چرا ابعاد شخصیتی رهبر شهید یک قرن بعد بهتر شناخته خواهد شد؟

به گزارش خبرنگار تسنیم از مشهد، حجت‌الاسلام محمدباقر فرزانه از جمله شاگردان و یاران دیرین امام شهید آیت‌الله سید علی خامنه‌ای است که از سال‌های مبارزه با رژیم پهلوی تا دوران زعامت و رهبری نظام اسلامی، از نزدیک با ایشان همراه بوده است. حضور در جلسات تفسیر قرآن، درس‌های حوزوی، فعالیت‌های انقلابی، دوران مبارزه و خاطرات مشترک از سال‌های سخت نهضت اسلامی، سبب شده است روایت‌های وی تصویری نزدیک از ابعاد علمی، اخلاقی، مدیریتی و مبارزاتی رهبر شهید انقلاب ارائه دهد.

 دبیر شورای عالی حوزه علمیه خراسان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد، از نخستین آشنایی خود با رهبر شهید، نقش بی‌بدیل ایشان در هدایت نیروهای انقلابی، ویژگی‌های علمی و تفسیری، روحیه مجاهدت، خاطرات دوران مبارزه و مهم‌ترین عوامل موفقیت ایشان در شناخت و اقامه دین سخن گفته است.

تسنیم: آشنایی شما با رهبر شهید انقلاب از چه زمانی آغاز شد؟

حجت‌الاسلام فرزانه: آشنایی ما به حدود سال 1346 و حتی کمی پیش از آن بازمی‌گردد، اما نقطه عطف این ارتباط، زلزله سال 1347 شهرستان فردوس بود که در آن حادثه در کنار ایشان حضور داشتم و همان‌جا انس و ارتباط ما عمیق‌تر شد.پس از آن نیز در دوره‌ای محدود که ایشان آموزش‌های ویژه اسلامی، سیاسی و فرهنگی برای جمعی اندک برگزار می‌کردند، توفیق حضور داشتم و علاوه بر این، در دروس رسائل و کفایه نیز از محضر ایشان بهره بردم.

تسنیم: پیش از انقلاب نیز ارتباط تبلیغی با ایشان داشتید؟

حجت‌الاسلام فرزانه: اوایل دهه 50 زمانی که در تهران منبر می‌رفتم، ایشان ممنوع‌المنبر بودند لذا در یکی از جلسات که شهید بهشتی، شهید مطهری، دکتر شریعتی و شهید مفتح نیز حضور داشتند، از من پرسیدند امروز کجا بودی؟ گفتم برای بازدید به زندان اوین رفته بودم و با لبخند فرمودند: رفته بودی خانه خودت را ببینی؟

پس از آزادی من از زندان نیز ایشان همراه مرحوم آیت‌الله طبسی به منزل ما آمدند و جمله‌ای گفتند که هرگز فراموش نمی‌کنم و فرمودند: به همان اندازه که از تشکیل جمهوری اسلامی خوشحال می‌شدم، از آزادی شما هم خوشحال شدم.این میزان محبت و وفاداری برای من بسیار ارزشمند بود و حقیقتاً سراسر زندگی ما با ایشان خاطره است.

تسنیم: هسته اصلی مبارزات انقلابی در مشهد چه کسانی بودند؟

حجت‌الاسلام فرزانه:در حوزه علمیه مشهد سه چهره شاخص مبارزه علیه رژیم پهلوی شناخته می‌شدند؛ مرحوم آیت‌الله طبسی، شهید آیت‌الله هاشمی‌نژاد و رهبر شهید انقلاب که هر سه از یاران وفادار حضرت امام خمینی(ره) بودند.

حضرت آقا بیشترین تأثیر را در شکل‌گیری اندیشه سیاسی و انقلابی من داشتند و جلسات تفسیر قرآن و نهج‌البلاغه ایشان در مسجد کرامت و مسجد امام حسن مجتبی(ع)، جلساتی بسیار عمیق، اثرگذار و متفاوت بود که بسیاری از جوانان و طلاب را متحول می‌کرد.

