زاینده‌رود، نقطه اتصال محیط زیست، اقتصاد و فرهنگ و تمدن فلات مرکزی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان، زاینده‌رود، شاهرگ حیاتی فلات مرکزی اصفهان در سال‌های گذشته به دلایل مختلفی دستخوش مشکلات شده و این موضوع در ماه‌های گذشته باعث خشکی زاینده‌رود شده است.

زاینده‌رود نه به عنوان یک رودخانه فصلی بلکه به عنوان یکی از مهمترین ظرفیت‌های زیست‌محیطی، رونق اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و گردشگری نصف‌جهان همواره مورد توجه قرار گرفته است. بی‌توجهی به نقش مهم این رودخانه در بخش‌های مهم فلات مرکزی کشور، همواره مورد توجه بوده و اهمیت آن را دوچندان کرده است.

محیط زیست و نقش حیاتی زاینده‌رود در آن

بیش از 6 استان کشور به صورت مستقیم درگیر رودخانه مهم و حیاتی زاینده‌رود هستند و جریان این رودخانه، علاوه بر تعدیل آب و هوایی این استان‌‌های کشور، زمینه بهبود محیط زیست این مناطق را فراهم می‌کند.

خشکی زاینده‌رود نه‌تنها مشکلات مختلفی در استان اصفهان ایجاد می‌کند بلکه تا شعاع 300 کیلومتری این استان را درگیر گرد و غبار و طوفان‌های مرتبط خواهد کرد. موضوعی که این روزها در استان اصفهان با آن مواجه هستیم و هشدار نارنجی در خصوص آن نیز از سوی اداره‌کل مدیریت بحران استانداری اصفهان اعلام شده است.

بی‌توجهی به احیای دائمی رودخانه زاینده‌رود با توجه به شرایط مهم و حیاتی و نفس‌گیر تالاب گاوخونی، آثار جبران‌ناپذیری را در ادامه به دنبال خواهد داشت که جبران آن شاید دهه‌ها به طول بیانجامد.

اقتصاد فلات مرکزی در گرو رودخانه زایندهرود

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های رودخانه زاینده‌رود، ارتقای ظرفیت‌های اقتصادی استان‌های مرکزی کشور با این رودخانه است. موضوعی که نه با دستکاری‌های مصنوعی، بلکه با چند صد سال حضور این رودخانه در نقاط مرکزی کشور ایجاد شده و به بار نشسته است.

موضوعات اقتصادی رودخانه زاینده‌رود از شهرنشینی و تمدن ایران اسلامی تا صنایع کم‌آب بر سنتی ایجاد شده در این رودخانه طی سده‌های اخیر، تا اقتصادی که این روزها با صنایع مختلف حاشیه این رودخانه ایجاد شده، همچنان درگیر است و این رودخانه نقش مهمی در آن ایفا می‌کند.

علاوه بر آن، افزایش حضور مردمان در نقاط مرتبط با این رودخانه و جمعیت استان‌های ساحلی آن، به خودی خود نقش مهمی در اقتصاد شهری و جریان‌های اقتصادی رودخانه زاینده رود فراهم کرده است.

بی‌توجهی به جریان رودخانه زاینده‌رود بدون شک در ادامه زمینه خروج جعمیت چند میلیونی استان‌های مرکزی کشور و مهاجرت به نقاط مختلف کشور را فراهم می‌کند که این موضوع به خودی خود، تبعات اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و امنیتی مختلف را  به دنبال خواهد داشت.

فرهنگ و تمدن ایران اسلامی و نقش مهم زاینده‌رود

همگان بر این باور هستند که استان اصفهان به عنوان یکی از مهمترین استان‌های فرهنگی و تمدنی ایران اسلامی، همواره نقش بی‌بدیلی در تاریخی این مرز و بوم ایفا کرده است. آثار مهم تاریخی مستقر در این استان، به عنوان نقطه شاخص کشور عزیزمان همواره مورد توجه قرار گرفته و نیاز این آثار تاریخی، پل‌های تاریخی و ظرفیت‌های مختلف به جریان رودخانه زاینده‌رود بر هیچ کس پوشیده نیست.

کم شدن جریان زاینده رود و خشکی رودخانه، تأثیرات مهمی در این حوزه بر جای خواهد گذاشت که جبران آن در تاریخ کشور، بسیار دشوار خواهد بود.

کشاورزی و وابستگی آن به آب

کشاورزان فلات مرکزی کشور که همواره نقش مهمی در تأمین مواد غذایی کشور و قطع وابستگی به بیگانگان ایفا کرده‌اند، این روزها با چالش تأمین آب مواجه هستند و زاینده‌رود می‌تواند در این خصوص نقش مهمی ایفا کند.

از سوی دیگر باید بر نحوه برداشت آب از سوی اقشار مختلف از این رودخانه توجه داشت و بر کشت‌های کم‌آب‌بر تمرکز کرد اما بدون جریان دائمی زاینده‌رود، هیچ یک از این موضوعات امکان پذیر نخواهد بود.

بدون شک کشاورزی به عنوان یکی از مهمترین ارکان تولید کشور با جریان زاینده‌رود، رنگ و بوی دیگری خواهد گرفت و کشور را در شرایط مناسبی قرار خواهد داد.

صنعت گردشگری و نقش مهم زاینده‌رود

رهبر شهید انقلاب اسلامی بارها بر موضوع توسعه گردشگری در کشور تأکید کردند و این موضوع در سال‌های اخیر و در برنامه‌های توسعه‌ای همواره مد نظر قرار گرفته است.

برنامه چهارم و پنجم توسعه نیز به موضوع گردشگری به عنوان یکی از مهمترین موضوعات مد نظر توجه داشته و زاینده‌رود می‌تواند هم در توسعه گردشگری داخلی و هم گردشگری خارجی نقش ویژه ایفا کند.

بر کسی پوشیده نیست که امروز گردشگری به عنوان یکی از مهمترین ارکان تولید ناخالص ملی به شمار می‌رود و زاینده‌رود می‌تواند در این خصوص نقش مهمی ایفا کند.

یادداشت از: مسعود سعیدی

انتهای پیام/