12 محور راهبردی فعالیت‌های قرآنی حوزه‌های علمیه

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، آیت‌الله علیرضا اعرافی در هم‌اندیشی اساتید و مفسران تخصصی قرآن کریم که در دفتر مدیریت حوزه‌های علمیه برگزار شد، با تبریک میلاد مبارک حضرت فاطمه زهرا(س) و سالروز تولد امام خمینی(ره)، بر ضرورت پاسداشت این مناسبت‌های بزرگ و تعظیم مقام بانوی دو عالم تأکید کرد.

مدیر حوزه‌های علمیه با اشاره به برخی سخنان ناروا نسبت به ساحت قدسی حضرت زهرا(س)، اظهار کرد: هر سخن جاهلانه‌ای که به این مقام عظیم تعرض کند اگر از افراد کم‌سواد باشد مایه تأسف و اندوه است. همه ما وظیفه داریم از اُمّ‌الائمه و سرچشمه بی‌پایان فضائل الهی با رویکردی عالمانه، حکیمانه و شجاعانه دفاع کنیم.

عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه با گرامیداشت یاد و راه امام خمینی(ره) گفت: عظمت امام راحل همچون خورشیدی تابان است که قرن‌ها نمونه‌ای مشابه برای آن به آسانی یافت نمی‌شود. او پرچم اسلام را در جهان برافراشت و موجی عظیم از حیات دینی و تمدنی ایجاد کرد. سالروز میلاد امام(ره)، یادآور تولد بنیان‌گذار نهضتی عظیم، تحول‌ساز و تمدن‌ساز است.

تجلیل از شهدا و تأکید بر سرمایه‌های اصلی انقلاب

اعرافی با اشاره به جایگاه والای شهدا افزود: باید یاد شهدای عالی‌قدر، شهدای دفاع مقدس، شهدای دو سال اخیر و بیش از پنج هزار شهید حوزه و روحانیت را گرامی داشت. منظومه شهادت در حوزه، منظومه‌ای درخشان و پشتیبان اصلی ماست. امام(ره) و شهدا سرمایه‌های بنیادین انقلاب‌اند.

مدیر حوزه های علمیه از رهبر معظم انقلاب به‌ دلیل حمایت‌ها و هدایت‌های مستمر نسبت به حوزه و از مراجع عظام تقلید به عنوان راهنمایان اصلی حوزه‌های علمیه تقدیر کرد.

اعرافی با قدردانی از اساتید و مفسران گفت: در کاروان قرآنی حوزه شاهد رویش‌های بسیار ارزشمند هستیم؛ از نیروهای جوان خوش‌فکر گرفته تا اساتید برجسته‌ای که طرح‌ها و ابتکارات نو در قلمرو قرآن ارائه کرده‌اند.

مدیر حوزه های علمیه با ارائه گزارشی از تحولات قرآنی پس از انقلاب، به چهار عرصه اشاره کرد:

1) صدها مرکز آموزشی و پژوهشی قرآنی در سطوح عالی فعال‌اند.

2) ده‌ها نشریه تخصصی، هزاران مقاله و صدها پایان‌نامه تولید شده است.

3) ده‌ها نرم‌افزار قرآنی عرضه و ده‌ها تفسیر جامع ترتیبی و موضوعی تدوین شده است.

4) ترجمه‌های قرآن و تفاسیر به ده‌ها زبان دنیا گسترش یافته است.

مدیر حوزه های علمیه اظهار کرد: این حجم از کارها پیش از انقلاب سابقه نداشت و به برکت انقلاب اسلامی و مجاهدت استادان و طلاب به دست آمده است.

قرآن؛ تنها متن اصیل آسمانی در جهان

عضو شورای عالی حوزه های علمیه با اشاره به پژوهش‌های تاریخی در باب کتاب‌های آسمانی، خاطرنشان کرد: در سراسر جهان هیچ متنی وجود ندارد که مدعی باشد بدون تحریف و دست‌نخورده از آسمان رسیده است. قرآن تنها متن اصیل و بی‌پیرایه الهی است و ما برای این حقیقت، برهان‌های روشن داریم.

اعرافی اذعان کرد: قرآن هم آیینه تکوین است و هم تشریع؛ در نهج‌البلاغه بیش از پنجاه توصیف درخشان برای عظمت قرآن آمده است که هر کدام نیازمند بحثی مستقل است.

