نوشیدن قهوه در عصرها باعث اضطراب ما می‌شود؟

به گزارش بهداشت نیوز انتخاب به نقل از انلی مای هلث نوشت: بسیاری از کارمندان یک عادت ثابت در بعدازظهر دارند: بعد از ناهار قهوه می‌نوشند تا خواب‌آلودگی از بین برود. شاید این کار در نگاه اول بی‌ضرر به نظر برسد، اما در برخی افراد مصرف کافئین می‌تواند باعث افزایش اضطراب در محیط کار شود. با این حال، آیا این موضوع برای همه صدق می‌کند؟ آیا می‌توان افزایش اضطراب را فقط به یک فنجان قهوه نسبت داد؟

آیا قهوه ساعت ۳ بعدازظهر باعث اضطراب شما در محیط کار می‌شود؟

متخصص روان‌پزشکی می‌گوید مصرف کافئین در ساعت ۳ بعدازظهر ممکن است در برخی افراد باعث افزایش ناگهانی اضطراب در محیط کار شود.

او توضیح می‌دهد: «کافئین سیستم عصبی را تحریک می‌کند و می‌تواند سطح هوشیاری، ضربان قلب و ترشح هورمون‌های استرس را افزایش دهد. این واکنش‌ها ممکن است شبیه علائم اضطراب احساس شوند؛ به‌ویژه اگر به کافئین حساس باشید، پیش از آن چند نوشیدنی کافئین‌دار مصرف کرده باشید یا قهوه را با معده خالی بنوشید.»

این متخصص ادامه می‌دهد: «کافئین می‌تواند چندین ساعت در بدن باقی بماند. بنابراین، قهوه، چای، نوشیدنی انرژی‌زا یا نوشابه‌ای که بعدازظهر مصرف می‌کنید، ممکن است همان شب روی خواب شما تأثیر بگذارد. خواب نامناسب نیز می‌تواند روز بعد استرس، تحریک‌پذیری و اضطراب را افزایش دهد.»

به این ترتیب، ممکن است یک چرخه ایجاد شود: برای مقابله با خستگی کافئین مصرف می‌کنید، اما بعد دچار بی‌قراری یا اختلال خواب می‌شوید. فشار کاری، گرسنگی، کم‌آبی بدن و ساعت‌های طولانی بدون استراحت نیز می‌توانند این علائم را تشدید کنند.

ارتباط بین کافئین و اضطراب چیست؟

مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۴ که در مجله Frontiers in Psychology منتشر شد، اشاره می‌کند که قهوه یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌های جهان است، اما ماده فعال آن، یعنی کافئین، تأثیر قدرتمندی بر مغز دارد.

کافئین مانند یک محرک سیستم عصبی مرکزی عمل می‌کند و برخی گیرنده‌های مغزی را که معمولاً به آرام‌کردن فعالیت مغز کمک می‌کنند، مسدود می‌کند. این اثر باعث می‌شود احساس هوشیاری و انرژی بیشتری داشته باشیم، اما هم‌زمان می‌تواند مواد شیمیایی مغز مرتبط با خلق‌وخو و استرس را نیز تغییر دهد.

با توجه به افزایش اختلالات اضطرابی در سراسر جهان، پژوهشگران بررسی کردند که آیا عادت روزانه به مصرف قهوه می‌تواند در این مسئله نقش داشته باشد یا خیر.

نتایج تحقیقات قبلی درباره کافئین کاملاً یکسان نبوده است. برخی مطالعات نشان داده‌اند که قهوه می‌تواند خلق‌وخو را بهبود دهد، در حالی که برخی دیگر از احتمال تحریک حملات پانیک خبر داده‌اند.

پژوهشگران این مطالعه برای بررسی دقیق‌تر موضوع، نتایج مطالعات مختلف را با یکدیگر ترکیب و یک تحلیل جامع انجام دادند. تمرکز آنها بر افراد سالمی بود که از قبل به اختلالات روانی مانند اختلال اضطرابی مبتلا نبودند.

نتایج نشان داد مصرف مقادیر کم کافئین تنها افزایش خفیف تا متوسطی در سطح اضطراب روزمره ایجاد می‌کند. در مقابل، مصرف مقادیر زیاد کافئین با افزایش قابل‌توجه علائم اضطراب همراه بود.

این افزایش خطر اضطراب به‌ویژه زمانی چشمگیر بود که میزان مصرف روزانه کافئین به بیش از ۴۰۰ میلی‌گرم می‌رسید.

بنابراین، طبق نتیجه‌گیری این مطالعه، یک فنجان قهوه در صبح برای بیشتر افراد سالم مشکل قابل‌توجهی ایجاد نمی‌کند، اما مصرف چند نوشیدنی انرژی‌زا یا قهوه‌های بزرگ و پرکافئین می‌تواند تأثیر بیشتری بر سیستم عصبی داشته باشد.

این یافته‌ها همچنین نشان می‌دهند که بزرگسالان سالم بهتر است میزان مصرف روزانه کافئین خود را کنترل کنند تا سلامت روانی و عاطفی خود را بهتر حفظ کنند.

چگونه از افزایش اضطراب ناشی از کافئین جلوگیری کنیم؟

دکتر شارادهی می‌گوید اگر متوجه شده‌اید که بعد از مصرف کافئین در بعدازظهر، علائمی مانند اضطراب، تپش قلب، لرزش، بی‌قراری یا تعریق در شما ایجاد می‌شود، می‌توانید اقدامات زیر را امتحان کنید:

• میزان مصرف کافئین را به‌تدریج کاهش دهید.
• نوشیدنی‌هایی با کافئین کمتر انتخاب کنید.
• زمان مصرف کافئین و زمان بروز علائم را یادداشت کنید تا متوجه الگوی احتمالی شوید.

این متخصص هشدار می‌دهد که نباید تصور کنید هر بار احساس اضطراب فقط به دلیل کافئین است؛ به‌خصوص اگر این علائم جدید، شدید یا مکرر باشند یا همراه با درد قفسه سینه، غش، مشکل قابل‌توجه در تنفس یا ضربان قلب نامنظم بروز کنند. در چنین شرایطی، مراجعه برای ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.

نتیجه‌گیری

فنجان قهوه بعدازظهر در محل کار ممکن است راهی ایده‌آل برای مقابله با خستگی وسط روز به نظر برسد، اما در برخی افراد می‌تواند یکی از عوامل پنهان افزایش ناگهانی اضطراب باشد.

کافئین یک محرک قوی برای سیستم عصبی است و مصرف مقادیر زیاد آن می‌تواند واکنش‌های فیزیکی مرتبط با استرس را تحریک کند و حتی چرخه خواب را مختل کند.

برای شکستن این چرخه، می‌توانید قهوه ساعت ۳ بعدازظهر را با یک نوشیدنی کم‌کافئین‌تر جایگزین کنید و واکنش بدن خود را بررسی کنید.

با این حال، اگر حتی پس از کاهش مصرف کافئین همچنان دچار اضطراب شدید یا تپش قلب می‌شوید، بهتر است با پزشک یا متخصص سلامت مشورت کنید تا سایر علل احتمالی بررسی شوند.

منبع: همشهری