از «صبح جمعه با شما» تا دوبله‌های ماندگار؛ ناگفته‌های زندگی منوچهر نوذری

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایرنا، ابوالفضل توکلی، درباره انگیزه ساخت مستند «خانه منوچهر»  گفت: جرقه اصلی این کار هنگام ساخت مستند «با عزت» درباره زنده‌یاد عزت‌الله مقبلی زده شد؛ زمانی که در یکی از تصاویر آرشیوی سریال «در گذر عمر» متعلق به دهه پنجاه، منوچهر نوذری را در حال اجرای نقش یک گزارشگر رادیویی دیدم.

وی درباره ساختار روایت این مستند توضیح داد: در این پروژه با طیف متنوعی از هنرمندان که در دوره‌های مختلف با نوذری همکاری داشتند، گفتگو کردم. از همکاران رادیویی او همچون بیوک میرزایی و علیرضا جاویدنیا گرفته تا چهره‌های دوبله مانند اکبر منانی و تورج نصر. همچنین نکات فرزاد حسنی که خود را شاگرد نوذری می‌داند، در بخش اجرا بسیار راهگشا بود.

توکلی درباره دلیل انتخاب نام «خانه منوچهر» افزود: در طول پژوهش متوجه شدم که منوچهر نوذری با حجم عظیم فعالیت‌هایش در رادیو، دوبله و اجرا، عملاً زندگی خود را در این محیط‌ها سپری کرده است. «خانه منوچهر» استعاره‌ای از همان فضای هنری است که به زندگی او معنا و تولدی دوباره می‌بخشید.

این کارگردان در پاسخ به آنکه تلاش کرده در این فیلم، چه وجهی از شادروان نوذری را بیشتر برجسته کند، گفت: در ساختار مستند، ابتدا تصویری کلی از مسیر رشد نوذری ارائه دادم و سپس به تدریج فعالیت‌های او در حوزه‌های دوبله، بازیگری، فیلم‌سازی و اجرا را مرور کردم. نوذری هنرمندی خلاق و طنزپرداز بود. برنامه «صبح جمعه با شما» که او در دهه شصت کارگردانی کرد، در زمان جنگ با وجود محدودیت‌های رسانه‌ای، پرمخاطب‌ترین برنامه رادیویی بود. با وجود اینکه کارگردانان دیگری نیز پیش و پس از او این برنامه را هدایت کردند، اما کارگردانی و تیپ‌سازی‌های نوذری، به نوعی این برنامه را در ذهن مردم ماندگار کرده است.

توکلی درباره بازخورد مخاطبان این فیلم توضیح داد: خوشبختانه بازخوردها مثبت بود. بسیاری از مخاطبان که از ابعاد زندگی نوذری بی‌اطلاع بودند، با دیدن فراز و نشیب‌های زندگی او، از جمله بیماری و دوره‌های سخت، غافلگیر شدند. برخی تنها شنیده بودند که او در دوبله فعالیت داشته، اما در این فیلم مشخص شد که چه نقش‌های ماندگاری، مانند آثار جک لمون، با صدای او شناخته شده‌اند.

این مستندساز درباره معیارهایش برای انتخاب سوژه پرتره بیان کرد: جذابیت‌های هنری سوژه، آثار به‌جامانده و تاثیر او بر ذهن مخاطب، اولویت اول من است. در مرحله بعد، ویژگی‌های شخصیتی سوژه به مستند غنای بیشتری می‌بخشد.

او درباره دیگر آثار تازه‌ی خود گفت: ساخت مستند «دلتنگی‌های شیرین» که درباره مهین کسمایی از پیشکسوتان نسل اول دوبله است، به پایان رسیده است. دختر ایشان، شیرین شرافت، همکاری بسیار ارزشمندی در ارائه اسناد و عکس‌های آرشیوی داشت که به مستند بودن فیلم کمک شایانی کرد. همچنین مستند دیگری با محوریت زندگی استاد اکبر رحمتی در مرحله فیلم‌برداری است.

ابوالفضل توکلی در پایان درباره جایگاه مستند پرتره در ایران بیان کرد: تجربه من در این سال‌ها نشان می‌دهد که مستند پرتره یکی از گونه‌های محبوب نزد مخاطبان است. مردم مشتاقند بدانند هنرمندانی که در ذهنشان جایگاهی دارند، چه مسیر سخت و پرچالشی را برای خلق آثارشان طی کرده‌اند.

به گزارش ایرنا، عوامل فیلم «خانه منوچهر» عبارتنداز کارگردان و تهیه‌کننده: ابوالفضل توکلی، تصویر برداران: محمد ورزنده و ابوالفضل توکلی، صدابردار: مجید آیینه، تدوین: ابوالفضل توکلی، صداگذار: سعیده ملامهدی، باهمراهی: فرزاد حسنی، علیرضا جاویدنیا، سعید توکل، اکبر منانی، تورج نصر، بیوک میرزایی، ناصر ممدوح، منوچهر آذری، فرهنگ جولایی، ایوب شهبازی، عذرا وکیلی، مینو جبارزاده، داوود نماینده، داوود حیدری، علی باقرلی و عباس مطمئن‌زاده.

ابوالفصل توکلی در کارنامه خود ساخت مستندهای «نامه‌های شنیدنی» که در آن به زندگی خانوادگی و حرفه‌ای سعید مظفری پرداخته و «با عزت» درباره عزت الله مقبلی را ثبت کرده است.

مستند پرتره «خانه منوچهر» به کارگردانی ابوالفضل توکلی، با نگاهی به آرشیوهای کمتر دیده‌شده و گفتگو با همکاران قدیمی، ابعاد تازه‌ای از تلاش‌های خلاقانه زنده‌یاد منوچهر نوذری را به تصویر کشیده است.

59243