ارتباط تولد زودهنگام با بروز مشکلات آموزشی کودکان

حدود نیمی از این کودکان در سن هفت‌سالگی نیز همچنان در مهارت‌های نوشتن و ریاضیات عقب‌تر از همسالان خود هستند و بسیاری نیز در زمینه خواندن و علوم، وضعیت مشابهی دارند.  این مشکلات دقیقا در آغاز دوران تحصیل کودک پدیدار می‌شوند زمانی که مهارت‌های بنیادین یادگیری در حال شکل‌گیری هستند.

این یافته‌ها، توجه متخصصان بالینی، معلمان و سیاست‌گذاران را به کودکانی که بیش از همه در معرض خطر قرار دارند و همچنین شماری از عوامل موثر در اوایل زندگی که قابل تغییر هستند،  جلب می‌کنند.

محققان وضعیت نزدیک به ۱۶ هزار کودکی را بررسی کردند که بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ در انگلستان پیش از هفته سی‌ودوم بارداری متولد شده بودند.  

تولد زودرس، یکی از عوامل اصلی رشد غیرمعمول مغز به شمار می‌رود، با این حال تاثیر آن بر سال‌های آغازین تحصیل کمتر مورد بررسی قرار گرفته است و به همین دلیل جیمز بوردمن از دانشگاه ادینبورگ و همکارانش تصمیم گرفتند تا این وضعیت را بررسی کنند.

کمی بیش از نیمی از افراد این گروه در سن پنج سالگی نتوانستند به معیار آمادگی برای مدرسه دست یابند؛ معیاری که مهارت‌هایی همچون صحبت کردن، گوش دادن و سوادآموزی اولیه را در بر می‌گیرد. این مشکل باعث شد، آنان حدود ۲۱ درصد از میانگین کشوریِ کودکان هم‌سن خود عقب‌تر باشند؛ شکافی که در جریان آموزش رسمی نیز همچنان پابرجا ماند.

تولد زودهنگام، خطر بیشتر
حدود نیمی از کودکان تا هفت‌سالگی در نوشتن و ریاضی پایین‌تر از سطح مورد انتظار بودند و نزدیک به چهار نفر از هر ۱۰ کودک نیز در خواندن از سطح مورد انتظار عقب مانده بودند. هرچه نوزاد زودتر متولد شده بود، شدت این نقص بیشتر بود.

این الگو در میان نوزادانی بیشتر مشخص شد که در ۲۳ هفتگی متولد شده بودند و نزدیک به ۹ نفر از هر ۱۰ نفر برای مدرسه آماده نبودند. حتی پس از در نظر گرفتن سایر تفاوت‌ها، کودکانی که در ۲۳ یا ۲۴ هفتگی متولد شده بودند، تقریبا سه برابر بیشتر از کودکانی که در ۳۱ هفتگی متولد شده بودند، احتمال عقب ماندن از مدرسه را داشتند.

دومین نکته‌ای که در داده‌ها دیده می‌شد، محرومیت بود. کودکانی که از فقیرترین محله‌ها بودند، بسیار بیشتر از کودکان ثروتمندترین محله‌ها، احتمال عقب ماندن از مدرسه را داشتند. این شکاف حتی پس از در نظر گرفتن اینکه هر نوزاد چقدر زود به دنیا آمده و چقدر بیمار بوده است، نیز پابرجا ماند.

نتایج نشان داد نوزادانی که فقط با شیر خشک تغذیه می‌شوند، در مقایسه با نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، حدود یک و نیم برابر بیشتر در معرض عقب‌ماندگی رشدی تا سن پنج‌سالگی قرار دارند. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد چرا شیر مادر می‌تواند در این زمینه نقش محافظتی داشته باشد.

نتایج دیگر تحقیقات همین گروه نشان داد، نوزادان نارس که در هفته‌های نخست زندگی خود شیر مادر بیشتری دریافت می‌کنند، در اسکن‌های بعدی مغز، ساختاری نزدیک‌تر به مغز نوزادان متولدشده در موعد طبیعی دارند. به نظر می‌رسد تغذیه با شیر مادر تاثیر مستقیمی بر رشد لایه بیرونی مغز می‌گذارد.

بیماری‌های نوزادی و افزایش خطر
مشکلات جدی پزشکی در طول مراقبت از نوزاد نیز بسیار مهم است.  آسیب‌های مغزی، همراه با بیماری‌های روده و ریه که در نوزادان بسیار کوچک رایج است، برخی از بزرگترین خطرات را به همراه داشتند.

کودکانی که در تابستان متولد می‌شوند و تقریبا یک سال زودتر از همکلاسی‌های متولد پاییز وارد مدرسه می‌شوند، بیشتر در معرض افت تحصیلی در پنج‌سالگی قرار دارند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که می‌توان با به تعویق انداختن یک‌ساله ورود برخی از کودکان بسیار نارس به مدرسه یا ارائه حمایت بیشتر از آنان در آغاز تحصیل، بخشی از این مشکل را کاهش داد.

طبق بررسی که یک گروه را از بدو تولد تا دهه 30 سالگی دنبال کرده است، بزرگسالانی که بسیار نارس به دنیا می‌آیند، به‌طور متوسط، در مقایسه با همسالان خود که در زمان مقرر به دنیا آمده‌اند، درآمد کمتر و امنیت شغلی کمتری دارند.

بر اساس گزارش ارث، نتایج این تحقیق نشان داد، حدود یک‌سوم کودکانی که بسیار زودتر از موعد، متولد شده‌اند، به همه نقاط عطف رشدی مورد انتظار دست یافته‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد شروع دشوار زندگی، لزوما آینده کودک را رقم نمی‌زند.

پژوهشگران می‌گویند: شناسایی عوامل قابل اصلاح، از سیگار کشیدن مادر و تغذیه نوزاد گرفته تا سن شروع مدرسه، می‌تواند به شناسایی زمینه‌هایی کمک کند که با مداخله در آنها، دستیابی به نتایج بهتر برای این کودکان امکان‌پذیر است.

نتایج این تحقیق در مجله JAMA Network Open منتشر شده است.