خبرگزاری مهر-گروه دین، حوزه و اندیشه:آیا تابهحال طعم «زندگی با یک آیه» را چشیدهاید؟ آن لحظهای که در کورانِ یک سختی، آیهای ناگهان در قلبتان مینشیند و تمام اضطرابها را میشوید. یا در میانۀ یک دوراهیِ سرنوشتساز، کلامی از قرآن همچون چراغی پُرنور مسیر پیش رو را روشن میکند؛ آیهای که دیگر فقط متنی بر روی کاغذ نیست، بلکه به یک دوست صمیمی، یک مشاور حکیم و پناهگاهی امن تبدیل میشود. این تجربه همان اِکسیری است که روح را در هیاهوی دنیای امروز زنده نگه میدارد.
«نهضتِ زندگی با آیهها» برآمده از همین باور است؛ باوری که میگوید قرآن، کتابِ زندگی در متنِ میدان است، نه صرفاً کتابی برای نهادن در کُنجِ طاقچه. اکنون، برای سومین سالِ پیاپی، این نهضت سی آیۀ منتخب را بهعنوان سی شاهکلید برای گشودنِ قفلهای ذهنی و رفتاریِ جامعۀ امروز، محور حرکت خود قرار داده است و کتابی که پیشِ روی شماست، عصارهای از این حرکت و تلاشی برای تجهیز شما در کارزار بزرگِ امروز است.
این کارزار، میدان نبردش نه فقط خاکریزهای خاکی، که قلبها و ذهنهای ما و اطرافیانمان است. جنگ، جنگ روایتهاست؛ نبردی میان روایتِ امید و یأس، روایتِ عزت و تسلیم. خداوند از همۀ ما که با کتابش آشنا شدهایم، پیمانی گرفته است:لَتُبَیِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَکْتُمُونَهُ؛ «باید آن را برای مردم بیان کنید و کتمانش نکنید». این کتاب به شما کمک میکند تا ابتدا جان خود را از زلال وحی سیراب کنید و سپس، سفیر این آیهها برای اطرافیانتان شوید و این پیامها را به گوش جان دیگران نیز برسانید. این کتاب، یک جعبۀ مهمات فکری و معنوی برای شماست تا در این «جهاد تبیین»، با دلی قرص و بیانی رسا، وارد میدان شوید.
آیه هشتم
وَکُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ؛اعراف، آیۀ ۳۱
بخورید و بنوشید، ولی اسراف نکنید، که خدا اسرافکاران را دوست ندارد!
اندازه نگهدار که اندازه نکوست
کاری به روشنماندن چراغهای اضافه و چکهکردن شیرهای دستشویی و دمای زیاد شوفاژها نداشت. با حقوقی که هر ماه برای خوردوخوراکشان هم کم میآمد، آیفون قسطی برمیداشت و با پسانداز ششماههاش، فلان پیراهن مجلسی را از فلان بِرند مشهور. حواسش نبود که اسراف گاهی در سفرهای است که از ضروریات خالی و با تفاخر چیده میشود. حواسش نبود که از امام صادق(علیهالسلام) نقل شده: «اسراف این است که شخص چیزهایی بخرد و بپوشد و بخورد که در شأن او نیست».[۱]
گناهی که نمیبینیم
آیۀ <وَکُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ> (اعراف/۳۱) را شاید هزاران بار شنیدهایم. آنقدر آشناست که گمان میکنیم تمام پیامش را دریافت کردهایم. درحالیکه این موضوع آنقدر دقیق است که حتی کوچکترین موارد را دربرمیگیرد. «در روایت دارد که کسی میوهای را خورد و نیمی از میوه ماند، آن را دور انداخت. امام(علیهالسلام) به او نهیب زد که اسراف کردی؛ چرا انداختی؟ در روایات ما هست که از دانۀ خرما استفاده کنید.[۲] تا این حد! خردههای نان را استفاده کنید. آن وقت در هتلها میهمانی درست کنند و به یک عدهای میهمانی بدهند؛ بعد هرچه که غذا ماند، به بهانۀ اینکه بهداشتی نیست، توی سطل آشغال بریزند! این مناسب یک جامعۀ اسلامی است؟ اینجوری میشود به عدالت رسید؟»[۳] نقل میکنند امام خمینی حتی نیمۀ لیوان آب باقیمانده را دور نمیریختند، بلکه آن را کنار میگذاشتند تا بعداً استفاده کنند. کاغذی که یک طرف آن نوشته شده بود، هرگز دور انداخته نمیشد.
