از نیویورک تا ژاپن؛ روایت تلخ و شیرین بورس‌های جهان / تعرفه ترامپ به نفع کدام بورس جهان شد؟

اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ بازار‌های سهام جهان در سال ۲۰۲۵ زیر فشار هم‌زمان جنگ تجاری، تعرفه‌های وارداتی و تنش‌های ژئوپلیتیک قرار گرفتند. شوک اصلی در ماه آوریل رخ داد؛ زمانی که فرمان اجرایی دولت آمریکا برای اعمال تعرفه‌های سنگین، موجی از فروش را در بورس‌های بزرگ جهان به راه انداخت.

در این مقطع، بورس ژاپن بیش از ۱۵ درصد سقوط کرد، بازار سهام آمریکا حدود ۱۴ درصد افت را تجربه کرد و بورس چین نزدیک به ۵ درصد عقب نشست. بورس‌های اروپا، بریتانیا و هند نیز با کاهش‌های معنادار مواجه شدند.

تفاوت در سرعت بهبود

اگرچه شدت ریزش‌ها قابل توجه بود، اما مسیر بازگشت برای همه بازار‌ها یکسان نبود. بورس هند با کمترین وابستگی به صادرات، سریع‌ترین ترمیم را ثبت کرد و در همان ماه آوریل به مدار صعودی بازگشت. بورس آمریکا در میانه ماه می‌زیان‌های ناشی از شوک تعرفه‌ای را جبران کرد، اما بازار سهام چین برای بازگشت به محدوده مثبت به نزدیک سه ماه زمان نیاز داشت و در اواخر ژوئن احیا شد.

ژاپن؛ از بدترین ریزش تا بهترین بازدهی

داده‌های معاملاتی تا ۱۷ دسامبر نشان می‌دهد بورس ژاپن با وجود ثبت بیشترین افت مقطعی، در پایان سال با بازدهی حدود ۲۶ درصدی پربازده‌ترین بورس بزرگ جهان شد. این عملکرد در شرایطی رقم خورد که همین بازار در آوریل، شدیدترین فشار فروش را تجربه کرده بود.

آمریکا و بازدهی دوگانه وال‌استریت

در ایالات متحده، ترکیب کاهش نرخ بهره فدرال رزرو و رشد مصرف داخلی، موتور بازگشت بازار سهام شد. تا پایان ماه یازدهم سال، شاخص داوجونز حدود ۱۳.۵ درصد و شاخص نزدک نزدیک به ۲۱.۶ درصد رشد سالانه ثبت کردند؛ اعدادی که نشان می‌دهد بازار آمریکا توانست شوک تجاری را به فرصت رشد تبدیل کند.

چرا برخی بورس‌ها مقاوم‌تر بودند؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد سهم صادرات از تولید ناخالص داخلی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته است. در هند، صادرات به آمریکا تنها ۲.۱ درصد از GDP را تشکیل می‌دهد و کل وابستگی اقتصاد به صادرات حدود ۱۲ درصد است؛ عاملی که ضربه تعرفه‌ها را به حداقل رساند و مسیر بازگشت را کوتاه کرد.

سرعت بازیابی از ریزش مهم تر است

اعداد سال ۲۰۲۵ یک پیام روشن دارند؛ ریزش ۱۴ تا ۱۵ درصدی پایان بازی نیست. بورس‌هایی که توانستند در بازه‌ای کوتاه، شوک سیاستی را هضم کنند، در نهایت به بازدهی‌های بیش از ۲۰ درصد رسیدند. تجربه ژاپن، آمریکا و هند نشان می‌دهد در بازار‌های پرریسک، «سرعت بازیابی» از «شدت ریزش» مهم‌تر است. برای سرمایه‌گذاران، سال ۲۰۲۵ نه سال فرار از ریسک، بلکه سال تشخیص بازار‌های تاب‌آور بود.