چرا نوجوانان تحت تاثیر هیجانات قرار دارند؟

دکتر مریم سلمانیان در گفت‌وگو با ایمنا اظهار کرد: در حال حاضر به دلیل تغییراتی که ایجاد شده نگرانی‌های خانواده متفاوت است، در گذشته خانواده‌ها نگران دوستان نوجوان بودند اما تنها گروه همسالان روی نوجوان اثرگذار نیست، وجود فضای مجازی سبب شده نوجوان هر روز با یک موضوع جدید و تازه روبرو شود. به دلیل وجود این تغییرات در جامعه سواد رسانه‌ای خانواده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، علاوه بر سواد رسانه عوامل دیگر مانند گفت‌وگو در خانواده نقش مهمی در این زمینه دارد، براساس تحقیقات انجام شده هنگامی که نوجوان درباره محتوای فضای مجازی با خانواده گفت‌وگو می‌کند،کم‌تر تحت‌تاثیر اثرات فضای مجازی قرار می‌گیرد، بنابراین خانواده در عصر دیجیتال علاوه بر نظارت سنتی، نقش راهنمای رسانه‌ را نیز دارد.

این روان‌شناسی بالینی و عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات روانپزشکی و روانشناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران بابیان اینکه نوجوان تحت تاثیر هیجانات و کنجکاوی است گفت: مغز نوجوانان تا سن ۲۵ سالگی همچنان در حال رشد است، قسمت‌هایی از مغز که مسئول تصمیم گیری،کنترل تکانه و ارزیابی پیامدها است، هنوز به بلوغ کامل نرسیده و رشد نکرده به همین دلیل نوجوانان بیشتر تحت تأثیر هیجانات، کنجکاوی و فشار گروه همسالان قرار دارند.

والدینی که روابط صمیمی و نظارت منطقی روی نوجوان دارند می‌توانند به عنوان عامل محافظتی قدرتمند از گرایش به رفتارهای پرخطر جلوگیری کنند.

سلمانیان با اشاره به‌ این‌که سلامت روان نوجوان در پیشگیری از گرایش به رفتارهای پرخطر نقش تعیین کننده ای دارد‌‌، تصریح کرد: برخی از نوجوانان برای فرار از احساس افسردگی و اضطراب به مصرف دخانیات پناه می‌برند و نوجوانانی که احساسات ناخوشایندی دارند بیشتر در معرض مصرف دخانیات هستند، خانواده در این زمینه اثرگذار است باید به سلامت روان اعضای خانواده اهمیت دهند.  اگر والدین یا اعضای خانواده مشکلات روانشناختی دارند، باید به متخصص مراجعه و با تجویز پزشک دارو مصرف کنند تا این مشکلات برطرف شود.

مطالب مرتبط:

آمیگدال: مرکز هیجانات نوجوانی
آمیگدال، بخش کوچکی از مغز است که نقش کلیدی در پردازش هیجانات به ویژه ترس و خشم ایفا می‌کند. در دوران نوجوانی، آمیگدال بسیار فعال است و به محرک‌های محیطی به سرعت واکنش نشان می‌دهد. این فعالیت بالا باعث می‌شود نوجوانان حتی در مواجهه با محرک‌های خنثی نیز احساس خطر کنند.

مطالعات تصویربرداری مغز نشان داده‌اند که وقتی نوجوانان به چهره‌های خنثی نگاه می‌کنند، آمیگدال آن‌ها بیشتر از بزرگسالان و کودکان فعال می‌شود. این موضوع توضیح می‌دهد که چرا نوجوانان گاهی اوقات رفتارهای دیگران را اشتباه تفسیر می‌کنند. برای مثال، یکی دیگر از مراجعانم که ۱۶ سال داشت، به دلیل عدم لبخند معلمش احساس می‌کرد که مورد بی‌عدالتی قرار گرفته است. این تفسیر نادرست باعث کاهش اعتماد به نفس و عملکرد تحصیلی او شده بود.
 

 

ارتباط کند بین قشر پیشانی و آمیگدال
یکی از دلایل اصلی احساساتی بودن نوجوانان، ارتباط کند بین قشر پیشانی مغز (PFC) و آمیگدال است. قشر پیشانی به عنوان مرکز کنترل منطق و تصمیم‌گیری، وظیفه مهار رفتارهای هیجانی را بر عهده دارد. اما در نوجوانان، این ارتباط هنوز به طور کامل توسعه نیافته است. این موضوع باعث می‌شود نوجوانان نتوانند به راحتی هیجانات خود را کنترل کنند و در مواجهه با موقعیت‌های استرس‌زا، بیشتر تحت تاثیر آمیگدال قرار بگیرند.
 

 

سوالات متداول درباره احساساتی بودن نوجوانان
۱. چرا نوجوانان اینقدر احساساتی هستند؟ نوجوانان به دلیل رشد ناهمزمان سیستم هیجانی (لیمبیک) و سیستم منطقی (قشر پیشانی) احساساتی‌تر هستند. آمیگدال، بخش مسئول هیجانات، در این دوران بسیار فعال است، در حالی که قشر پیشانی که کنترل منطقی را بر عهده دارد، هنوز به بلوغ کامل نرسیده است.

۲. آیا هیجانات نوجوانان طبیعی است؟ بله، هیجانات شدید در نوجوانان کاملاً طبیعی است. این موضوع به دلیل تغییرات هورمونی و رشد مغز در این دوران است. با این حال، یادگیری مهارت‌های مدیریت هیجانات می‌تواند به نوجوانان کمک کند.

۳. چگونه می‌توان به نوجوانان در کنترل هیجانات کمک کرد؟ آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان، ایجاد فضای امن برای بیان احساسات، و تشویق به مشارکت در فعالیت‌های گروهی می‌تواند به نوجوانان در کنترل هیجانات کمک کند.

۴. نقش والدین در مدیریت هیجانات نوجوانان چیست؟ والدین با حمایت عاطفی، ایجاد محیطی امن و آموزش مهارت‌های حل مسئله می‌توانند به نوجوانان کمک کنند تا بهتر با هیجانات خود کنار بیایند.

۵. آیا هیجانات نوجوانان بر عملکرد تحصیلی آن‌ها تاثیر می‌گذارد؟ بله، هیجانات کنترل‌نشده می‌توانند بر تمرکز و عملکرد تحصیلی نوجوانان تاثیر منفی بگذارند. آموزش مهارت‌های مدیریت استرس و هیجان می‌تواند به بهبود عملکرد آن‌ها کمک کند.