این غذاها خطر گرفتگی عروق را بیشتر می کنند/ چه چیزی برای شریان ها بهتر است؟

به گزارش بهداشت نیوز، گرفتگی یا تنگ شدن شریان ها معمولا حاصل یک فرایند تدریجی به نام آترواسکلروز است؛ فرایندی که در آن پلاک در دیواره رگ ها شکل می گیرد و می تواند به مرور باعث کاهش جریان خون شود. عوامل متعددی در ایجاد و پیشرفت این فرایند نقش دارند و رژیم غذایی یکی از آن هاست.

با این حال، نمی توان یک غذای خاص را عامل مستقیم «بسته شدن» شریان ها دانست. شواهد علمی بیشتر بر الگوی کلی تغذیه و جایگزین کردن چربی های ناسالم با چربی های غیراشباع، مصرف بیشتر سبزیجات، میوه ها، غلات کامل، حبوبات و منابع پروتئینی سالم و کاهش غذاهای فوق فرآوری شده تأکید دارند.

چربی های اشباع؛ یکی از عوامل مهم
مصرف زیاد چربی های اشباع می تواند سطح LDL یا همان کلسترول بد خون را افزایش دهد. بالا بودن LDL در طول زمان با افزایش خطر بیماری قلبی و سکته مغزی ارتباط دارد. به همین دلیل، انجمن قلب آمریکا توصیه می کند چربی های اشباع محدود شوند و به جای آن ها از منابع چربی غیراشباع استفاده شود.

چربی های اشباع در مواد غذایی مختلفی مانند گوشت های پرچرب، کره، خامه، برخی پنیرهای پرچرب، بستنی و پوست ماکیان وجود دارند. البته وجود چربی اشباع در یک ماده غذایی به این معنا نیست که آن ماده باید به طور کامل از رژیم غذایی حذف شود؛ مقدار مصرف و الگوی کلی رژیم اهمیت دارد.

گوشت های فرآوری شده
سوسیس، کالباس، هات داگ و سایر گوشت های فرآوری شده معمولا حاوی مقادیر قابل توجهی نمک و در برخی موارد چربی اشباع هستند. مصرف زیاد این محصولات با الگوهای غذایی نامطلوب برای سلامت قلب همراه است.

برای مصرف گوشت، انتخاب انواع کم چرب و کمتر فرآوری شده و جایگزین کردن بخشی از گوشت با حبوبات، ماهی، مغزها و دانه ها می تواند با توصیه های تغذیه ای قلب محور سازگارتر باشد.

غذاهای سرخ شده و محصولات حاوی چربی ترانس
چربی های ترانس صنعتی از مهم ترین انواع چربی هایی هستند که باید از مصرف آن ها پرهیز کرد. این چربی ها می توانند LDL را افزایش دهند و با افزایش خطر بیماری قلبی همراه باشند. برخی محصولات صنعتی، غذاهای سرخ شده و محصولات پخته شده بسته بندی شده ممکن است حاوی چربی ترانس یا روغن های هیدروژنه باشند.

بنابراین هنگام خرید محصولات بسته بندی شده، توجه به برچسب تغذیه ای و انتخاب محصولاتی با چربی ترانس صفر یا بدون روغن های تا حدی هیدروژنه اهمیت دارد.

کره و لبنیات پرچرب
کره، خامه، برخی پنیرهای پرچرب و سایر لبنیات پرچرب منابع چربی اشباع هستند. کاهش مصرف این مواد و انتخاب لبنیات کم چرب در چارچوب یک رژیم غذایی سالم می تواند به کاهش دریافت چربی اشباع کمک کند.

البته نمی توان گفت همه لبنیات برای شریان ها مضر هستند. توصیه های جدید تغذیه ای بیشتر بر کیفیت کلی رژیم و انتخاب نوع مناسب مواد غذایی تمرکز دارند.

