این رفتارها خشونت خاموش اند؛ زخم هایی که دیده نمی‌شوند

به گزارش بهداشت نیوز و به نقل از وبدا، دکتر «لیلا رازقیان جهرمی» متخصص روانپزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز به مناسبت ۱8دسامبر(۲۷ آذر ۱۴۰۴) روز جهانی عاری از خشونت ابعاد مختلف خشونت و پیامدهای آن بر سلامت روان و کیفیت زندگی افراد را تشریح کرد.

وی درخصوص اهمیت روز جهانی عاری از خشونت، با بیان اینکه این روز صرفاً یک مناسبت نمادین نیست، اظهار کرد: خشونت، در هر شکل و هر مقیاسی، یکی از مهم‌ترین تهدیدها برای سلامت روان و سلامت جسم انسان‌ها در جوامع مختلف است و می‌تواند در محیط‌های خانوادگی، آموزشی، کاری، فضای مجازی و حتی در ساختارهای اجتماعی و فرهنگی بروز پیدا کند.

نگاه روان‌پزشکی به خشونت

دکتر رازقیان با تأکید بر نگاه روان‌پزشکی به مفهوم خشونت افزود: از منظر سلامت روان، خشونت تنها به آسیب فیزیکی محدود نمی‌شود، بلکه هرگونه رفتار یا شرایطی که موجب تحقیر، تهدید، اجبار، محرومیت یا آسیب روانی شود، مصداق خشونت است؛ حتی اگر به‌صورت پنهان، غیرمستقیم یا مزمن رخ دهد.

این روان‌پزشک با اشاره به انواع خشونت مؤثر بر سلامت روان گفت: خشونت‌های روانی و عاطفی، کلامی، اجتماعی، اقتصادی، دیجیتال و خشونت‌های ساختاری، همگی می‌توانند آثار عاطفی و روانی ماندگار برجای بگذارند و احساس امنیت روانی افراد را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهند.

خشونت به‌عنوان رویداد آسیب‌زا

وی خشونت را یک رویداد آسیب‌زا یا تروما دانست و تصریح کرد: تجربه خشونت می‌تواند پیامدهای روان‌پزشکی متعددی از جمله اختلال استرس پس از سانحه، اضطراب، افسردگی، اختلالات خواب، کاهش عزت‌نفس، مشکلات تمرکز و بروز علائم جسمی ناشی از تنش مزمن به همراه داشته باشد؛ حتی یک بار مواجهه با خشونت نیز می‌تواند آثار بلندمدتی بر روان فرد برجای بگذارد.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ریشه‌های خشونت را پدیده‌ای چندبُعدی عنوان کرد و افزود: عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و رسانه‌ای در شکل‌گیری و تداوم خشونت نقش دارند و پیشگیری از خشونت نیازمند رویکردی جامع و هماهنگ در سطوح مختلف فردی و اجتماعی است.

راهکارهای پیشگیری

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت پیشگیری اظهار کرد: آموزش تنظیم هیجان، ارتقای مهارت‌های ارتباطی، تقویت ساختارهای حمایتی اجتماعی و قانونی، ترویج فرهنگ عدم خشونت و تقویت مسئولیت‌پذیری فردی و جمعی، از مهم‌ترین راهکارهای کاهش خشونت و ارتقای سلامت روان جامعه به شمار می‌روند.

دکتر رازقیان یادآور شد: توجه به پیشگیری از خشونت، بخشی جدایی‌ناپذیر از مأموریت نظام سلامت در مسیر ارتقای سلامت روان جامعه است و تحقق آن مستلزم همکاری خانواده‌ها، نهادهای اجتماعی، مراکز درمانی و سیاست‌گذاران خواهد بود.