تکنیک های مراقبت روانی – اجتماعی که کادر درمان در شرایط بحرانی باید برای خودشان انجام دهند

به گزارش بهداشت نیوز به نقل از مفدا، در شرایط بحرانی مانند جنگ یا بلایای گسترده، کادر درمان نه‌تنها با بیماران بلکه با فشارهای روانی شدید نیز روبه‌رو هستند. این یادداشت، راهنمایی کوتاه و کاربردی برای مراقبت روانی‌ـ‌اجتماعی از کارکنان درمان به قلم دکتر یزدان نادری رجه، عضو هیات علمی و سرپرست مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مازندران است؛ تا یادمان بماند که پایداری در خدمت، از مراقبت از خود آغاز می‌شود.

در روزهای بحران مانند جنگ یا بلایای گسترده، کادر درمان بیش از هر قشر دیگری در معرض فشار روانی قرار دارند. اضطراب دائمی، خستگی شدید، نگرانی برای خانواده و احساس ناتوانی در برابر رنج بیماران از مشکلات طبیعی این دوران است. مراقبت از سلامت روان ضعف نیست، بلکه نشانه حرفه‌ای بودن است.

مراقبت از خود برای مراقبت از دیگران

برای حفظ سلامت روانی در محیط‌های پرتنش، چند اصل ساده اما اثربخش وجود دارد:

تنفس آگاهانه:

در میانه‌ی کار، چند نفس عمیق بکشید و پنج دقیقه برای آرام گرفتن وقت بگذارید. همین توقف‌های کوتاه ذهن را باز و اضطراب را کاهش می‌دهد.

گفت‌وگو با همکاران:

صحبت صادقانه درباره احساسات، سنگینی روان را کمتر می‌کند. شنیده شدن یک شکل از درمان است.

حفظ ارتباط با خانواده:

تماس‌های کوتاه صوتی یا تصویری با عزیزان، حس پیوند و آرامش را بازمی‌آورد.

استراحت‌های کوتاه و مؤثر:

هر فرصت کوچک را برای نوشیدن آب، نشستن چند دقیقه یا گوش دادن به موسیقی آرام استفاده کنید.

پذیرش احساسات:

ترس، خشم، غم یا درماندگی طبیعی‌اند. انکارشان وضعیت را تشدید می‌کند؛ پذیرش و مدیریت، راه درست است.

اگر احساس خستگی روانی یا فرسودگی دارید، با مشاور یا روانشناس بیمارستان صحبت کنید، از گروه‌های حمایتی استفاده کنید و مراقب نشانه‌هایی چون بی‌خوابی، گوشه‌گیری یا افکار منفی باشید. هر انسانی حق دارد گاهی به استراحت، حمایت یا گریه نیاز داشته باشد.

سلامت روان شما سرمایه‌ای برای سلامت جامعه است.

تکنیک‌های ساده آرام‌سازی ذهن و بدن

در شرایط بحرانی، چند تمرین کوچک می‌تواند تأثیر زیادی بر تعادل روانی و تمرکز ایجاد کند:

۱. تنفس چهار مرحله‌ای (۴×۴):

چهار ثانیه دم — چهار ثانیه نگه‌داشتن — چهار ثانیه بازدم — چهار ثانیه مکث.

این چرخه را چهار تا پنج بار تکرار کنید تا اضطراب کاهش یابد.

۲. تمرین ذهن‌آگاهی (۵–۴–۳–۲–۱):

برای بازگشت به لحظه اکنون:

۵ چیز ببینید، ۴ چیز لمس کنید، ۳ چیز بشنوید، ۲ چیز بو کنید، ۱ چیز بچشید.

۳. مینی‌مدیتیشن دو دقیقه‌ای:

چشمان خود را ببندید. با هر دم بگویید «آرامش»، با هر بازدم بگویید «رها شدن». تنها دو دقیقه، اما بسیار مؤثر.

۴. خودگویی‌های مثبت کوتاه:

با صدای آرام یا در ذهن تکرار کنید:

«من قوی‌ام و این بحران را پشت سر می‌گذارم.»

«این لحظه نیز خواهد گذشت.»

«احساساتم موقتی‌اند، اما من پایدارم.»

۵. جعبه آرامش:

در یک کیف یا جعبه کوچک، چیزهایی بگذارید که حالتان را بهتر می‌کند: عکس خانواده، پیام تشویقی، شکلات یا اسانس آرامش‌بخش. در لحظه‌های استرس سراغ آن بروید.

یادمان باشد:

کادر درمان ستون‌های امید در روزهای سخت‌اند. مراقبت روانی از خود، پایه‌ای برای تداوم توان خدمت و حفظ امید جامعه است.