بازار داغ نفت جدید در بورس کالا/ مس ولیعهد طلا شد؟

اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ «مس جای نفت را می‌گیرد» این صرفا یک ادعا نیست که توسط یک یا چند تحلیل‌گر مطرح شده باشد و مجموعه‌های بزرگی مانند گلدمن سالکس، گلوباگ اکونومی،‌ ای ان زد، مورگان استنلی، وود مکنزی و … به این موضوع اذعان دارند که آینده مس از رنگ زرد طلا هم درخشان‌تر است.

چرا مس منزوی شد؟

شاید در ابتدا برای هر کدام از خوانندگان این سوال پیش بیاید که «چرا مس؟» و اینکه چرا در این تحلیل به سایر کامودیتی‌ها مانند نقره، طلا، فولاد یا … پرداخته نشده است؛ پاسخ اینکه شاید در ایران کمتر کسی از سرمایه‌گذاری بر روی مس، معدن مس و شرکت‌هایی که فرآورده‌های مسی تولید می‌کنند صحبت کند، اما در خارج از ایران و در بازار‌های جهانی شرایط به گونه‌ای دیگر است.

ثروتمندترین‌ها مس خریدند

وارن بافت به عنوان ثروت‌مندترین فرد در جهان که صرفا سرمایه‌گذاری انجام می‌دهد، سود مس را از سال ۲۰۲۰ بو کشید و شروع به سرمایه‌گذاری بر روی شرکت‌های معدنی-مسی و همچنین سایر مس محور‌ها رفت البته که بافت پرتفوی مس خود را به مرور تعدیل کرد، اما همین توجه وی به این صنعت نشان از ارزشمندی آن دارد، اما اینکه چرا پرتفوی خود را تعدیل کرده مربوط به خود آقای بافت است و نویسنده این مطلب فکر نمی‌کند که بافت به راحتی پاسخ ایمیل خبرنگار ایرانی را بدهد تا از وی در مورد این تصمصیم، پرس و جو کند.

تا الان چقدر رشد کرد؟

از همه اینها که بگذریم قیمت مس در ابتدای سال ۲۰۲۵ و با مشت محکم ترامپ بر دهان کامودیتی‌ها یا همان تعرفه‌گذاری‌های شدید، تا محدوده ۸۲۰۰ دلار به ازای هر تن عقب‌نشینی کرد. این در حالی بود که پیش‌بینی بسیاری از موسسات معتبر، قیمت‌هایی در حوالی ۹۲۰۰ دلار را برای این فلز متصور بودند، اینجاست که این اتفاق دیگر در تحلیل نگنجید و بهتر بود که به آن می‌گفتند «رکب از جمهوری‌خواه».

اما در ادامه سال، ورق بازار برگشت. رشد فراتر از انتظار اقتصاد آمریکا که با افزایش مخارج مصرف‌کننده، صادرات و فعالیت صنعتی همراه بود، تقاضای مس را تقویت کرد. هم‌زمان، سمت عرضه تحت فشار کاهش سرمایه‌گذاری‌های معدنی، افت ذخایر قابل استخراج و برنامه چین برای کاهش ۱۰ درصدی تولید در سال ۲۰۲۶ قرار گرفت.

در کنار این عوامل، کاهش نرخ بهره در آمریکا و تضعیف دلار، جذابیت سرمایه‌گذاری در کامودیتی‌ها را افزایش داد و در نهایت قیمت مس را به سطوح بالاتر از ۱۲۲۰۰ دلار رساند؛ سطحی که از نگاه بسیاری از تحلیلگران، نشانه ورود بازار به فاز جدید قیمتی است.

مس در کتاب تاریخ

نگاهی به روند تاریخی قیمت مس نشان می‌دهد این فلز همواره به تحولات کلان اقتصادی واکنش مستقیم داشته است. از شوک انرژی دهه ۱۹۷۰ گرفته تا جهش مصرف صنعتی در دهه ۱۹۹۰ و رشد اقتصاد شرق آسیا، همگی ردپای خود را بر قیمت مس گذاشته‌اند. در سال‌های اخیر نیز ترکیب بحران کووید، بازیابی اقتصاد جهانی و تغییر الگوی مصرف انرژی، مس را دوباره به کانون توجه بازار‌های کالایی بازگردانده است.

