژه، کارفرمای اصلی منطقه ویژه اقتصادی سلفچگان، مشاور شرکت ایمنرا است. لازم به ذکر است، مشاوری که برای احداث فرودگاه انتخاب می‌شود، حتماً باید دارای صلاحیت تخصصی در امور فرودگاهی باشد. در کشور تنها 4 یا 5 شرکت دارای این صلاحیت هستند و مشاور پروژه نیز از طریق مناقصه انتخاب شده است.

معماری ایرانی–اسلامی فرودگاه در قالبی مدرن و آبرومند

مدیر پروژه فرودگاه قم با تأکید بر اینکه طراحی فاز 1 سال گذشته به پایان رسیده و فاز 2 نیز در دست انجام است.، عنوان کرد: در بخش طراحی فاز اول، مستندات فنی مربوط به فاز دوم باند نیز ارائه شده و کارها بر اساس آن پیش می‌رود؛ اما در بخش ابنیه، طراحی فاز دو همچنان در حال انجام است.

ماندی در ادامه به طراحی ترمینال اشاره و خاطرنشان کرد: یک سالن بسیار مناسب برای ترمینال در نظر گرفته شده که تصویر آن نیز موجود است. این سالن با مساحت 30 هزار متر مربع احداث خواهد شد. از ابتدا تأکید ما بر این بود که سالن ترمینال آبرومند، در شأن استان قم و بیانگر هویت و ویژگی‌های خاص شهر باشد.

وی اضافه‌ کرد: 10 طرح اولیه توسط شرکت‌های مختلف ارائه شد که در کمیته معماری، متشکل از جمعی از معماران برجسته استان قم، مورد بررسی قرار گرفت. پس از مرحله داوری، 4 طرح به مرحله نهایی راه یافت و از میان آن‌ها، این گزینه به‌عنوان طرح منتخب تعیین شد.

مدیر پروژه فرودگاه قم با اشاره به نمادهای معماری به‌کاررفته در طرح گفت: 2 گنبدی که بر روی سازه دیده می‌شود، الهام‌گرفته از مسجد مقدس جمکران و حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) است. فرم‌های کروی و قوسی سقف‌ها نیز با معماری کویری تناسب دارد. فضای مرکزی میان دو گنبد که به‌صورت یک نگین طراحی شده، نمادی از نگین‌بودن قم در میان شهرهای مقدس است. رنگ‌ها، فرم‌ها و سایر جزئیات این طرح، همگی برگرفته از معماری اصیل ایرانی–اسلامی است و تلاش شده در عین مدرن‌بودن، روح هویتی قم در آن به‌خوبی بازتاب یابد.

فرودگاه قم؛ پروژه‌ای کم‌نظیر با مزیت‌های راهبردی

ماندی با تأکید بر هویت‌محور بودن طراحی ترمینال اضافه کرد: هدف این بوده که وقتی هواپیما از هر کشوری وارد ایران می‌شود و قصد فرود در فرودگاه قم را دارد، با مشاهده این بنا و فضا، وارد حال‌وهوای معنوی و مذهبی قم شود و بداند که به شهری متفاوت قدم گذاشته است. خوشبختانه این ویژگی‌ها در طرح نهایی کاملاً منعکس شده است.

وی با بیان اینکه طراحی فاز دوم ترمینال نیز در دستور کار قرار دارد، افزود: برنامه ما این است که ان‌شاءالله امسال طراحی فاز دو ترمینال را آغاز کنیم و هم‌زمان با پیشرفت عملیات مربوط به باند، این بخش‌ها نیز به موازات هم جلو برود.

مدیر پروژه فرودگاه قم به ویژگی‌های منحصربه‌فرد فرودگاه قم اشاره و تأکید کرد: فرودگاه قم از جهات مختلف در کشور کم‌نظیر و حتی منحصر‌به‌فرد است. از جمله؛ ارتفاع جغرافیایی مناسب، دسترسی‌های متعدد و موقعیت راهبردی، اتصال مستقیم به شبکه ریلی و نزدیکی به منطقه ویژه اقتصادی سلفچگان است.

