کارآمدی و توسعه هر کشوری به سلامت روان شهروندان بستگی دارد

به گزارش میگنا به نقل از روابط‌عمومی سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور، روز چهارشنبه 30 مهر 1404، دکتر محمد حاتمی، رئیس سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور، در اولین همایش ملی نقش سلامت روان در کاهش اضطراب‌های روانی و سازمانی با هدف افزایش بهره‌وری که به همت بنیاد پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در مرکز همایش‌های بین‌المللی رازی برگزار شد، اظهار کرد: کارآمدی هر جامعه و بهره‌وری آن اگر خوب باشد ارتباط نزدیکی با سلامت روان افراد جامعه دارد. هم اکنون هزینه‌ها در بسیاری از مراکز درمانی سرسام آور است ولی اگر به صورت پیشگیری در حوزه سلامت روان انجام شود هزینه‌های بعدی بسیار کمتر خواهد شد.

وی با ابراز خوشحالی از اینکه که نهادها، ارگان‌ها و سازمان‌های مختلف به مسئله سلامت روان حساس شده‌اند، گفت: این خیلی مهم است که ارگان‌های مختلف در حال حاضر به مسئله سلامت روان جامعه اهمیت زیادی قائل هستند به عنوان مثال نیروی انتظامی مراکز مشاوره و روان‌شناسی آرامش را دارد که یک نهاد جدی در حوزه سلامت روان است همچنین مرکز خدمات روان‌شناسی و مشاوره شمیم مربوط به سپاه پاسداران است که خود باعث اشتغال روان‌شناسان و کمک به مسئله سلامت روان افراد جامعه است.

رئیس سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره در ادامه افزود: ما در مقایسه با ۱۰ سال پیش پیشرفت بسیاری داریم. در آن زمان مسئله روان‌شناسی و مشاوره به نوعی یک تابو بود و و مردم از گفتن اینکه به روان‌شناس و یا مشاور مراجعه کرده‌اند خجالت می‌کشیدند. ولی الان شرایط به گونه‌ای است که سازمان‌های مختلف همکاری می‌کنند. به عنوان مثال کمیته امداد امام خمینی(ره) 8 هزار روان‌شناس و مشاور فعال دارد همچنین سازمان بسیج مستضعفین مراکز خانواده مهر را راه‌اندازی کرد که همینجا جا دارد از سردار شهید رضوانفر که مراکز خانه مهر را تاسیس نمود یاد کنیم.

دکتر حاتمی با بیان اینکه جای خوشحالی دارد که مسئولین و مردم توجه به سلامت روان را افزایش داده‌اند ادامه داد: سلامت روان یک مسئله چند وجهی است در سلامت روان همه ارگان‌های کشور هر کدام سهم خود را دارند. بنابراین اگر هر بخش سهم خود را به درستی انجام دهد کارهایی که باقی بخش‌ها نیز انجام می‌دهند خنثی نمی‌شود. در این رابطه مقام معظم رهبری نیز تاکید کرده‌اند که نرخ آسیب‌های روانی و اجتماعی باید کاهش یابد.

رئیس سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره ایران با اشاره به عدم تمکن مالی برخی از مردم در بهره‌وری از خدمات مشاوره و روان‌شناسی اظهار کرد: این درد بزرگی است که بخشی از مردم ما به خاطر شرایط مالی نمی‌توانند به روانشناس و مشاور مراجعه بکنند که باید این موضوع حل شود.

دکتر حاتمی به موضوع بیمه روان‌شناسان و مشاوران کشور اشاره نموده و تصریح کرد: تجربه باقی کشورها و بررسی‌های میدانی انجام شده از کشورهای اروپایی مانند سوئد نشان می‌دهد که اگر در حوزه روان‌شناسی و مشاوره سرمایه‌گذاری‌های لازم انجام شود، هزینه‌ها در باقی بخش‌ها کمتر شده و صرفه‌جویی می‌گردد. پس باید به مسئله بیمه‌های پایه و تکمیلی روان‌شناسان و مشاوران توجه ویژه شود. در این راستا، ریاست محترم جمهور درباره بیمه‌های پایه و تکمیلی روانشناسان و مشاوران دو مرتبه دستور ویژه داده‌اند. اما وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی می‌گوید که بودجه برای این کار ندارد. مجلس محترم باید اقدام کند. در سال‌های گذشته ما در خصوص بیمه‌های پایه و تکمیلی حدود ۳۰ جلسه در وزارت بهداشت و دفتر ریاست جمهوری برگزار کردیم اما نتیجه‌ای نداشته است.

