نان عشقی در خون شهید جمهور / وام ۱۰ میلیاردی، پاداش انهدام بورس

اقتصاد آنلاین – رجا ابوطالبی: مجید عشقی و ۳ تنِ دیگر از اعضای سازمان بورس وام ۱۰ میلیاردی با بازپرداخت ۱۰ ساله و نرخ ۴ درصدی دریافت کردند. وامی که در روزهای بد بازار، نمکی بر زخم سهامداران بود.

وام، پاداش کدام خوش خدمتی بود؟

درست بعد از مراسم هفتم شهید رئیسی و در اوج ریزش بازار، تنها دغدغه رئیس سازمان شخص خودش بود. در روزهایی که قرمزی تابلوی بورس، چشم سهامداران را خون کرده بود، شورای عالی بورس با وام ۱۰ میلیاردی با بازپرداخت ۱۰ ساله و نرخ ۴ درصدی هیئت مدیره سازمان موافقت کرد!

شواهد و قرائن حاکی از آن است که اعضای شورای عالی بورس از فضای ابهامی کشور سو استفاده کردند و سریعا به فکر تقسیم غنایم برآمدند! والا چرا ۱۰ روز پیش و زمانی که شرایط دولت ایستا بود، این وام تعلق نگرفت؟ چرا نان در خون شهید جمهور کرده و عملکرد خود را به پای دولت سیزدهم می‌نویسید؟

اما در شرایط عادی کشور نیز، رد پای عشقی در فسادهای سالیان اخیر سازمان بورس دیده می‌شود.

ماموریت: خیانت؛ اسمِ رمز: شناسایی سود

۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۲، سیاه ترین روز تاریخ بورس کشور است. روزی که به علت عدم تقارن اطلاعاتی، برخی خواص با تمام قدرت دست به فروش زدند و سهامدارانِ از همه‌جا بی خبر منتظر واکنش جناب رئیس ماندند. عشقی نیز با وقاحت تمام، شناسایی سود توسط برخی معامله‌گران را علت ریزش بازار دانست.

اما این عدم تقارن اطلاعاتی رانت چند ده هزار میلیاردی برای مطلعین و ضرر مستقیم برای سهامداران به ارمغان آورد. حال به نظر شما مجید عشقی از این رانت چند ده هزار میلیاردی سهمی داشته است؟ اگر جواب «نه» باشد، علت اظهار نظر او علی‌رغم عدم احاطه و تسلط به موضوع چه بود؟ آیا اظهار نظر ناشیانه او سبب نابودی اعتماد مردم نشد؟ آیا این اقدام خیانت نیست؟

البته ما ساده بودیم که از شخصی که برای خود به صورت پنهانی وام چند میلیاردی فراهم می‌کند، توقع داشتیم لباس رزم به تن کند و به جنگ با مفسدین برود. البته آن زمان مجید عشقی می‌توانست خود را بی‌خبر نشان دهد و از زیر بار مسئولیت شانه خالی کند؛ اما این بار که وام ۱۰ میلیاردی مختص او و همراهنش است دیگر مخفی کاری و جا خالی دادن رنگ می‌بازد.

فساد دو هزار میلیاردی

اگر پرونده رئیس سازمان بورس را به یک ساله گذشته محدود نکنیم، به پرونده اختلاس کارگزاری تدبیرگر سرمایه.برخورد خواهیم کرد.

روش کار افراد متخلف در کارگزاری تدبیرگر سرمایه این بوده که سهام مشتریان خود را بدون اطلاع آن‌ها فروخته و به جای این‌که پول را به حساب دارندگان سهام منتقل کنند، به حساب‌های خود منتقل کرده‌اند. نکته قابل توجه این بود که نهادهای ناظر متوجه اتفاقات نشده‌اند و مشتریان کارگزاری متوجه وقوع تخلفات شده و مراتب را به نهادهای ناظر اطلاع داده‌اند؛ گویی مقام ناظر وظیفه خود را فراموش کرده بود و یا در خواب زمستانی به سر می‌برد. حال که رئیس سازمان بورس، علیرغم عملکرد ضعیف خود، پاداش (وام) دریافت می‌کند، حال که رئیس سازمان عاجز در ایجاد تقارن اطلاعاتی در بازار بود، باید ابعاد پرونده این اختلاس با دقت نظر بیشتری بررسی شود تا شاید نامه‌ای مشابه نامه وام‌های میلیاردی به بیرون درز کند.

