اسرائیل توافق آبی با اردن را تمدید نکرد/ تنش تازه در راه است؟

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، اسرائیل از تصویب مجدد توافقی امتناع می‌ورزد که امکان تأمین سهمیه آب را برای اردن -آن‌گونه که در معاهده «وادی عربه» مقرر شده- با مقادیر بیشتر و قیمت‌های کاهش‌یافته را فراهم می‌کند، اقدامی که موجی از خشم را در امان برانگیخته و گمانه‌زنی‌هایی درباره واکنش احتمالی اردن نسبت به عدم تمدید این توافق ایجاد کرده است.

بر اساس گزارش شامگاه دوشنبه سازمان رادیو و تلویزیون اسرائیل «کان ۱۱»، این توافق که اصول پایه آن در معاهده وادی عربه گنجانده شده، تاکنون امضا نشده است. منابعی که با این رسانه گفت‌و‌گو کرده‌اند، می‌گویند در مقطع کنونی هیچ تاریخ پیش‌بینی‌شده‌ای برای امضای آن وجود ندارد.

امان تاکنون هیچ واکنش رسمی به عدم تمدید توافق مربوط به تأمین مقادیر اضافی آب برای اردن نشان نداده است. با این حال، یک منبع اردنی که «کان ۱۱» او را یک منبع «نزدیک به مقامات» توصیف کرده، گفت: «موضوع آب برای ما بسیار مهم است و بخشی از معاهده صلح نیز محسوب می‌شود.»

بنا به گزارش مذکور، این اظهارات نشان‌دهنده نارضایتی طرف اردنی از پرونده آب است؛ پرونده‌ای که در بیشتر سال‌های «معاهده صلح» از اختلافات سیاسی جدا مانده بود، اما اکنون از نگاه اسرائیل به ابزاری برای چانه‌زنی تبدیل شده است.

اردن از بحران شدید آب رنج می‌برد؛ امری که با توجه به نیاز این کشور به مقادیر اضافی برای مقابله با کمبود موجود، توافق با اسرائیل را برای امان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار کرده است. این گزارش اشاره می‌کند که اردن در پشت پرده نیز در حال تحرک در این پرونده است.

«کان ۱۱» در ماه مارس گزارش داده بود که ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را به مجموعه‌ای از مطالبات مربوط به مسئله فلسطین و همچنین تمدید توافق تأمین مقادیر اضافی آب مشروط کرده بود.

خودداری اسرائیل از تمدید این توافق در مرحله‌ای صورت می‌گیرد که شاهد تنش سیاسی مداوم با اردن بر سر جنگ اسرائیل در غزه و پرونده فلسطین است. پرونده آب به دلیل ارتباط مستقیم با معاهده صلح و نیاز‌های اساسی اردن، یکی از حساس‌ترین مسائل در روابط میان دو طرف به شمار می‌رود.

بر اساس معاهده صلح امضاشده میان دو طرف در سال ۱۹۹۴، اسرائیل سالانه ۵۰ میلیون متر مکعب آب از دریاچه طبریه را از طریق «کانال ملک عبدالله» به اردن منتقل می‌کند که هزینه آن یک سنت (هر دلار = ۱۰۰ سنت) برای هر متر مکعب است.

در ژوئیه ۲۰۲۱، اردن و اسرائیل به توافقی دست یافتند که بر اساس آن، طرف اسرائیلی ۵۰ میلیون متر مکعب آب اضافی خریداری‌شده را به اردن عرضه می‌کند؛ این امر طبق توافق‌نامه‌ای بود که در سال ۲۰۱۰ میان آنها امضا شد و خود نشأت‌گرفته از معاهده ۱۹۹۴ «وادی عربه» است.

طبق ترتیبات فعلی، اسرائیل سالانه ۱۰۰ میلیون متر مکعب آب به اردن منتقل می‌کند؛ این مقدار شامل ۵۰ میلیون متر مکعب مقرر در معاهده صلح و ۵۰ میلیون متر مکعب اضافی است که بر اساس تفاهمات بعدی و با شرایط قیمتی و مکانیسم پرداخت متفاوت تأمین می‌شود.