شوک به بازار نفت/ تمرکز جهانی روی تنگه هرمز و ایران

به گزارش اقتصادآنلاین ، بلومبرگ اعلام کرد که در حال حاضر تمرکز دنیا کاملاً بر ایران و آنچه برای تنگه هرمز رخ می‌دهد است و سرنوشت تنگه هرمز، پرسش میلیارد دلاری این روزهاست. نرخ کرایه نفتکش‌ها پس از بستن کوتاه مدت بخشی از تنگه هرمز توسط ایران افزایش یافته و معاملات به بالاترین سطح هفت‌ماهه رسیده است.

بازار نفت در میانه قوی‌ترین شروع سال خود از ۲۰۲۲ قرار دارد، زیرا شوک‌های عرضه و تحریم‌ها پیش‌بینی‌ها درباره مازاد عرضه را بر هم زده‌اند. اکنون معامله‌گران با شتاب در حال پوشش ریسک خود در برابر احتمال بمباران دوباره ایران توسط آمریکا هستند.

در ادامه این مطلب آمده است: افزایش چشمگیر فعالیت در بازار‌های معاملات آتی و اختیار معامله از هم‌اکنون قیمت نفت خام را بالا کشیده است — معاملات آتی نفت برنت روز جمعه به بالاترین سطح هفت‌ماهه، یعنی بیش از ۷۲ دلار در هر بشکه، رسید و برخی تحلیلگران از احتمال وجود یک «پریمیوم ریسک» تا سقف ۱۰ دلار سخن می‌گویند.

این جهش قیمتی — که برنت را از پایان سال گذشته تاکنون حدود ۱۸ درصد افزایش داده — تغییر محسوسی نسبت به چند هفته پیش محسوب می‌شود؛ زمانی که تمرکز معامله‌گران بر پیش‌بینی مازاد بی‌سابقه عرضه، به‌ویژه در مقطع کنونی سال، بود.

در عوض، بازار شاهد قدرت غیرمنتظره‌ای بوده که ناشی از اختلالات عرضه در آمریکا و قزاقستان — و همچنین اجتناب از خرید نفت تحریم‌شده — است. این وضعیت با ریسک‌های ژئوپولیتیک تشدید شده؛ ریسک‌هایی که از ونزوئلا آغاز شده و به ایران رسیده‌اند — جایی که رئیس‌جمهور دونالد ترامپ ممکن است دستور حملات تازه‌ای را در منطقه‌ای صادر کند که حدود یک‌چهارم تجارت دریابرد نفت جهان را در خود جای داده است.

گری راس، مشاور باسابقه نفت که اکنون مدیر صندوق پوشش ریسک در شرکت بلک گلد اینوستورز است، گفت: «با یک جنگ بالقوه روبه‌رو هستید و این عامل غالب است، اما علاوه بر آن با بازاری بسیار فشرده‌تر از آنچه انتظار می‌رفت مواجهیم. من کمربند ایمنی‌ام را می‌بستم و دوست نداشتم در این بازار موقعیت فروش داشته باشم.»

ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاران در روز جمعه گفت که پس از استقرار بزرگ‌ترین نیروی نظامی آمریکا از سال ۲۰۰۳، در حال بررسی یک حمله محدود به ایران است. وب‌سایت آکسیوس پیش‌تر در همین هفته گزارش داده بود که حمله آمریکا به ایران ممکن است زودتر از انتظار رخ دهد و بیشتر شبیه یک جنگ تمام‌عیار باشد.

جهش معاملات آتی

تعداد موقعیت‌های باز معاملات آتی نفت برنت امسال به بالاترین سطح تاریخی رسیده، در حالی که ماه گذشته رکوردی در معاملات اختیار برای پوشش ریسک در برابر افزایش بیشتر قیمت‌ها ثبت شد. نوسانات به بالاترین سطح خود از زمان آخرین بمباران ایران توسط آمریکا در ماه ژوئن رسیده و معامله‌گران — برای طولانی‌ترین دوره در سال‌های اخیر — حق بیمه‌هایی برای محافظت در برابر جهش قیمت مطالبه کرده‌اند.