مدیر حوزه‌های علمیه بیان کرد: با وجود همه فعالیت‌ها، در برابر عظمت قرآن و در برابر نیاز جهانی از هفت میلیارد انسان امروز تا میلیاردها انسان آینده کار ما اندک است. مخاطب حوزه فقط ایران و جهان اسلام نیست؛ همه بشریت مخاطب ماست.

محورهای پیشنهادی برای ارتقای فعالیت‌های قرآنی

اعرافی در ادامه مجموعه‌ای از محورهای راهبردی را برای آینده فعالیت‌های قرآنی حوزه ارائه کرد:

1) ضرورت رویکرد تمدنی به قرآن

قرآن متن تمدنی است و بر همه ساحات زندگی بشر سایه می‌افکند. نگاه تمدنی باید هم در رشته‌های تخصصی قرآنی و هم در کل ساختار رشته‌های حوزوی جریان یابد.

برداشت‌های تقلیل‌گرایانه یا افراطی از تمدن دینی نادرست است؛ قرآن مسیر متوازن، عقلانی و هدایتگر ارائه می‌دهد.

2) حضور پررنگ‌تر قرآن در همه علوم اسلامی

قرآن باید در فقه، اصول، فلسفه، کلام، حدیث و دیگر علوم اسلامی عمیق‌تر وارد شود. امروز نیز حضور دارد؛ اما ظرفیت‌های آن بسیار بیش از این است.

3) تعمیق رویکرد اجتهادی در تفسیر

ابلاغ آیین‌نامه جدید در حوزه، مسیر رسمی برای برگزاری «درس‌های اجتهادی در تفسیر» را فراهم کرده است. متون مهم تفسیری مانند مجمع‌البیان و المیزان وارد برنامه رسمی آموزشی خواهند شد.

4) امتداد تفسیر به سمت علوم انسانی و مسائل نو

رشته‌های علوم انسانیِ مرتبط با قرآن باید توسعه یابد. سطوح عالی حوزه باید در این میدان نقش‌آفرینی جدی داشته باشند.

5 ) تدوین سامانه تقریرات و گسترش درس‌های تفسیری

ثبت و ضبط علمی درس‌ها و تقریرات تفسیری باید نظام‌مند دنبال شود.

6. تقویت تفسیر روایی

حوزه نیازمند کارهای عمیق‌تر، گسترده‌تر و سازمان‌یافته‌تر در این بخش است.

7) توجه ویژه به عرصه بین‌الملل و ترجمه مفاهیم قرآنی

مفسر و پژوهشگر باید بداند جهان درباره قرآن چه می‌گوید و مخاطبان جهانی چه نیازهایی دارند. ترجمه‌های نو و اقدامات هوشمندانه در انتقال مفاهیم ضروری است.

8) بهره‌گیری گسترده از هوش مصنوعی در مطالعات قرآنی

هوش مصنوعی معادلات آینده را تغییر می‌دهد. اگر از آن غافل بمانیم عقب خواهیم افتاد. اقدامات خوبی در مرکز نور آغاز شده و باید چندبرابر تقویت شود.

9) ایجاد نقشه جامع قرآنی و تقسیم کار ملی

مجموعه مراکز قرآنی باید در چارچوب نقشه‌ای جامع هماهنگ شوند. استمرار تبادل میان اساتید و مراکز تفسیری ضروری است.

10) تفسیر، تبلیغ و ارتباط مؤثر با نسل جوان

تولید محتوا و برنامه‌های قرآنی متناسب با نسل جدید یکی از مهم‌ترین وظایف حوزه است.

11) موضوع‌شناسی قرآن و تدوین منابع نظام‌مند پژوهشی

مجموعه موضوعات قرآنی باید تکمیل، بازسازی و در اختیار پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌ها قرار گیرد.

12) تربیت نخبگان درجه‌یک تفسیری

حوزه علاوه بر تربیت نیروهای تخصصی در سطوح مختلف، باید قله‌های علمی در تفسیر پرورش دهد تا پاسخگوی نیازهای آینده باشد.

تأکید بر استمرار جلسات کارشناسی و دریافت دیدگاه‌های اساتید

اعرافی در پایان با تأکید بر استمرار جلسات کارشناسی و دریافت دیدگاه‌های اساتید گفت: همه ما باید اعتراف کنیم که در برابر قرآن، تقصیر و قصور بسیار داریم اما با همت جمعی و نگاه تمدنی می‌توانیم گام‌هایی بزرگ‌تر در تبیین معارف قرآن و رساندن پیام الهی به سراسر جهان برداریم.

انتهای پیام/