افزایش بی‌سابقه ریسک برای بیمه‌گران در خلیج فارس

با تداوم حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران و تشدید تنش‌های منطقه‌ای، شرکت‌های بیمه ارائه‌دهنده پوشش جنگ در کشورهای حوزه خلیج فارس با موج تازه‌ای از ریسک‌های فزاینده روبه‌رو شده‌اند. همزمان، ایران در پاسخ به این حملات، مجموعه‌ای از اهداف غیرنظامی و زیرساختی در منطقه را هدف قرار داده است؛ روندی که به گفته کارشناسان ممکن است در هفته‌های آینده نیز ادامه یابد.

در روزهای اخیر ساختمان‌ها، هتل‌ها و تأسیسات انرژی در کشورهای خلیج فارس بر اثر حملات پهپادی و موشکی آسیب دیده‌اند. شرکت نفت ملی ابوظبی پس از بروز آتش‌سوزی ناشی از حمله پهپادی مجبور به تعطیلی یکی از پالایشگاه‌های خود شد و شرکت Bapco Energies بحرین نیز پس از آسیب به مجموعه پالایشگاهی‌اش اعلام «فورس ماژور» کرده است.تحلیلگران معتقدند با تضعیف تدریجی زیرساخت‌های فرماندهی ایران در جریان حملات، شرایط به سمت الگوی عملیات غیرمتمرکز پیش می‌رود؛ موضوعی که می‌تواند احتمال حملات «فرصت‌طلبانه» و غیرقابل‌پیش‌بینی را افزایش دهد. همچنین گفته می‌شود برخی حملات، مانند حمله به بندر دُقم عمان، احتمالاً بدون هماهنگی کامل با ساختار تصمیم‌گیری رسمی ایران انجام شده است.این تحلیل در گزارش اخیر S&P Global Market Intelligence مطرح شده است.(بخش اطلاعات و تحلیل بازار شرکت اس‌اندپی گلوبال)

در کنار خسارت‌های وارد شده به زیرساخت‌های خشکی، ریسک‌های دریایی نیز افزایش قابل توجهی داشته است. عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز و آب‌های اطراف با تهدیدهای جدیدی روبه‌رو شده و تنها در دو هفته گذشته ۱۶ گزارش حمله یا تهدید علیه کشتی‌ها به مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا ارسال شده است. این شرایط باعث افزایش شدید هزینه بیمه جنگی برای کشتی‌ها شده است.زمینه هوایی نیز از خطرات دور نمانده است. بیمه‌گران در حال بررسی دقیق‌تر تجمع هواپیماها در فرودگاه‌های پررفت‌وآمد منطقه از جمله دبی هستند و از شرکت‌های هواپیمایی خواسته شده برنامه‌های اضطراری برای جابه‌جایی ناوگان خود آماده کنند.

در حوزه سایبری، حمله اخیر علیه شرکت آمریکایی Stryker که یک گروه هکری منتسب به ایران مسئولیت آن را پذیرفت، زنگ خطر دیگری برای شرکت‌های بیمه به صدا درآورده است. هرچند هنوز خسارت‌های بزرگی در این بخش گزارش نشده، تحلیلگران هشدار می‌دهند حملات سایبری دولت‌محور می‌تواند مدل‌های بیمه‌گری را با چالش جدی مواجه کند و حتی اختلافات حقوقی درباره دامنه پوشش‌ها را بالا ببرد.

همزمان با افزایش نااطمینانی‌ها، بیمه‌گران در حوزه اعتباری نیز نسبت به پیامدهای احتمالی جنگ بر زنجیره‌های تأمین و تجارت جهانی هشدار داده‌اند. به گفته کارشناسان، هرگونه اختلال در تجارت می‌تواند به تأخیر پرداخت‌ها و طرح دعاوی بیمه‌ای در سطح وسیع منجر شود.با وجود افزایش گزارش‌های خسارت، میزان دقیق آسیب‌ها همچنان مبهم است. برخی کارشناسان می‌گویند ممکن است دولت‌های منطقه برای جلوگیری از آسیب به تصویر امنیتی خود، بخشی از خسارت‌ها را کمتر گزارش کنند؛ چرا که نمایش حملات پهپادی و موشکی در نزدیکی نمادهای اقتصادی و تجاری خلیج فارس می‌تواند بر وجهه این کشورها تأثیر بگذارد.

در بیمه دریایی نیز اگرچه تعداد اعلام خسارت‌ها بیشتر شده، اما تنها بخشی از آنها به خسارت واقعی تبدیل خواهد شد و احتمال شکل‌گیری اختلافات میان بیمه‌گذاران و بیمه‌گران وجود دارد. از سوی دیگر، بسیاری از بیمه‌نامه‌های اموال و مسئولیت، خسارت ناشی از جنگ را به‌طور پیش‌فرض پوشش نمی‌دهند که این موضوع تعیین میزان تعهدات بیمه‌گران را پیچیده‌تر می‌کند.

در میان این تحولات، برخی گزارش‌ها پیش‌بینی کرده‌اند که  چشم‌انداز کاهش تنش هنوز نامشخص است. تحلیلگران می‌گویند توقف عملیات از سوی آمریکا پس از رسیدن به اهداف نظامی مشخص می‌تواند یکی از سناریوهای احتمالی پایان درگیری باشد، اما ساختار عملیاتی غیرمتمرکز در ایران روند کاهش تنش را دشوار کرده است.