چرا قیمت گوشت قرمز در بازار واقعی نیست؟ / مشکلی که اجازه رفع مشکلات را نمی‌دهد!

سرویس اقتصاد مشرق _ گرانی بیقاعده قیمت گوشت در ایران تبدیل به یک معضل اساسی در معیشت خانوارها و در سیکل تولید غذایی کشور شده است.

کار این قضیه به جایی رسیده که همه کارشناسان اذعان دارند بخش زیادی از خانوارهای ایرانی مجبور به کاهش مصرف گوشت شده‌اند و این قضیه زنگ خطر جدی را برای لزوم تصحیح در سیاست‌های معیشتی دولت به صدا درآورده است.

وزارت جهاد کشاورزی در همین زمینه به تازگی از ساز و کاری برای تأمین علوفه ارزان در کشور خبر داده است که گفته می‌شود باید به کاهش قیمت گوشت قرمز منجر شود.

به گفته روح‌ا… زحمتکش، معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی، ‌ این طرح موجب “تولید گوشت فراوان و ارزان” می‌شود و سرانه مصرف را افزایش می‌دهد.

آنطور که مشرق در خبر مذکور گزارش داده است، کشور در دهه‌های گذشته ظرفیت دامداری سنتی -که دام از مراتع و جنگل‌ها رایگان استفاده می‌کرد- را به شدت کاهش داد و به دامداری صنعتی روی آورد و به گفته معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی، استفاده از علوفه وارداتی گران، عاملی برای گرانی گوشت شد. از سویی ۷۰ درصد هزینه تولید محصولات پروتئینی به علوفه و خوراک مربوط می‌شود یعنی از هر ۱۰۰۰ تومان قیمت گوشت ۷۰۰ تومان را خوراک تشکیل می‌دهد. با این وجود دولت، دو سوم نیاز دامداری‌ها را از واردات تامین می‌کند که قیمت آن با نوسانات ارز و تغییر قیمت جهانی، مرتب نوسان پیدا می‌کند. این در حالی است که دامداران می گویند: “در یکسال گذشته قیمت خوراک ۵ برابر شده است”.

حال وزارت جهاد کشاورزی طرح تولید علوفه در زمین‌های دیم را دنبال می‌کند که به گفته معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی مجید آنجفی؛ به موجب آن، تولیدات دیم چهار برابر خواهد شد و امیدواری به تامین ارزان علوفه نیز بیشتر می‌شود. طرحی که با روش‌های علمی “کشاورزی حفاظتی، حفظ رطوبت خاک، استفاده از بذور مقاوم و کودهای تخصصی” دنبال می‌شود.

طبق گزارش مذکور، سالانه فقط ۷ میلیارد دلار معادل یک پنجم درآمد نفت کشور صرف واردات خوراک دام می‌شود که افزایش تولیدات دیم می‌تواند مانع خروج بخش زیادی از این ارز ‌شود. [1]

*اصلی‌ترین مشکل در بازار گوشت ایران/ مشکلی که اجازه رفع مشکلات را نمی‌دهد!

بایستی همواره با آغوش باز از هر نوآوری و هر طرحی که منجر به تسهیل تولید مواد غذایی در کشور و کاهش قیمت‌ها می‌شود حمایت کرد و آنرا به فال نیک گرفت.

کما اینکه طرح تولید ارزان علوفه نیز قطعا حاوی تأثیرات مثبتی خواهد بود.

اما این آغوش باز و این فال نیک هرگز به معنی ندیدن راه حل های اصولی و کتمان مشکلات بنیادی نیست و نباید باشد!

اصلی‌ترین مشکل بازار گوشت در ایران که منجر به کاهش مصرف نیز شده و به مثابه سدّی در مقابل راه حل‌ها عمل می‌کند صرفا “نبود نظارت کارای دولت و قوه قضائیه بر بازار” است. معضلی که در ورای تمام بهانه‌های بی‌دلیل یا دلایل موجه موجب بروز قیمت‌های بیقاعده در بازار گوشت شده و در اصلی‌ترین تأثیر خود نیز نه تنها مصرف این کالای اساسی را در سبد خانوارهای ایرانی کاهش داده است بلکه اجازه اصابت راه حل‌های مختلف به هدف را نیز نمی‌دهد یا آنرا با چالش مواجه می‌کند.

همه باید بدانیم که بر اساس گزارش‌های رسمی؛ قیمت گوشت در ایران بیش از 2 برابر نرخ واقعی آن است و مثلا گزارش‌های میدانی صداوسیما نیز این نکته را تأیید می‌کند.

این گپ و فاصله زیاد بین قیمت واقعی و قیمت‌های غلط رواج‌یافته نیز فقط به دلیل نبود نظارت حادث شده است.

امر واضح آن است که دامداران، تولیدکنندگان، شبکه توزیع، واردکنندگان و مردم همگی متوجه تغییر قیمت‌ها، لزوم روزآمدی نرخ‌ها و افزایش قیمت‌ها در سطح جهانی هستند و آنرا درک می‌کنند. ولی مقوله “گرانفروشی” و “گرانی دلبخواهی” یک امر جداست.

امر جدایی که به موجب آن عده‌ای در حین و بین مشکلات کشور و با سوء استفاده از نبود نظارت تقلا می‌کنند تا با در شیشه کردن خون مردم و تولیدکنندگان؛ سودهای کلانی را به جیب بزنند و بازه رقابتی قیمت‌ها را از بین ببرند.

لذاست که باید در مقابل این قضیه ایستاد و همانطور که اشاره کردیم این معضل هرگز رفع نمی‌شود مگر با نظارت کارای دولت و قوه قضائیه بر بازار و قیمت‌ها.

در این رابطه البته لازم به اشاره است که اقتصاد و معیشت در ایران در مقولات دیگری مثل قیمت نان، قیمت مسکن، قیمت حبوبات و… نیز با همین معضل روبه‌روست و نبود نظارت که وظیفه اصلی دولت در بازار است موجب جامپینگ شدید قیمت‌ها و گرانی بیقاعده شده است.

دولت باید به این قضیه تن بدهد و مردم و خواص نیز باید آنرا مطالبه کنند.

***

1_mshrgh.ir/1825000