هشدار درباره جنگ دوباره علیه ایران / توافق ترامپ و شی به ضرر تهران است؟

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از جماران، رحمان قهرمان‌پور با اشاره به ادعای ترامپ مبنی بر غیرقابل قبول بودن پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا، اظهار کرد: ارسال پیشنهاد یک صفحه‌ای آمریکا برای ایران در هفته گذشته، بیشتر به منظور کنترل بازار‌های جهانی و خصوصا بازار نفت در آستانه سفر ترامپ به چین بود، زیرا حمله به ایران یا تشدید محاصره دریایی، می‌توانست تأثیرات منفی بر روی این دیدار داشته باشد. از طرف دیگر، تحویل اورانیوم غنی‌شده و بازگشایی تنگه هرمز، دو مسأله بسیار مهم برای ترامپ‌اند که بدون این دو مورد، او هیچ توافقی را نخواهد پذیرفت، زیرا اکنون مشکل اصلی ترامپ، عدم کسب یک پیروزی استراتژیک سیاسی در این جنگ است و تنها در صورت توافق در این دو مورد است که او می‌تواند ادعا کند در جنگ با ایران، به پیروزی سیاسی دست یافته است.

وی با اشاره به اینکه ترامپ در دولت دوم خود سعی کرده اهدافش را با توسل به دیپلماسی اجبار جلو ببرد، بیان کرد: یعنی او ابتدا دیپلماسی را به کار می‌گیرد و سپس که دید نمی‌تواند به اهدافش برسد، به زور متوسل می‌شود. این زور هم در قالب تحریم اعمال شده، هم در قالب جنگ و هم اخیرا به شکل محاصره دریایی. اکنون نیز چنانچه توافق دیپلماتیک حاصل نشود که به نظر هم می‌رسد همین طور باشد، ترامپ مجددا به زور متوسل خواهد شد و در این چهارچوب، احتمالا ابتدا به سمت تشدید محاصره دریایی یا به قول خودش عملیات آزادسازی تنگه هرمز حرکت کند و در این زمینه از اروپا نیز کمک بگیرد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: اگر این عملیات جواب داد و ترامپ به این شکل توانست تنگه هرمز را باز کند، شاید از جنگ منصرف شود، اما با توجه به هشدار‌های تند ایران در این خصوص، احتمالا تشدید محاصره دریایی و اجرای مجدد عملیات آزادسازی تنگه هرمز نتواند ترامپ را به هدفش برساند و لذا در گام دوم، شاهد جنگ مجدد خواهیم بود. این احتمال جدی است و من فکر می‌کنم این جنگ مجدد، با شدت بالا انجام و در فاصله کوتاهی هم تمام خواهد شد.

قهرمان‌پور اضافه کرد: البته همین الان هم بسیاری در دنیا معتقدند همان طور که دو دور حمله قبلی به ایران، نتوانسته ترامپ را به اهدافش برساند، جنگ مجدد نیز توفیقی را برای او در پی نخواهد داشت. طرفداران ترامپ در پاسخ به این مسأله، بیان می‌کنند اگرچه جنگ باعث تسلیم جمهوری اسلامی نمی‌شود، اما آن را تضعیف می‌کند و زدن ضربات متوالی به ایران، می‌تواند هزینه برخورد با این کشور را کاهش دهد. طرفداران ترامپ استدلال می‌کنند جنگ رمضان، نتیجه تضعیف ایران در جنگ ۱۲ روزه بود و اکنون جنگ اخیر نیز باعث تضعیف بیشتر ایران شده و لذا جنگ بعدی نیز اگرچه ممکن است ایران را تسلیم نکند، اما به تضعیف بیش از پیش آن منجر خواهد شد.

وی با اشاره به تحرکات اروپا برای بازگشایی تنگه هرمز در قالب تشکیل یک ائتلاف، عنوان کرد: پس از آسیا، اروپا بیشترین ضرر را از انسداد تنگه هرمز دیده است. از طرف دیگر، پس از عدم همراهی اروپا با آمریکا در جریان جنگ ایران، روابط این دو بسیار مخدوش شده و ترامپ به شدت اروپا را تهدید کرده و صدور دستور خروج ۵ هزار نیروی آمریکایی از آلمان، یک هشدار جدی به اروپا بود؛ لذا پس از آن، مواضع اروپایی‌ها نرم‌تر شد، کما اینکه در تماسی که رئیس کمیسیون اروپا با ترامپ داشت، به نوعی از آزادسازی تنگه هرمز حمایت کرد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: همچنین بریتانیا و فرانسه نیز تشکیل یک ائتلاف بین‌المللی برای آزادسازی کشتی‌رانی در تنگه هرمز و اسکورت کشتی‌ها را اعلام کردند و دیروز کره‌جنوبی نیز از تصمیم خود برای پیوستن به این ائتلاف خبر داد؛ لذا به نظر می‌رسد اروپا به آرامی و به شکلی که برای ایران تحریک‌آمیز نباشد، به دنبال کمک به ترامپ برای بازکردن تنگه هرمز است. بنابراین، احتمالا در تشدید محاصره دریایی ایران، شاهد همکاری اروپا و آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز باشیم.