دکتر محمد حاتمی با بیان این‌که پیشنهاد من این است که در کوتاه‌ترین زمان ممکن طرح جامع سلامت روان توسط انجمن‌های مختلف نوشته شود گفت: سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره یک دستگاه اجرایی نیست و یک دستگاه استانداردسازی محسوب می‌شود. ما هم تایید می‌کنیم که عدالت در سلامت وجود ندارد و حقوق مردم ضایع می‌شود.‌ سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره در سال ۱۳۸۲ تاسیس شده و باید نقش آن را بسیار برجسته بدانیم در حال حاضر حدود ۲۰۰ هزار دانشجو در حوزه روان‌شناسی داریم که با علاقه و هدف خاصی در این رشته در حال تحصیل هستند. اهمیت و علاقه به رشته روان‌شناسی به اندازه‌ای شده که در سال جاری نیز از ۵ نفر رتبه‌ برتر کنکور امسال در رشته علوم انسانی، ۳ نفر رشته روان‌شناسی را برای تحصیل در دانشگاه انتخاب کردند که این نشان از افزایش اقبال عمومی به رشته روان‌شناسی دارد همچنین ما در سازمان روان‌شناسی و مشاوره ۱۰۰ هزار نفر عضو با مدرک کارشناسی ارشد به بالا داریم که یک دستاورد بزرگ برای ارتقاء سلامت روان است. حاکمیت هم باید برای این ۳۰۰ هزار نفر زمینه اشتغال را فراهم کند .

وی با تاکید بر اینکه چالش‌های موجود در سلامت روان باید مورد بررسی قرار گیرد ادامه داد: روان‌شناسان و مشاوران باید نقش خود را به خوبی ایفا کنند که مثال آن را در دوران کرونا در سال ۹۸ دیدیم که تنها قشری که در کنار مردم ایستاد و عرصه را تنها نگذاشت روانشناسان بودند. در آن مقطع بود که همه فهمیدند روان‌شناسی یک علم بسیار محبوب است و نقش انکار ناپذیری در سلامت روان جامعه دارد.

دکتر حاتمی در ادامه با اشاره به موضوع مهارت‌های زندگی در ارتقای سلامت روانی جامعه گفت: متاسفانه در حال حاضر سواد سلامت روان در بخش‌هایی از جامعه پایین است که باید به مردم آموزش داده شود این آموزش کار روان‌شناس و مشاور است.

وی در مورد پژوهش در روان‌شناسی و مشاوره اضافه کرد: علت افزایش خودکشی در این چند سال اخیر و یا دگر‌کشی یک مثال است که  می‌تواند با یک کار پژوهشی توسط انجمن‌ها و ارگان‌های مختلف مورد بررسی قرار گیرد. معتقدم باید هر پدیده و آسیب اجتماعی با کار پژوهشی مورد بررسی قرار گیرد همچنین مداخله نیز باید زود هنگام باشد و غربالگیری از مدارس انجام شود چرا که اگر غربالگیری از سنین پایین و ابتدایی انجام شود فرد مبتلا مکن است به حالت اول بازگردد ولی اگر رها شود، دیگر به حالت طبیعی باز نمی‌گردد و بلکه در آینده با مشکلات بزرگتری روبرو خواهد شد.

رئیس سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره با اشاره به موضوع مشاوره ازدواج اعلام کرد ما به وزارت ورزش و جوانان پیشنهاد داده‌ایم که مشاوره ازدواج به یک قانون تبدیل شود چرا که مشاوره‌های روان‌شناسی می‌تواند در ارتقا سلامت روان موثر باشد و از بروز طلاق جلوگیری کند.

دکتر حاتمی به موضوع مداخله در بحران نیز اشاره کرده و عنوان داشت: مداخله در بحران بعد از جنگ ۱۲ روزه اخیر برای ما با ایجاد یک دبیرخانه انجام شده است. این دبیرخانه دائمی در مواقع بحران مداخله انجام می‌دهد و از روان‌شناسان و مشاوران سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور کمک می‌گیرد اما برای رسیدن به یک نتیجه مطلوب همه باید نقش آفرینی کنند.

رئیس سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره خاطرنشان کرد: نظارت بر روان‌شناس‌نماها و بلاگرها در دستور کار دوره جدید است. یقینا با سازوکارهای متعدد جلوی فعالیت آنها را خواهیم گرفت. در این راستا سند چشم‌انداز نیز تهیه شده است.‌

دکتر حاتمی در پایان با بیان اینکه ما باید مردم را واکسینه روانی کنیم و تاب آوری را افزایش دهیم گفت: برنامه سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره در چهار سال آینده این است که بر اساس یک برنامه مدون با حذف چالش‌ها و نکات منفی رو به جلو حرکت کند و با تقویت انجمن‌ها و سازمان‌های مردم نهاد به حل بسیاری از این چالش‌ها بپردازد. در این راستا سند چشم‌انداز نیز تهیه شده است. ما در سال‌های آتی با محوریت سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره مسئله سلامت روان را به اولویت اول کشور تبدیل می‌کنیم. چون کارآمدی و توسعه هر کشوری به سلامت روان شهروندان بستگی دارد.