خورخه لئون، رئیس تحلیل ژئوپولیتیک در شرکت مشاوره ریستاد انرژی، گفت: «به نظر می‌رسد احتمال حملات محدود و پاسخ‌های تلافی‌جویانه محدود از سوی ایران این بار کمتر است. سال گذشته این رویکرد جواب داد، اما اکنون احساس می‌کنم یا توافق هسته‌ای در کار خواهد بود یا تشدید گسترده‌تر تنش‌ها — نه چیزی در میانه.»

این‌که قیمت‌ها بیش از این افزایش نیافته‌اند، نشان‌دهنده میزان رشد تولید جهانی است.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، نیز این هفته گفت که سلطه انرژی آمریکا باعث شده سیاست خارجی این کشور کمتر در برابر شوک‌های عرضه آسیب‌پذیر باشد.

سازمان کشور‌های صادرکننده نفت و متحدانش سال گذشته به‌تدریج تولید خود را افزایش دادند. همچنین تولید خارج از این گروه نیز به رکورد رسید و طبق برآورد‌های آژانس بین‌المللی انرژی، تولید جهانی در پایان سال ۲۰۲۵ به ۱۰۸ میلیون بشکه در روز رسید. بر اساس ارقام این نهاد، این میزان تقریباً ۳ میلیون بشکه در روز بیش از مصرف در همان دوره بوده است.

با این حال، چند هفته نخست ژانویه نمونه‌ای از این بود که چگونه کاهش‌های غیرمنتظره تولید می‌تواند به‌سرعت این فاصله را کم کند.

صادرات برنامه‌ریزی‌شده نفت خام «سی‌پی‌سی بلِند» قزاقستان به پایین‌ترین سطح خود در حدود یک دهه رسید؛ علت آن ترکیبی از حملات پهپادی، تعمیرات، آسیب به یک تأسیسات تولیدی و شرایط نامساعد جوی بود. هم‌زمان، سرمای شدید در آمریکا به دو مورد از چهار کاهش بزرگ ذخایر نفتی این کشور در این قرن منجر شد. تنها در هفته گذشته، ذخایر نفت خام ۹ میلیون بشکه کاهش یافت.

اگرچه تولید در هر دو کشور از آن زمان دوباره افزایش یافته، این اختلال‌ها به کاهش ذخایر غربی در زمانی کمک کرد که انتظار می‌رفت این ذخایر به‌سرعت افزایش یابند.

معامله‌گران فیزیکی نفت نیز وضعیت ایران را به‌دقت زیر نظر دارند.

برخی پالایشگاه‌ها در آسیا، که بزرگ‌ترین منطقه مصرف‌کننده است، برای پوشش ریسک اختلال احتمالی، درباره در دسترس بودن محموله‌ها از مناطق خارج از خلیج فارس پرس‌وجو را آغاز کرده‌اند.

درآمد نفتکش‌های غول‌پیکر که عرضه آنها پیش‌تر نیز محدود بود، تا حدی در انتظار اقدام آمریکا به‌شدت افزایش یافته است. بزرگ‌ترین کشتی‌های این بازار اکنون بیش از ۱۵۰ هزار دلار در روز درآمد دارند؛ بالاترین سطح از زمان همه‌گیری کرونا که بسیاری از آنها برای ذخیره نفت‌های بدون تقاضا به کار گرفته شده بودند.

نرخ کرایه این کشتی‌ها در روز‌های اخیر به دلیل تنش‌ها تقویت شده است؛ پس از آن‌که ایران اوایل این هفته مدعی شد برای مدتی کوتاه بخشی از تنگه باریک هرمز را بسته است — گذرگاهی حیاتی که یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند.

راب تامل، مدیر پرتفوی در شرکت تورتویس کپیتال ادوایزرز، گفت: «در حال حاضر تمرکز کاملاً بر ایران و آنچه برای تنگه هرمز رخ می‌دهد است. این همان پرسش میلیارددلاری است.»