شیرینی ها و کربوهیدرات های تصفیه شده
دونات، شیرینی های صنعتی، کیک ها و بسیاری از محصولات قنادی علاوه بر قند افزوده، ممکن است حاوی چربی های اشباع و مقدار زیادی کالری باشند. مصرف زیاد این محصولات می تواند کیفیت کلی رژیم غذایی را کاهش دهد.

راهنمای سال 2026 انجمن قلب آمریکا نیز بر محدود کردن قندهای افزوده و انتخاب غلات کامل به جای غلات تصفیه شده تأکید می کند.

فست فود و غذاهای فوق فرآوری شده
همبرگرهای پرچرب، برخی انواع پیتزا، سیب زمینی سرخ شده و سایر غذاهای فوق فرآوری شده ممکن است همزمان مقدار زیادی چربی اشباع، نمک و کالری داشته باشند. مشکل اصلی چنین غذاهایی نیز صرفا یک ماده تشکیل دهنده نیست، بلکه ترکیب نامطلوب چند عامل غذایی و مصرف مکرر آن هاست.

برای سلامت قلب، توصیه های جدید بر کاهش مصرف غذاهای فوق فرآوری شده و انتخاب بیشتر مواد غذایی کم فرآوری شده تأکید دارند.

تخم مرغ را نباید در فهرست «غذاهای مسدودکننده شریان» قرار داد
تخم مرغ حاوی کلسترول غذایی است، اما تصور قدیمی که مصرف تخم مرغ به طور مستقیم باعث گرفتگی شریان ها می شود، با شواهد فعلی سازگار نیست.

انجمن قلب آمریکا در راهنمای جدید خود اعلام کرده است که برای بیشتر افراد، کلسترول غذایی دیگر هدف اصلی برای کاهش خطر بیماری قلبی محسوب نمی شود و تمرکز باید بیشتر بر الگوی کلی رژیم غذایی و کیفیت چربی ها باشد.

بنابراین، نمی توان صرفا بر اساس وجود کلسترول در زرده، تخم مرغ را غذایی «شریان بندآور» معرفی کرد.

روغن مصرفی مهم است؛ اما نوع چربی اهمیت بیشتری دارد
این تصور که همه روغن های گیاهی برای قلب مضر هستند، درست نیست. بسیاری از روغن های مایع گیاهی حاوی چربی های غیراشباع هستند و جایگزین کردن آن ها با چربی های اشباع می تواند برای سلامت قلب مفید باشد. روغن زیتون، کانولا، سویا و آفتابگردان از جمله گزینه هایی هستند که در الگوهای غذایی قلب محور مورد توجه قرار گرفته اند.

البته سالم تر بودن یک روغن به معنای مصرف نامحدود آن نیست؛ روغن ها همچنان منبع پرکالری چربی هستند و مقدار مصرف اهمیت دارد.

چه چیزی برای شریان ها بهتر است؟
یک رژیم غذایی مناسب قلب فقط درباره حذف غذاها نیست. مصرف بیشتر سبزیجات و میوه ها، غلات کامل، حبوبات، ماهی، مغزها و دانه ها و استفاده از چربی های غیراشباع به جای چربی های اشباع، در کنار کاهش غذاهای فوق فرآوری شده، قندهای افزوده و نمک، از اصول اصلی الگوی غذایی قلب محور هستند.

همچنین کنترل فشار خون، کلسترول LDL، قند خون، وزن بدن، فعالیت بدنی و ترک سیگار در کاهش خطر بیماری های قلبی عروقی اهمیت دارند. بنابراین سلامت شریان ها نتیجه یک ماده غذایی منفرد نیست؛ مجموعه ای از عادات و عوامل خطر در طول زمان در این زمینه نقش دارند.

این مطلب صرفا جنبه اطلاع رسانی دارد و جایگزین تشخیص، درمان یا توصیه پزشکی نیست. اگر کلسترول بالا، دیابت، فشار خون بالا یا سابقه بیماری قلبی عروقی دارید، درباره رژیم غذایی و نیاز به تغییرات درمانی با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.

منبع: عصر ایران