برآورد‌ها حاکی از وجود حدود یک میلیارد تن ذخایر مس در جهان است که نزدیک به ۵ درصد آن در ایران قرار دارد. در این میان، شیلی، کنگو، چین و ایالات متحده بازیگران اصلی عرضه به شمار می‌روند و تمرکز معادن بزرگ در چند کشور محدود، ریسک عرضه را به عامل تعیین‌کننده قیمت تبدیل کرده است.

بنویسید مس، بخوانید نفت!

تحلیل گلد من ساکس در حوزه مس نیز بسیار جذاب و قابل توجه است به این صورت که این بانک، از مس با عنوان «نفت جدید» یاد می‌کند و پیش‌بینی آن در حوزه قیمت مس ۱۵ هزار دلار تا ۹ سال دیگر است. همچنین گلدمن ساکس پیش‌بینی می‌کند که قیمت مس از رکورد‌های اخیر تا حدودی پایین بیاید و در محدوده ۱۰،۰۰۰ تا ۱۱،۰۰۰ دلار به‌ازای هر تن تثبیت شود. این انتظار تا حدودی به افزایش عرضه نسبی در کوتاه‌مدت مربوط می‌شود و نشان می‌دهد احتمالا حرکت صعودی شدید در میان‌مدت کامل نمی‌ماند.

بازار داخلی؛ از صادرات تا بورس کالا

در داخل کشور، ایران به طور میانگین سالانه حدود ۱۰۰ هزار تن کاتد مس صادر می‌کند که حدود ۳۰ درصد آن راهی امارات متحده عربی می‌شود و پس از آن ترکیه و چین قرار دارند. نرخ‌های صادراتی عموماً هم‌راستا با قیمت‌های بورس فلزات لندن تعیین می‌شود و همین موضوع بازار داخلی را به تحولات جهانی حساس کرده است.

در بورس کالا نیز سالانه حدود ۲۵۰ هزار تن کاتد مس معامله می‌شود. قیمت‌ها در این بازار بر مبنای نرخ جهانی مس و میانگینی از نرخ ارز رسمی و آزاد کشف می‌شود. رشد هم‌زمان قیمت جهانی مس و افزایش نرخ دلار آزاد در ماه‌های اخیر، باعث شد نرخ مؤثر دلار در معاملات کاتد افزایش یابد و قیمت‌ها به سطوح بی‌سابقه‌ای برسد.

عبور از یک میلیارد تومان و تثبیت در سطوح بالاتر

نتیجه این تحولات، عبور قیمت کاتد مس در بورس کالا از کانال یک میلیارد تومان بود. میانگین نرخ معاملات هر تن کاتد در آذرماه به حدود ۱.۳ میلیارد تومان به ازای هر تن رسید؛ سطحی که نشان‌دهنده اثر هم‌زمان تورم ارزی و رشد جهانی کامودیتی‌هاست.

در همین راستا، راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی کاتد مس از پاییز امسال، مسیر تازه‌ای برای سرمایه‌گذاران باز کرد. این گواهی‌ها که معادل یک کیلوگرم کاتد مس هستند، با استقبال بازار مواجه شدند و نرخ هر تن کاتد مس در بازه منتهی به سوم دی‌ماه، از محدوده ۱.۱ میلیارد تومان به بیش از ۱.۷ میلیارد تومان افزایش یافت.

سرمایه‌گذاری چند روزه یا چند ساله؟

مجموع داده‌ها نشان می‌دهد بازار مس، چه در سطح جهانی و چه در داخل کشور، وارد مرحله‌ای متفاوت شده است. رشد قیمت از کف ۸۲۰۰ دلار تا قله ۱۲۲۰۰ دلار، افزایش معاملات داخلی تا میانگین ۱.۳ میلیارد تومان به ازای هر تن و جهش نرخ گواهی‌های سپرده، همگی نشانه‌هایی از تغییر انتظارات بازار هستند. در شرایطی که سیاست‌های ارزی داخلی به سمت تک‌نرخی شدن حرکت می‌کند و دلار جهانی نیز تضعیف شده، فلز سرخ بیش از هر زمان دیگری مستعد ادامه روند صعودی به نظر می‌رسد؛ مسیری که اگرچه بدون نوسان نخواهد بود، اما فعلاً نشانه‌ای از پایان آن دیده نمی‌شود.