ارز تک‌نرخی؛ چرا امروز شدنی نیست؟

در همین دوره، سطح عمومی قیمت‌ها ۵۰۰ برابر و حجم نقدینگی ۳۴۰۰ برابر افزایش یافت. به‌طور متوسط، رشد سالانه نقدینگی ۲۴.۵ درصد، تورم ۱۸.۳ درصد و نرخ ارز ۱۵.۲ درصد بوده است؛ به این معنا که نرخ ارز در این دوره آرام‌ترین متغیر اقتصاد محسوب می‌شد.

اما از سال ۱۳۹۷ تا پایان ۱۴۰۳، این ترتیب کاملاً معکوس شد.

در این بازه، نقدینگی ۶.۵ برابر، قیمت‌ها ۱۳ برابر و نرخ ارز حدود ۳۵ برابر افزایش یافت و ارز به سرکش‌ترین متغیر اقتصاد تبدیل شد. رشد متوسط سالانه نرخ ارز به ۶۵ درصد رسید، در حالی که تورم ۴۴ درصد و نقدینگی ۳۱ درصد رشد داشت.

ریشه این چرخش را باید در کاهش شدید درآمدهای نفتی و از دست رفتن امکان مهار تورم از طریق واردات جست‌وجو کرد. در ۹ ماهه نخست ۱۴۰۴ نیز شدت رشد این متغیرها بیشتر شده است.

در چنین شرایطی که هم تنش‌های سیاسی خارجی بالاست و هم بی‌ثباتی داخلی وجود دارد، ادعای اجرای سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز به معنای واقعی آن قابل قبول نیست.