خبرگزاری مهر _گروه سیاست: بامداد امروز، آسمان سواحل جنوبی ایران از قشم و جاسک تا سیریک و میناب با غرش جنگندهها و انفجارهای پیدرپی لرزان شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در یک موضعگیری فوری و شتابزده در شبکه ABC News مسئولیت مستقیم حملات را پذیرفت و آن را «پاسخ قاطع» به سرنگونی یک فروند بالگرد آمریکایی در ساعات پیش اعلام کرد. بر اساس گزارشهای اولیه، این حملات عمدتاً زیرساختهای غیرنظامی از جمله مخازن آب آشامیدنی بخش بمانی سیریک و چندین دکل مخابراتی را هدف قرار داد و خسارتهای به بار آورد.
اما پاسخ ایران فراتر از پیشبینیهای پنتاگون بود. تهران با عملیاتی برقآسا، ترکیبی و چندلایه، معادلات را دگرگون کرد. طبق اطلاعیه رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیاء (ص):
– ابتدا پدافند هوایی نوین سپاه یک فروند پهپاد غولپیکر جاسوسی و رادارگریز آمریکایی از نوع MQ-۹ Reaper را در آسمان شهرستان جم (استان بوشهر) رهگیری و با دقت ساقط کرد. این اقدام به عنوان «خط و نشان اولیه» تلقی شد.
– بلافاصله موج گستردهای از حملات پهپادی و موشکی مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران آغاز گردید. نیروی دریایی ارتش و سپاه با استفاده از پهپادهای انتحاری پیشرفته، سامانههای راداری و تأسیسات ناوگان پنجم دریایی آمریکا در بحرین و پایگاههای «علیالسالم» و «الجهراء» در کویت را به شدت هدف قرار دادند.
– همزمان، نیروی هوافضای سپاه با شلیک موشکهای بالستیک سوخت جامد دوربرد (از جمله خانوادههای قدرتمند خرمشهر و سجیل)، آسمان اردن را درنوردید. تصاویر ماهوارهای و ویدئوهای منتشرشده از اصابت دقیق به پایگاههای استراتژیک «الازرق» و بهویژه «موفق السلطی» — محل استقرار جنگندههای نسل پنجم F-۳۵ آمریکایی — حکایت دارد. پدافندهای هوایی منطقه قادر به رهگیری مؤثر این موشکها نبودند.
سپاه پاسداران رسماً اعلام کرد که در این عملیات متقابل، ۲۵ هدف کلیدی آمریکایی و متحدینش مورد حمله قرار گرفته است. منابع نظامی ایرانی تأکید کردهاند که انتخاب اهداف با دقت بالا و بر اساس بانک اطلاعاتی بهروز انجام شده است.
تغییر دکترین، موازنه وحشت و پیامهای راهبردی
این درگیری بیسابقه چندین لایه کلیدی را آشکار ساخت که میتواند معادلات امنیتی خاورمیانه را برای ماهها و سالهای آتی بازتعریف کند:
۱. خطای محاسباتی ترامپ و تحول دکترین بازدارندگی ایران؛
ترامپ با رویکرد تاجرمنشانه و تهاجمی خود، گمان میبرد یک ضربه محدود به سواحل ایران کافی است تا برتری نظامی آمریکا را تحمیل کند. اما پاسخ «پلهکانی، متقارن و فراتر از انتظار» ایران نشان داد دکترین نظامی تهران از مرحله «صبر استراتژیک» به «پاسخ فوری، چندجانبه و ویرانگر» ارتقا یافته است. تنوع جغرافیایی پاسخ (از خلیج فارس تا عمق خاک اردن) ثابت کرد بانک اهداف ایران جامع، بهروز و کاملاً عملیاتی است.
۲. دیپلماسی موشکی و زبان دوم تهران
توییت معنادار محمدباقر قالیباف («به زبانهای دیگر بسیار روانتر سخن میگوییم») همراه با اظهارات قاطعانه سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، تصویری هماهنگ از اتاق جنگ سیاسی-نظامی ایران ارائه داد. عراقچی با تأکید بر اینکه «تنگه هرمز آب بینالمللی نیست و هزاران مایل با خاک آمریکا فاصله دارد»، مشروعیت حضور نظامی واشنگتن در منطقه را به چالش کشید. این رویکرد، دیپلماسی را به طور کامل به میدان نبرد گره زده است: یا پذیرش خروج تدریجی یا مواجهه با ریسک «تبادل آتش مستمر».
۳. فروپاشی چتر حمایتی آمریکا بر فراز متحدان منطقهای
فعال شدن آژیرهای خطر در بحرین، کویت و اردن و اصابت مستقیم به آشیانههای F-۳۵، پیام شفافی به کشورهای میزبان پایگاههای آمریکایی ارسال کرد: «خاک شما قربانی ماجراجوییهای واشنگتن خواهد شد.» بالاترین سطح هشدار در پایگاههای امارات و قطر نیز حاکی از شوک عمیق به شبکه پدافندی سنتکام است. موشکهای سوخت جامد ایران ثابت کردند که فاصله جغرافیایی دیگر ضمانت ایمنی نیست.
۴. ابعاد اقتصادی و انرژی جنگ
هرگونه تشدید تنش میتواند به سرعت بر شریانهای حیاتی انرژی جهان تأثیر بگذارد. کارشناسان هشدار میدهند که بستن کامل تنگه هرمز توسط ایران، قیمت جهانی نفت را به سطوح بیسابقه خواهد رساند و تورم جهانی را شعلهور خواهد کرد. این بعد، فشار بر تصمیمگیران آمریکایی را به شدت افزایش میدهد.
چشمانداز پیشرو:
منطقه اکنون بر لبه انبار باروت ایستاده است. اگر ترامپ تحت تأثیر غرور سیاسی به تلافی مجدد روی آورد، با توجه به هشدار صریح قرارگاه خاتمالانبیاء درباره «بانک اهداف تعیینشده بعدی»، شعلههای جنگ نه تنها پایگاههای نظامی، بلکه تأسیسات نفتی، مسیرهای کشتیرانی و اقتصاد جهانی را در بر خواهد گرفت. تهران همچنان زبان دیپلماسی و مذاکره را ترجیح میدهد، اما بامداد سرخ خلیج فارس به وضوح نشان داد که در «زبان موشک» نیز دستور زبانی دقیق، سریع و بیرحمانهای در اختیار دارد.
جدیدترین نظرات مخاطبان