احیای ابنیه تاریخی هرمزگان؛ریل‌گذاری جدید برای توزیع ثروت درروستاها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بندرعباس، سال‌ها توسعه در هرمزگان حول محور صنایع بزرگ، بنادر و کانون‌های شهری تعریف شد؛ مدلی که اگرچه بخشی از ظرفیت اقتصادی جنوب کشور را فعال کرد، اما هم‌زمان شکاف توسعه میان شهر و روستا را نیز عمیق‌تر ساخت. 

بسیاری از روستاهای ساحلی و تاریخی استان، با وجود قرار گرفتن در قلب مسیرهای تجاری و برخورداری از میراث ارزشمند فرهنگی، سهم اندکی از گردش مالی اقتصاد استان داشتند و همین مسئله به مرور، مهاجرت نیروی انسانی، تضعیف معیشت بومی و فرسایش هویت تاریخی را به دنبال آورد.

اکنون اما به‌نظر می‌رسد در بدنه مدیریتی حوزه میراث‌فرهنگی هرمزگان، نگاه تازه‌ای در حال شکل‌گیری است؛ نگاهی که بناهای تاریخی را نه صرفاً آثار خاموش و محصور در قاب مرمت، بلکه زیرساخت‌هایی زنده برای تولید ثروت، اشتغال و تثبیت جمعیت در نوار ساحلی و روستایی تعریف می‌کند.

در همین ارتباط، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان از آغاز یک رویکرد جدید در احیای ابنیه تاریخی روستایی خبر داده؛ مدلی که قرار است مسیر گردش سرمایه را از مراکز شهری به عمق جغرافیای محلی استان تغییر دهد.

عادل شهرزاد در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بندرعباس با تأکید بر ضرورت بازتعریف اقتصاد گردشگری در استان اظهار داشت: یکی از چالش‌های جدی در مدل‌های گذشته توسعه، تمرکز سرمایه و خدمات در شهرها بود؛ مسئله‌ای که موجب شد بسیاری از ظرفیت‌های ارزشمند روستایی، به‌ویژه در حوزه میراث‌فرهنگی و گردشگری، مغفول باقی بماند.

وی افزود: امروز دیگر نمی‌توان بناهای تاریخی را صرفاً آثار نیازمند مرمت دانست؛ این ابنیه در صورت احیا و تعریف کاربری‌های متناسب، می‌توانند به پیشران اقتصادی مناطق روستایی تبدیل شوند و زنجیره‌ای از اشتغال، خدمات و رونق محلی را فعال کنند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی هرمزگان با اشاره به آغاز فرآیند شناسایی و احیای بناهای تاریخی در روستاهای استان گفت: در این طرح، بناهای واجد ارزش تاریخی پس از مستندسازی و مرمت، با کاربری‌هایی نظیر اقامتگاه بوم‌گردی، مراکز عرضه صنایع‌دستی، فضاهای فرهنگی و خدمات گردشگری وارد چرخه اقتصادی خواهند شد.

به گفته شهرزاد، هدف از این رویکرد صرفاً حفاظت فیزیکی از آثار تاریخی نیست، بلکه تلاش می‌شود معیشت جامعه محلی نیز به بقای این بناها گره بخورد تا خود مردم به مهم‌ترین حامیان حفظ میراث فرهنگی تبدیل شوند.

وی تصریح کرد: تجربه نشان داده هرجا اقتصاد محلی با هویت تاریخی پیوند خورده، روند تخریب و رهاشدگی آثار نیز کاهش یافته است؛ زیرا مردم زمانی که منفعت واقعی و پایدار از یک ظرفیت تاریخی دریافت کنند، در حفظ آن مشارکت فعال خواهند داشت.

این مقام مسئول با اشاره به ظرفیت گسترده هرمزگان در حوزه گردشگری روستایی خاطرنشان کرد: بسیاری از روستاهای استان در مجاورت سواحل، مسیرهای دریایی و بناهای تاریخی ارزشمند قرار دارند اما تاکنون سهم ناچیزی از اقتصاد گردشگری داشته‌اند؛ در حالی که فعال‌سازی همین ظرفیت‌ها می‌تواند بخشی از مهاجرت معکوس و تثبیت جمعیت در مناطق مرزی و ساحلی را رقم بزند.

شهرزاد ادامه داد: احیای یک بنای تاریخی فقط به معنای بازسازی یک ساختمان نیست؛ بلکه هم‌زمان می‌تواند زمینه رونق صنایع‌دستی، حمل‌ونقل محلی، اشتغال راهنمایان بومی، فروش محصولات سنتی و شکل‌گیری زنجیره‌ای از کسب‌وکارهای خرد را فراهم کند.

وی همچنین بر ضرورت ورود سرمایه‌گذاران بخش خصوصی به این حوزه تأکید کرد و گفت: مدل جدید توسعه گردشگری در هرمزگان بر پایه مشارکت بخش خصوصی و واگذاری بهره‌برداری بناها شکل گرفته است؛ چراکه بدون حضور سرمایه‌گذار و تعریف کاربری اقتصادی، امکان حفاظت پایدار از بسیاری از بناهای تاریخی وجود نخواهد داشت.

کارشناسان حوزه توسعه منطقه‌ای معتقدند هرمزگان با برخورداری از صدها بنای تاریخی، روستاهای ساحلی، فرهنگ بومی منحصربه‌فرد و موقعیت راهبردی در خلیج‌فارس، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطب‌های گردشگری بومی و دریامحور کشور را دارد؛ ظرفیتی که در صورت هدایت هدفمند سرمایه و تکمیل زیرساخت‌ها، می‌تواند بخشی از وابستگی اقتصاد استان به صنایع بزرگ را کاهش دهد.

در چنین شرایطی، نهضت احیای ابنیه تاریخی روستایی را می‌توان تلاشی برای تغییر جغرافیای ثروت در جنوب کشور دانست؛ مدلی که می‌کوشد سهم روستاها و جوامع محلی از اقتصاد گردشگری را افزایش دهد و میراث تاریخی را از وضعیت نمادین و تشریفاتی، به یک دارایی مولد و پایدار برای توسعه بومی تبدیل کند.

انتهای پیام/864