خطرناکترین اسرافها
خطرناکترین انواع اسراف، آنهایی هستند که زیر پوست روزمرگیهای ما پنهان شدهاند: آن لباس اضافهای که در کمد خاک میخورد؛ آن مهمانی پُرزرقوبرقی که برای چشموهمچشمی برپاست؛ آن کالایی که صرفاً برای پیروی از مُد خریده میشود؛ همگی تکههایی از سفرهای هستند که میتوانست فقیری را سیر کند یا گرهی از کار فروبستهای بگشاید.
پولی که صرف تعویض سالانۀ مبلمان و تجملات بیفایده میشود، یک «پول مرده» است که میتوانست به یک «سرمایۀ زنده» تبدیل شود؛ یعنی بهجای آن مهمانی یکشبه، سهمی در یک کارخانه خریده شود، یک کسبوکار کوچک راه بیفتد و برای چند جوان شغل ایجاد گردد.
اما آیا اسراف فقط در پول و کالا خلاصه میشود؟ آیا ساعتها چرخیدن بیهدف در اینستاگرام و غرقشدن در محتوای سطحی، مصداق بارز دورریختن گرانبهاترین نعمتِ بیبازگشت، یعنی «عمر»، نیست؟ آیا غرقشدن در کینه، حسادت یا حتی محبتهای افراطی و وابستگیهای بیمارگونه، اسراف در سرمایۀ ارزشمند «احساسات» ما نیست؟ این اسرافهای پنهان خطرناکترند؛ زیرا گناهبودنشان به چشم نمیآید.
حالا دلیل اینکه من نباید اسراف و زیادهروی کنم چیست؟ خداوند از باب علاقه و محبت وارد میشود و میفرماید: «إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ» آدمهای عاشق میفهمند یعنی چه وقتی معشوق میگوید: «دوست ندارم این کار را بکنی» الهی که عاشق این خدا بشویم تا به تمام دستورهایش با عشق عمل کنیم.
عمل و زندگی با آیه
_ با دوستانت یک گروه تشکیل بده. در مدرسه اعلام کنید که کاغذهای باطله را جمع میکنید. با پول فروش آنها، شیرهای آب خراب آبخوری مدرسه را تعمیر کنید. این یعنی تبدیل «اسراف کاغذ» به «صرفهجویی در آب».
_ شیطان، اسراف را در لباسِ «آبروداری» و «احترام به مهمان» تزئین میکند. وقتی بهجای سه مدل غذا، یک مدل غذای باکیفیت و کافی درست میکنی، در حال مبارزه با فرهنگ مصرفگرایی و تجمل هستی.
_ بهجای ساعتها چرخیدن بیهدف در فضای مجازی، برنامهریزی داشته باش و برای هر ساعت خود یک مأموریت تعریف کن.
_ در خریدهای روزانه، هیجانزده و بدون برنامه خرید میکنی و بعداً نصف مواد غذایی از توی یخچال دور ریخته میشود؟ با لیست خرید کن تا سرباز خوبی برای جبهۀ اقتصادی باشی.
_ در ایام محرم یا رمضان، با هیئتامنای مسجد صحبت کن و یک تیم برای مدیریت غذاهای نذری تشکیل بده. غذای اضافی را قبل از سردشدن، بهصورت بستهبندیهای آبرومندانه به خانوادههای نیازمند همان محله برسانید.
[۱]. صدوق، الخصال، ص۱۲۱، ح۱۱۳.
[۲]. کلینی، الکافی، ج۴، ص۵۲.
[۳]. «بیانات مقاممعظمرهبری در دیدار زائران و مجاوران بارگاه حضرت علیبنموسی الرضا»، ۰۱/۰۱/۱۳۸۸.
جدیدترین نظرات مخاطبان