قهرمان‌پور با بیان اینکه به عقیده ایران، هنوز زمینه برای توافق دیپلماتیک فراهم نیست، افزود: لذا جمهوری اسلامی تصمیم دارد به مقاومت ادامه دهد تا ببیند آیا آمریکا از مواضع خود کوتاه می‌آید یا نه. در حقیقت، اکنون ایران و آمریکا در یک مسابقه تاب‌آوری قرار گرفته‌اند و هر کدام انتظار دارند طرف مقابل بر اثر فشار‌های واردشده، زودتر عقب‌نشینی کند؛ لذا ایران تصمیم به تقویت تاب‌آوری خود گرفته تا آمریکا محبور شود تحت فشار عواملی از جمله بحران در اقتصاد جهانی و افزایش قیمت نفت، قدری از خواسته‌های خود کوتاه بیاید.

وی اضافه کرد: اساسا دو دیدگاه در ایران وجود دارد که در مذاکرات اسلام‌آباد، این دو نگرش به یک جمع‌بندی مشخصی نرسیدند؛ یکی اینکه برای جلوگیری از جنگ و خسارات بیشتر، باید به یک توافق دیپلماتیک که حتی شامل تحویل اورانیوم غنی‌شده هم می‌شود، تن دهیم. دیدگاه دوم، اما معتقد است، چون آمریکا نتوانسته در جنگ به خواسته‌های خود برسد، پس ما هنوز باید به مقاومت ادامه دهیم و دیپلماسی فشار ترامپ را خنثی کنیم تا او از مواضع خود کوتاه آید. اکنون دیدگاه دوم به عنوان سیاست رسمی نظام اعلام شده و احتمالا ادامه خواهد یافت، مگر اینکه در آینده اتفاقی بیفتد و این دو دیدگاه به هم نزدیک‌تر شوند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل همچنین با اشاره به سفر روز چهارشنبه ترامپ به چین و دیدار با رئیس‌جمهور این کشور، بیان کرد: ترامپ مانند همیشه از شی خواهد خواست که برای بازگشایی تنگه هرمز و تن‌دادن به یک توافق دیپلماتیک، به ایران فشار وارد کند. اما علی‌رغم اینکه چین هم خواهان بازگشایی تنگه هرمز است و در دیدار اخیر وزیر خارجه این کشور با آقای عراقچی نیز بر این موضوع تأکید کرد، اما اساسا چین نشان داده در چنین موقعیت‌هایی، حاضر به هزینه‌دادن نیست و خود را وارد مناقشات دشوار نمی‌کند؛ لذا بعید است شی به خواسته ترامپ برای فشار بر ایران تن دهد، کما اینکه به خواسته ایران هم تن نمی‌دهد.

قهرمان‌پور با اشاره به پایبندی چین به سیاست «عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها»، اظهار کرد: این بدین معناست که چین از فرصت‌ها استفاده می‌کند، اما حاضر نیست هزینه دهد؛ لذا احتمالا در دیدار با ترامپ، رئیس‌جمهور چین همان مواضع مبهم قبلی خود را تکرار خواهد کرد و ضمن حمایت از بازگشایی تنگه هرمز، اقدامی عملی در این زمینه انجام ندهد. بنابراین، بعید است در این سفر، توافق چشم‌گیری در مورد ایران حاصل شود.

وی با بیان اینکه سفر ترامپ به چین، برای اقتصاد جهانی و چشم‌انداز رقابت قدرت‌های بزرگ بسیار تعیین‌کننده است، گفت: اگر ترامپ و شی بتوانند در زمینه تعرفه‌ها، هوش مصنوعی و مواد خاکی کمیاب به توافقی برسند، نوعی آرامش بر بازار‌های جهانی حاکم خواهد شد که باعث کاهش قیمت نفت و طلا می‌شود. این به ضرر ایران است، زیرا جمهوری اسلامی می‌خواهد فشار اقتصاد جهانی را به عنوان یک ابزار برای خود حفظ کند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: بنابراین، اگر ترامپ و شی در این دیدار بتوانند به توافقی برای مدیریت تنش‌های خود برسند، پیام خوبی برای ایران نخواهد بود، زیرا در این صورت، حمایت‌های چین از ایران محدود خواهد شد. البته هنوز نمی‌توانیم در مورد حصول چنین توافقی مطمئن باشیم، زیرا اگرچه چین خواهان تشدید تنش‌های خود با آمریکا نیست، اما باید منتظر باشیم و ببینیم در این دیدار، هر کدام از دو طرف حاضر خواهند شد چه امتیازاتی را به دیگری بدهند.