وی توضیح داد: فرودگاه قم در منطقه‌ای با ارتفاع جغرافیایی مطلوب قرار گرفته است. هر چه ارتفاع فرودگاه بیشتر باشد، برای پروازهای عبوری و ترانزیتی جذابیت بیشتری ایجاد می‌کند و این یکی از مزیت‌های مهم فرودگاه قم محسوب می‌شود.

️تأثیر فرودگاه قم بر اقتصاد و نقش ترانزیتی استان

ماندی افزود: این فرودگاه در مجاورت 3 مسیر اصلی دسترسی قرار دارد. جاده‌ای که از کنار فرودگاه عبور می‌کند، شاهراه ارتباطی شمال به جنوب کشور است که بیشترین حجم حمل‌ونقل بار و مسافر از آن می‌گذرد.

وی گفت: در بخش شمال‌شرقی فرودگاه، محل آغاز باند، خط راه‌آهن و ایستگاه راه‌آهن قرار دارد که می‌تواند ظرفیت باربری قابل‌توجهی ایجاد کند. در صنعت هوایی جهان، درآمد اصلی فرودگاه‌ها از باربری است و مسافربری در رتبه دوم قرار می‌گیرد؛ خوشبختانه این مزیت در قم به‌طور طبیعی فراهم است.

مشاور استاندار ادامه داد: همجواری با منطقه ویژه اقتصادی سلفچگان و امکان احداث گمرک، بارگیری و ترانزیت کالا، یک موقعیت ویژه برای فرودگاه قم ایجاد می‌کند؛ مزیتی که به توسعه اقتصادی و افزایش نقش ترانزیتی استان کمک جدی می‌کند.

ماندی در پایان اظهار امیدواری کرد: با تحقق این ظرفیت‌ها، فرودگاه قم می‌تواند تأثیر چشمگیری در اقتصاد، جامعه و روند توسعه استان داشته باشد. امیدواریم هرچه زودتر به اهداف پیش‌بینی‌شده برسیم.

هزینه فاز نخست بهره‌برداری؛ برآورد 8 تا 10 همت

وی با تأکید بر اینکه فرآیند اجرای آسفالت منتظر پایان کامل زیرسازی نخواهد ماند، افزود: در پروژه‌های عمرانی موضوعی به‌نام هم‌پوشانی آیتم‌ها وجود دارد. یعنی قرار نیست صبر کنیم تا پیمانکار پروژه فرودگاه قم کل پروژه را تحویل دهند و بعد آسفالت را شروع کنیم. به‌محض اینکه او از ابتدای باند عملیات زیرسازی را آغاز کرده و مثلاً به حدود 500 متر رسیدند، ما بلافاصله اجرای آسفالت را پشت‌سر آن‌ها شروع می‌کنیم. این هم‌پوشانی موجب صرفه‌جویی در زمان و تسریع اجرای پروژه خواهد شد.

وی درباره برآورد مالی اجرای پروژه و پیش‌بینی هزینه فاز نخست بهره‌برداری گفت: بر اساس محاسبات و با توجه به نوسانات قیمت ارز، هزینه تکمیل فاز اول بهره‌برداری فرودگاه بین 8 تا 10 همت پیش‌بینی شده است. فاز اول شامل دوره‌ای 5 تا 10 ساله است که فرودگاه با امکانات اولیه فعالیت می‌کند و پس از آن، توسعه‌های بعدی آغاز خواهد شد.
ماندی افزود: طبق پیگیری‌های استاندار، بخشی از اعتبارات از محل مولدسازی دارایی‌های استان نیز در نظر گرفته شده که می‌تواند کمک مؤثری در پیشبرد پروژه باشد. با حمایت‌ها، تأمین منابع و عزم جدی مدیریت استان و دولت، پروژه فرودگاه قم با قدرت به مسیر خود ادامه می‌دهد و در موعد مقرر به بهره‌برداری خواهد رسید.

انتهای پیام/