از بحث پیرامون «فلسفه چندهمسری» تا ریشه‌های تاریخی تعدد زوجات

به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «۴ شبهه ۴ پاسخ» اثر محمدباقر شریعتی سبزواری در ۲۲۴ صفحه به همت مؤسسه بوستان کتاب به چاپ رسید.

اثر پیش رو به چند پرسش اساسی در حوزه اندیشه اسلامی می‌پردازد که نویسنده با رویکرد کلامی و مبتنی بر مطالعات تاریخی به واکاوی مفاهیم می‌پردازد و نشان می‌دهد فهم درست این مبانی چگونه می‌تواند به گفتگوی سازنده بین سنت دینی و مسائل جهان معاصر بینجامد.

این اثر با واکاوی سیر تطور تاریخی مفاهیم و تحلیل کارکردهای اجتماعی آنها، در صدد ارائه خوانشی نو از متون دینی است که هم به اقتضائات جهان امروز توجه دارد و هم به اصالت متون پایبند است.

مؤلف در مقدمه این اثر آورده است: در این کتاب، تلاش کرده‌ام تا با بررسی کاربردهای قرآنی کلمه وحی، به درک عمیق‌تری از این ارتباط الهی برسیم. وحی، به عنوان مقوله‌ای فراتر از دانش و ادراک بشری، حامل پیام‌هایی است که ریشه در لطف و رحمت الهی دارند و هدفی جز هدایت انسان‌ها ندارند.

در این کتاب، با بهره‌گیری از تحلیل‌های تاریخی و فرهنگی و استناد به آموزه‌های اسلامی، تلاش کرده‌ام تا با پاسخ‌هایی روشن و مستدل به این مسائل ارائه کنم.

هدف نهایی این کتاب، نه تنها پاسخ‌گویی به شبهات و پرسش‌های مطرح‌شده درباره اسلام و معارف دینی است، بلکه تلاشی برای ارتقای فهم و درک عمومی از این آموزه‌ها نیز هست. «چهار شبهه، چهار پاسخ» با نیتی صادقانه نگاشته شده است تا پلی باشد میان ابهامات و حقیقت، و راهنمایی برای پژوهشگران، دانشجویان و همه علاقه‌مندانی که در جست‌وجوی حقیقت‌اند.

ساختار اثر

این اثر به شبهاتی در چهار موضوع پاسخ داده که در موضوع اول با عنوان «وحی و خاتمیت»، پس از بیان اهمیت و جایگاه وحی و مفهوم شناسی، کاربردهای قرآنی کلمه «وحی» بررسی و اقسام وحی تشریح شده است. سپس، وحی به عنوان مبحثی فراتر از علم و دانش بشری، غریزی و عقلانی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

در مبحث خاتمیت و فلسفه آن، پس از بیان دلایل نقلی و تاریخی و دلایل عقلی و منطقی خاتمیت، به پرسشی در این راستا پاسخ داده شده و در ادامه، شخصیت حضرت محمد (ص) نشانی از خاتمیت مطرح شده و ویژگی‌های فردی پیامبر (ص) در تاریخ و همچنین ویژگی‌های معنوی حضرت محمد (ص) و خاتمیت تشریح شده است.

«اسلام دین خشونت یا عطوفت؟» عنوان دومین مبحث این کتاب است، که در ابتدا ضمن بیان پرسشی مبنی بر اینکه آیا اسلام با شمشیر پیش رفته است؟، به شجاعت بقیه برخی مستشرقان اشاره شده است.

نویسنده در مبحث سوم که با عنوان «فلسفه چندهمسری» به رشته تحریر درآمده، پس از تأکید بر اعتدال در گزینش همسر، ریشه‌های تاریخی تعدد زوجات پرداخته و ضمن اشاره به مبحثی به عنوان اروپا و چندهمسری، عوامل اجتماعی تعدد زوجات را مطرح و نکاتی در خصوص چند شوهری و شکست آن تبیین کرده است.

در ادامه، مبحثی با عنوان حضرت محمد (ص) و همسران متعدد و عدالت بی‌بدیل آن حضرت تشریح شده و به نگهداری همسران بر اساس ریاضت نه لذت تأکید و در پایان، به جنگ و جهاد در اسلام پرداخته شده است.

چهارمین و آخرین مبحث مطرح شده در این اثر که شبهاتی در خصوص آن مطرح است، «بردگی در اسلام» بوده که پس از بیان مبانی آزادی در اسلام و همچنین پیشینه بردگی و بردگی در میان ملت‌ها، به عوامل بردگی و اسارت اشاره و نگاه اسلام به بردگان و همچنین حکمت الغای تدریجی بردگی تبیین شده و سپس بردگی در جنگ و همچنین، جواز خرید و فروش برده مورد تحقیق قرار گرفته است.