اتفاق عجیب در بازار سرمایه / ضرر ۲ ماهه صندوق درآمد ثابت، هدیه به سهامداران

اقتصاد آنلاین- رجا ابوطالبی: صندوق های با درآمد ثابت یکی از کم‌ریسک‌ترین روش‌های سرمایه‌گذاری در بورس هستند که بازدهی تقریبا ثابت و مشخصی دارند. این صندوق‌ها بیش از ۸۰ درصد از دارایی تحت مدیریت خود را در اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری می‌کنند. از این رو شعار «بازدهی پایدار با ریسک کم» از دل ماهیت این صندوق‌ها درآمده است.

اما در اتفاقی نادر خریداران یک صندوق درآمد ثابت، بعد از ۲ ماه به اصل سرمایه خود می‌رسند. قضیه به یکی از صندوق های درآمد ثابت برمی‌گردد؛ جایی که این صندوق در اوج افزایش نرخ اخزا وارد بازار سرمایه شد؛ زمانی که صندوق‌های درآمد ثابت سودهای ۳۰ درصد و بالاتر را پیشنهاد می‌دادند.

بر این اساس واضح است مدیریت پرتفوی صندوق کارما نیز تمام تلاش خود را برای رسیدن به بازدهی‌های بالاتر انجام داد؛ تلاشی که تا ۶ تیر ماه نیز جواب داد و در ۲۲ روز کاری، بازدهی ۱۰ درصدی را برای سهامداران خود ساخت؛ عددی اعجاب‌انگیز که می‌تواند هر سرمایه‌گذاری را برای ورود به این صندوق وسوسه کند!

در روز چهارشنبه مورخ ۱۴۰۳/۰۴/۰۶ این صندوق رشد قریب به ۳ درصدی را تجربه کرد؛ اما در همان روز، کار خود را با رشد ۰.۶ واحدی به پایان رساند و حتی در مقاطعی بازدهی آن منفی نیز شد. با فرض ورود برخی سهامداران در قمیت‌های بالای روز چهارشنبه و با توجه به افت ۱ درصدی قیمت این صندوق در آغاز معاملات امروز، می‌توان مدعی بود که حدودا دو ماه دیگر خریداران این صندوق در روز چهارشنبه تازه به اصل سرمایه خود می‌رسند؛ اتفاقی که شاید در ظاهر متاثر از کشف قیمت و عرضه و تقاضا بوده است، اما در صورت تکرار مشابه آن باید شاهد نابودی اعتماد اهالی بازار به صندوق‌های درآمد ثابت باشیم؛ آن هم صندوق‌هایی که بالغ بر ۵۶۰ همت دارایی در دل خود دارند و قهر اهالی بازار با آن‌ها یک فاجعه خواهد آفرید.

حالا این سوال مطرح است که مگر نه اینکه هدف سازمان بورس از منع صندوق‌های درآمد ثابت از تبلیغاتی مبنی بر ساخت سودهای بالا، اعتماد سازی بود؛ پس چرا این بازدهی‌ها و این نوسانات توسط ناظر بازار ابطال نشد؟

تصویر بالا مربوط به تابلو صندوق در روز چهارشنبه است! همانطور که مشخص است هم رشد ۳ درصدی و هم افت ۱ درصدی فقط در یک روز رقم خورده است. لازم به ذکر است این نوسان ۴ درصدی برای صندوق مبتنی بر درآمد ثابت است.

تابلو صندوق و ثبت ۱ درصد بازدهی منفی

سوال بعدی این‌جاست که عملکرد بازارگردان چه سمت‌وسویی داشته است؟ صندوق‌هایی که سود شناسایی شده آن‌ها مشخص بوده و تقریبا پایدار است، چرا باید اجازه داده شود که تنها در یک روز ۴ درصد نوسان کنند؟ دامنه‌ی مظنه، یک محدوده‌ی قیمتی است که بازارگردان متعهد است در کف و سقف آن بازه، نسبت به خرید و فروش سهام اقدام کند. این دامنه برای صندوق‌های درآمد ثابت به هیچ عنوان نوسان ۴ درصدی را شامل نمی‌شود!
سوال دیگری که مطرح می‌شود این است که صندوقی که با توجه به عملکرد ماهانه آن، سود شناسایی کرده و حتی روند کسب انتفاع آن نیز صعودی بوده است، با چه متر و معیاری بازدهی منفی را به سهامداران خود منتقل می‌کند؟

با اجماع دو تصویر فوق، زیان ۴ درصدی برای برخی افراد تنها در دو روز کاری رقم خورده‌است؛ منظور از زیان ۴ درصدی اختلاف بین بالاترین قیمت روز چهارشنبه و قیمت امروز این صندوق است. زیانی که با توجه به عملکرد اکثر صندوق‌های درآمد ثابت، بعد از ۲ ماه صفر خواهد شد.