کدام بناهای تاریخی آذربایجان شرقی در طول جنگ رمضان آسیب دیدند؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، در پی حملات هوایی اخیر آمریکا و اسرائیل علیه کشورمان، میراث فرهنگی آذربایجان شرقی در معرض ارزیابی‌های فنی و میدانی قرار گرفته است. بررسی‌های صورت‌گرفته بر روی آثار تاریخی شاخص، نشان‌دهنده آسیب‌های محدود اما دارای اهمیت مرمتی در دو بنای ثبت‌ملی، «گنبد کبود مراغه» متعلق به دوره سلجوقی و «موزه سنجش» واقع در خانه تاریخی سلماسی از دوره قاجار، است. این آسیب‌ها که عمدتاً ناشی از موج انفجار بوده، نیازمند مداخله علمی و فوری برای حفظ ظرافت‌های هنری و ارزش‌های معماری این آثار کهن هستند.

احمد حمزه‌زاده، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی، با ارائه گزارشی جامع از پایش میدانی و ارزیابی‌های فنی صورت‌گرفته در سطح آثار تاریخی استان، اظهار کرد: در پی وقوع حملات هوایی دشمن آمریکایی-صهیونی در جریان جنگ تحمیلی سوم و به‌منظور اطمینان از پایداری سازه‌ای و سلامت عناصر تزئینی بناهای شاخص، بلافاصله گروه‌های تخصصی مرمت، آسیب‌شناسی و پایش به محل آثار اعزام شدند.

وی با اشاره به نتایج اولیه این ارزیابی‌ها افزود: بررسی‌های دقیق کارشناسی نشان می‌دهد دو اثر تاریخی ثبت‌ملی در معرض آسیب‌هایی محدود اما دارای اهمیت مرمتی قرار گرفته‌اند که مستلزم مداخله علمی و فوری است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی در تشریح نخستین مورد آسیب‌دیده تصریح کرد: «گنبد کبود مراغه» به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری دوره سلجوقی با تزئینات کم‌نظیر کاشی‌کاری، در اثر موج انفجار ناشی از حملات، با آسیب درجه 4 در بخش‌هایی از بدنه تزئینی مواجه شده است. هرچند گستره آسیب محدود ارزیابی می‌شود، اما به‌دلیل ظرافت‌های هنری و ارزش اصیل این تزئینات، مرمت آن نیازمند دقت حداکثری، بهره‌گیری از روش‌های نوین حفاظت و مداخله فوری است.

حمزه‌زاده در ادامه به دومین اثر آسیب‌دیده اشاره کرد و گفت: «موزه سنجش» مستقر در خانه تاریخی سلماسی متعلق به دوره قاجار نیز در اثر همین موج انفجار، دچار آسیب درجه 3 در بخشی از پنجره‌های ارسی شده است؛ عناصری که نه‌تنها واجد ارزش زیبایی‌شناختی هستند، بلکه بخشی از هویت معماری قاجاری بنا را شکل می‌دهند و از این‌رو، مرمت آن‌ها دارای اولویت تخصصی است.

وی با تأکید بر رویکرد راهبردی صیانت از میراث ملموس در شرایط بحران خاطرنشان کرد: در چنین وضعیت‌هایی، اگرچه تأمین امنیت و سلامت شهروندان در صدر اولویت‌های حاکمیتی قرار دارد، اما حفاظت از آثار تاریخی به‌مثابه حافظه فرهنگی و اسناد زنده تمدنی، با حساسیت مضاعف و در چارچوب استانداردهای بین‌المللی دنبال می‌شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان‌شرقی در پایان با اشاره به روند اقدامات پیش‌رو تصریح کرد: طرح‌های احیا و مرمت این آثار در مرحله نهایی‌سازی قرار دارد و تیم‌های تخصصی در حال تکمیل مطالعات فنی، انجام نمونه‌برداری‌های دقیق و تدوین پروتکل‌های اجرایی مبتنی بر اصول اصالت‌بخشی هستند. با توجه به کنترل‌شده بودن دامنه آسیب‌ها، پیش‌بینی می‌شود عملیات مرمتی در بازه زمانی کوتاه و با رعایت کامل ملاحظات علمی و حفاظتی به اجرا درآید.

در مجموع، ارزیابی‌های اولیه نشان می‌دهد که اگرچه آسیب‌ها گسترده و مخرب نیستند، اما حساسیت تاریخی و هنری این بناها ایجاب می‌کند روند مرمت با دقت، سرعت و نظارت تخصصی ادامه یابد. حفظ آثاری چون گنبد کبود مراغه و موزه سنجش، تنها حفاظت از چند سازه کهن نیست، بلکه صیانت از حافظه فرهنگی و هویت تاریخی منطقه است؛ میراثی که هر نشانه آن ارزش بازآفرینی و پاسداشت دقیق و مسئولانه را دارد.

انتهای پیام/