تسنیم:مهم‌ترین ویژگی‌های علمی رهبر شهید را در آن دوران چه می‌دانستید؟

حجت‌الاسلام فرزانه:همان زمان نیز مجتهدی برجسته بودند و از نظر سیاسی هوشمندی فوق‌العاده‌ای داشتند و در معارف اسلامی شخصیتی ممتاز محسوب می‌شدند و مطالعات گسترده‌ای درباره زندگی ائمه(ع) انجام داده بودند و در حوزه قرآن نیز تخصص ویژه‌ای داشتند.روش تفسیری ایشان در مشهد کم‌نظیر بود. جلسات تفسیر ابتدا با چند نفر آغاز شد، اما بعدها صدها طلبه و دانشجو در مدرسه میرزا جعفر در این جلسات شرکت می‌کردند و گاهی جمعیت به اندازه‌ای بود که افراد پشت درهای مدرسه می‌نشستند.

در دوران اختناق ساواک نیز ایشان با بیانی دقیق، عالمانه و در عین حال هوشمندانه قرآن را تفسیر می‌کردند و از دل آیات، وظیفه امروز جامعه و نیروهای انقلابی را تبیین می‌کردند؛ به گونه‌ای که مخاطب احساس می‌کرد مسیر زندگی‌اش تغییر کرده است.

به خاطر دارم شبی در تهران، پس از اقامه نماز مغرب، ایشان سوره صف را ترجمه و تفسیر کردند. پس از پایان جلسه، شهید مطهری با تحسین فراوان گفت: آقای خامنه‌ای یک متخصص در قرآن است.

تسنیم: روحیه مبارزاتی رهبر شهید را چگونه توصیف می‌کنید؟

حجت‌الاسلام فرزانه: بارها به زندان افتادند و بیش از پنج مرتبه تبعید شدند، اما هیچ‌گاه از مبارزه خسته نشدند و همیشه با نشاط، امیدوار و استوار بودند.اعتقاد قلبی و عجیبی به حضرت امام خمینی(ره) داشتند و بارها می‌فرمودند: اندیشه من قطره‌ای از دریای اندیشه امام است.

تمام وجود ایشان ایمان، مجاهدت و مبارزه بود و استعدادهای جوان را به‌خوبی شناسایی می‌کردند، آن‌ها را پرورش می‌دادند و از جهل و انحراف نجات می‌بخشیدند. به اعتقاد من، پس از حضرت امام، شخصیتی با این میزان قدرت در تربیت نیروهای انقلابی کمتر دیده‌ام؛ شخصیت‌هایی مانند شهید سپهبد قاسم سلیمانی نیز در همین مکتب رشد یافتند.

شهید بهشتی معتقد بود اسلام، دینی انقلابی است و اسلام‌شناس واقعی کسی است که روحیه انقلابی داشته باشد. من حتی یک لحظه در زندگی رهبر شهید سراغ ندارم که این روحیه در ایشان وجود نداشته باشد. هر زمان زندگی ایشان را مرور می‌کنم، این تعبیر امیرالمؤمنین(ع) به ذهنم می‌آید که درباره یکی از یاران خود فرمودند: «عاش مجاهداً»؛ یعنی سراسر عمر خود را با مجاهدت سپری کرد.

تسنیم: چه عواملی موجب شد امام شهید در شناخت و تبیین دین چنین موفق باشند؟

حجت‌الاسلام فرزانه:ویژگی ممتاز در وجود ایشان جمع شده بود. نخست اینکه اسلام‌شناسی در تراز عالی بودند و معتقدم اندیشه اسلامی ایشان هنوز آن‌گونه که باید شناخته نشده و شاید صد سال دیگر ابعاد علمی آن بیش از امروز آشکار شود.

از سوی دیگر، فقیهی برجسته بودند و فقاهت عمیقی داشتند. در کنار آن، متخصص قرآن و فرهنگ قرآنی بودند و نشان دادند که می‌توان هم فقیه بود و هم مفسری برجسته.

ویژگی مهم دیگر، پژوهش‌های عمیق ایشان درباره سیره اهل‌بیت(ع) بود؛ پژوهش‌هایی که نمونه آن کمتر دیده شده است.اما امتیاز ممتاز دیگر، تجربه 37 سال زعامت و رهبری جامعه اسلامی بود. مدیریت جامعه اسلامی، افق‌های تازه‌ای از معارف الهی را پیش روی انسان می‌گشاید؛ همان‌گونه که اگر امیرالمؤمنین علی(ع) زمامدار جامعه نبودند، امروز نهج‌البلاغه به این شکل در اختیار ما قرار نداشت.

لذا اگر قرار است این انقلاب با همان اصالت و قدرت باقی بماند، باید همان اندیشه‌ای که انقلاب را پدید آورد، آن را حفظ کند؛ از این‌رو ترویج تفکر امام شهید، مهم‌ترین راه استمرار حرکت انقلاب اسلامی خواهد بود.

انتهای پیام/282