تیم سفته باز مستقر شد

یکی از معضلات اصلی بازار سهام استفاده از توابع اتوماسیونی الگوریتمی است که باعث شده کسانی که این ابزار را در اختیار دارند دست برتری در بازار را داشته باشند، که همین مورد اصل انصاف و عدالت را در بازار زیر سوال برده است.

تصویر زیر به خوبی وجود الگوریتم را به تصویر می‌کشد. الگوریتم راس ساعت ۱۰ صبح ‌و در چند نماد بزرگ بازار و به طور همزمان فعال و شاهد رنج مثبت بودیم. رنجی که می‌تواند شاخص‌سازی کند، سهام کوچک‌تر را پروژه کند و اعتماد سهامداران را مخدوش کند. حال این شائبه به وجود نمی‌آید که ناظر بازار کجاست؟ آیا ارکان سازمان از این سفته‌بازی انتفاع کسب می‌کنند؟ اگر جواب «نه» باشد پس چرا سکوت؟ پس چرا خیانت به مردم؟

در دوران مدیریت دکتر دهقان دهنوی فعالیت این ابزار الگوریتمی محدود به نظارت کامل شد، اما دکتر عشقی در اوایل فعالیتش در سازمان بورس وجود چنین معاملاتی را خرافات خواند و عملاً مجوز فعالیت بدون نظارت این معاملات را صادر کردند و همچنان سازمان بورس هیچ نظارت موثری بر روی تخلفات صوت گرفته روی این معاملات ندارد.

این عدم نظارت‌ها به این‌جا ختم نمی‌شود؛ چرا که در روز منع کلیه بازارگردان‌ها از فروش، صندوق بازارگردانی امید لوتوس پارسیان دست به فروش ۱۵ میلیون برگ سهم در نماد «خزامیا» زده‌است.

آقای دکتر! قانون منع کلیه بازارگردان‌ها از فروش را زینتی وضع کردید؟ بازارگردانی که در روز منع فروش دست به فروش می‌زند، قدرت مدیریتی شما را زیر سوال می‌برد و چون برخورد بازدارنده‌ای از طرف سازمان مخابره نمی‌شود، تکرار این هرج و مرج‌ها راحت تر از قبل دنبال خواهد شد!

به نظر می‌رسد اشخاصی که صرفا عقبه تحصیلی مجید عشقی را مورد نقد قرار می‌دادند، باید فسادهای زمان او را نیز پر رنگ‌تر از قبل دنبال کنند. البته عشقی از همان ابتدا سنگ اول را بد بنا نهاد و بدنه سازمان را پر از امام صادقی ها کرد! چرا که ز ۳۱ نفر اعضا سازمان بورس که رزومه و سوابق تحصیلی آن‌ها مشخص است، ۲۲ نفر دانش آموخته امام صادق یا دانشگاه های آزاد کشور هستند. و از ۴ نفر وام بگیر، ۳ نفر در همین لیست قرار گرفتند. 

عشقی در این ۳۵ ماه ریاست، هیچ برخورد بازدارنده‌ای را سد راه خود ندیده و اگر برکنار نشود، قطعا فساد بعدی ابعاد بزرگتری خواهد داشت.

گفتنی است، اقدامات عشقی و تیم همراه او، نقض بیانات مقام معظم رهبری در تاریخ ۶ آبان ۱۴۰۱ است؛ اقداماتی که علیه امنیت ملی کشور نیز قلمداد می‌شود و برای جلوگیری از یک آبروریزی بزرگتر، برکناری و رسیدگی به پرونده‌های او، از اوجب واجبات است.