پاییز امشب رسماً از راه می‌رسد / لحظه‌ای که فصل‌ها را عوض می‌کند

شاید برای شما پاییز از خنک شدن هوا یا ریختن نخستین برگ‌ها آغاز شود اما در تقویم آسمان، شروع پاییز یک لحظه دقیق دارد؛ لحظه‌ای به نام اعتدال پاییزی. امسال این لحظه همین امشب، بامداد چهارشنبه اول مهرماه، ساعت ۳:۳۵ دقیقه است. اما چه چیزی باعث می‌شود فصل‌ها عوض شوند؟ می‌دانیم که زمین به دور خورشید در حال گردش است اما محور چرخش زمین نسبت به صفحه مدارش صاف نیست و حدود ۲۳ و نیم درجه انحراف دارد. همین انحراف ساده باعث می‌شود نور خورشید در طول سال با زاویه‌های متفاوتی به نیمکره‌های زمین بتابد و در نتیجه، فصل‌ها شکل بگیرند. اینها توضیحاتی بود که مجله نجومی آوا استار در صفحه مجازی خود با کاربران به اشتراک گذاشته بود.
 

اما اعتدال پاییزی دقیقا چه اتفاقی است؟
در این لحظه، زمین در نقطه‌ای از مدار خود قرار می‌گیرد که خورشید، از دید ناظر زمینی، روی استوای سماوی قرار دارد؛ یعنی تصویر استوای زمین روی کره آسمان. در این وضعیت، هیچ‌یک از دو نیمکره به شکل محسوسی به سمت خورشید متمایل نیستند و تابش خورشید تقریبا به طور مستقیم بر استوا می‌تابد. به همین دلیل در حوالی اعتدال، طول روز و شب در بیشتر نقاط زمین به هم نزدیک می‌شود اما برخلاف تصور رایج، در روز اول مهر لزوما در همه‌جا دقیقا ۱۲ ساعت روز و ۱۲ ساعت شب نداریم. این اتفاق در دو نقطه از سال رخ می‌دهد؛ یک‌بار در آغاز بهار و یک‌بار در آغاز پاییز. در این دو زمان، خورشید از استوای سماوی عبور می‌کند و مرز روشنایی و تاریکی زمین تقریبا از قطب شمال تا قطب جنوب امتداد پیدا می‌کند. از همین‌جا، در نیمکره شمالی مسیر ظاهری خورشید در آسمان تغییر می‌کند و روزها به‌تدریج کوتاه‌تر یا بلندتر می‌شوند.از همین نقطه، روند تغییر طول روز و شب در نیمکره شمالی جهت دیگری پیدا می‌کند. روزها به تدریج کوتاه‌تر و شب‌ها بلندتر می‌شوند و خورشید در آسمان مسیر کوتاه‌تری را طی می‌کند؛ روندی که تا انقلاب زمستانی ادامه دارد. پس پاییز فقط ریختن برگ‌ها و سرد شدن هوا نیست؛ یک نقطه مشخص در حرکت زمین به دور خورشید است. وقتی اول مهر می‌رسد، زمین رسما وارد بخش پاییزی سفرش می‌شود و از آن لحظه، آسمان و زمین وارد فصل تازه‌ای از سال می‌شوند. آسمان هر فصل، قصه خودش را دارد.
منبع: فارس