انس جهانی طلا در روزهای پس از شروع جنگ خاورمیانه چه تحولاتی را طی کرده است؟

اما در ادامه، روند بازار تغییر کرد و تا  22 اسفند (13 مارچ) قیمت طلا در محدوده 5000 دلار قرار گرفته و در مجموع بیش از 7 درصد نسبت به اوج اولیه خود پس از شروع جنگ کاهش داشته است.در هفته گذشته هم انس جهانی طلا در بازه‌ای حدود 5050 تا 5200 دلار در نوسان معامله شده است و بازار وارد فاز اصلاح و تثبیت شده است. اما در ادامه به عمده دلایل تحولات طلا در این 14 روز بپردازیم:

اثر بحران انرژی و سیاست‌های پولی

تشدید درگیری‌ها و نگرانی درباره تنگه هرمز و بازار انرژی باعث افزایش قیمت نفت شد. رشد نفت معمولا انتظارات تورمی را بالا می‌برد و می‌تواند بر تصمیمات بانک های مرکزی به ویژه فدرال رزرو اثر بگذارد. در چنین شرایطی احتمال سیاست‌های انقباضی‌تر یا تاخیر در کاهش نرخ بهره افزایش می‌یابد؛ عاملی که در کوتاه‌مدت می‌تواند برای طلا منفی باشد. با این حال، هرگونه کاهش تنش می‌تواند انتظارات کاهش نرخ بهره را تقویت کند و برای طلا مثبت باشد.

نقش دلار و بازده اوراق خزانه

بخشی از رشد دلار ناشی از افزایش تقاضا برای ان به عنوان یک دارایی امن و نقدشونده در شرایط بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی است. بخش مهم‌تر اما به انتظارات مربوط به سیاست‌های پولی سخت‌گیرانه‌تر در اینده بازمی‌گردد. نگرانی‌های ناشی از نوسانات قیمت نفت و افزایش انتظارات تورمی، دیدگاه معامله‌گران را نسبت به مسیر آینده اقتصاد تغییر داده و این موضوع می‌تواند کاهش نرخ بهره در ماه‌های آتی را به تاخیر بیندازد.

از سمت دیگر، انتظارات نسبت به تصمیمات فدرال رزرو مستقیما بر بازده اوراق خزانه نیز اثرگذار بوده است. در شرایطی که بازار احتمال می‌دهد فدرال رزرو برای کنترل تورم، نرخ بهره را در سطوح بالا حفظ کند یا حتی افزایش دهد، سرمایه‌گذاران برای خرید اوراق بازده بالاتری مطالبه می‌کنند؛ موضوعی که به رشد بازده اوراق در هفته گذشته منجر شده است.

در حالی که بازده اوراق افزایش می‌یابد، جذابیت نگهداری طلا که دارایی بدون بهره محسوب می‌شود کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه بخشی از سرمایه‌ها به سمت بازار اوراق حرکت می‌کند و این جابه‌جایی سرمایه، فشار نزولی بر قیمت طلا وارد می‌کند.

در مجموع، هم تقویت دلار و هم افزایش بازده اوراق در کنار هم، یکی از عوامل اصلی محدود شدن روند صعودی طلا در مقطع فعلی بوده‌اند.

اصلاح طبیعی پس از رشد شدید

نکته‌ای که می‌تواند مورد توجه باشد ان است که طلا در ماه‌های اخیر رشد بسیار قابل توجهی را تجربه کرده بود. بنابراین بخشی از افت اخیر می‌تواند ناشی از اصلاح طبیعی بازار و شناسایی سود سرمایه‌گذاران و اصطلاحا پرایس شدن طلا باشد. در بسیاری از بحران‌ها نیز در مراحل ابتدایی، به دلیل نیاز به نقدینگی، حتی دارایی‌های امن با فشار فروش مواجه می‌شوند.

چشم‌انداز بانک‌های بزرگ سرمایه‌گذاری

با وجود کندی معاملات و اصلاح اخیر، بسیاری از بانک‌های بزرگ همچنان دیدگاه صعودی بلندمدت نسبت به طلا دارند.

برای مثال، جی‌پی مورگان طلا را تا پایان 2026 در سطوح بالاتر و حتی محدوده‌های 6000 دلار ارزیابی می‌کند. برخی دیگر از مؤسسات نیز روند میان‌مدت را مثبت اما همراه با نوسان پیش‌بینی می‌کنند.

در ۶ اسفند ۱۴۰۴، که آخرین روز معاملاتی پیش از آغاز جنگ بود، قیمت دلار و تتر در محدوده ۱۶۵ تا ۱۶۶ هزار تومان معامله می‌شد. در بازار طلا هم  هر گرم طلای ۱۸ عیار با حباب منفی حدود ۲ درصد در قیمت ۲۰ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان قرار داشت و صندوق‌های طلا نیز در پایان معاملات روز چهارشنبه با افتی حدود ۲ تا ۳ درصدی بسته شدند.

با شدت گرفتن تنش‌ها، در واپسین لحظات پس از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، قیمت تتر تا محدوده ۱۷۸ هزار تومان افزایش یافت و طلای ۱۸ عیار نیز تا حوالی ۲۲ میلیون تومان بالا رفت؛ به‌طوری‌که حباب طلا به حدود مثبت ۴ درصد رسید.

با این حال، اکنون و پس از گذشت حدود ۱۶ روز از شروع جنگ، انس جهانی طلا، همانطور که اشاره شد نه‌تنها جهش قابل توجهی نداشته بلکه با کاهش نیز مواجه شده است. در حال حاضر قیمت تتر در محدوده ۱۴۶ هزار تومان قرار دارد و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز حدود ۱۷ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان معامله می‌شود. در همین شرایط، صندوق‌های طلا در نخستین روز بازگشایی با صف فروش و افت حدود ۱۰ درصدی مواجه شدند.

در مجموع، از ابتدای جنگ تاکنون قیمت طلا حدود ۳۰ درصد، دلار و تتر حدود ۲۲ درصد و انس جهانی طلا نزدیک به ۷ درصد کاهش را ثبت کرده‌اند.

اگرچه کاهش انس جهانی طلا پیش‌تر بررسی شده است، اما به نظر می‌رسد افت قابل توجه طلا و دلار در بازار داخلی بیش از هر چیز تحت تأثیر کندی معاملات، کاهش نقدشوندگی و شکل‌گیری فشار فروش در بازار باشد. در نتیجه، با وجود فضای تنش‌آلود و شرایط جنگی حاکم بر کشور، بازار طلا و ارز از ابتدای جنگ تاکنون کاهش قابل توجهی را تجربه کرده‌اند.

همزمان با افت قیمت دلار و تتر تا محدوده ۱۴۶ هزار تومان و کاهش قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۱۷ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان، صندوق‌های طلا نیز در نخستین روز بازگشایی خود با افت ۱۰ درصدی و خروج سنگین نقدینگی مواجه شدند؛ و در همان ابتدای معاملات 10 همت صف فروش را ثبت کرده است. همزمان این صندوق ها با حباب منفی 2 تا 3 درصد  و زیر NAV  در حال معامله هستند. باید دید در انتهای معاملات اولین روز بازگشایی این صندوق ها ایا حمایت موثری  از جهت نقدشوندگی صورت می‌گیرد یا خیر؛ البته باید توجه داشت که به دلیل نقدینگی کم بازار و کندی معاملات قیمت ها واقعی نیستند و در صورت کاهش عدم قطعیت ها می‌توان رفتار بازار را بهتر تحلیل کرد.