آیا نیروگاه‌های خورشیدی مشکل برق را خراسان شمالی حل می‌کنند؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بجنورد٬ خراسان‌شمالی با آغاز اجرای طرح تجهیز 180 مدرسه به پنل‌های خورشیدی، به عنوان پایلوت مدارس خورشیدی کشور وارد مرحله‌ای تازه از توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر شد؛ طرحی که علاوه بر تأمین بخشی از برق مصرفی مدارس، ظرفیت درآمدزایی برای مراکز آموزشی، ترویج فرهنگ استفاده از انرژی پاک و شکل‌دهی به زنجیره خدمات فنی و نیروگاه‌های خورشیدی در استان را هدف گرفته است.

خراسان‌شمالی در مسیر «مدرسه سبز»

این طرح در شرایطی شروع شده که موضوع مدیریت مصرف برق و حرکت به سمت تولید پراکنده انرژی، به یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی در بخش انرژی تبدیل شده است.

مدارس به دلیل گستردگی، پراکندگی جغرافیایی و نقش اجتماعی، از مهم‌ترین فضاهای عمومی برای پیاده‌سازی پروژه‌های کوچک‌مقیاس تجدیدپذیر به شمار می‌روند. نصب پنل‌های خورشیدی بر بام مدارس، افزون بر کاهش بخشی از هزینه‌های انرژی، می‌تواند به یک ابزار آموزشی و فرهنگی تبدیل شود؛ به‌ویژه آنکه دانش‌آموزان در محیط واقعی با مفهوم تولید برق پاک، صرفه‌جویی و بهره‌وری انرژی روبه‌رو می‌شوند.

اهداف طرح؛ از تأمین برق تا درآمدزایی مدارس

بر اساس هدف‌گذاری‌های اعلام‌شده برای این پروژه، پنل‌های خورشیدی نصب‌شده در مدارس قرار است بخشی از برق روزانه را در محل تولید و مصرف کند و در کنار آن، زمینه کاهش هزینه‌های جاری مدارس را فراهم آورد. از سوی دیگر، در مدل‌هایی که امکان اتصال به شبکه و فروش برق مازاد یا اعمال سازوکارهای تشویقی وجود داشته باشد، مدارس می‌توانند از محل تولید انرژی تجدیدپذیر، منابع مالی جدیدی برای ارتقای کیفیت آموزشی و بهبود امکانات ایجاد کنند.

در مقیاس استانی نیز اجرای طرح در 180 مدرسه، بازار قابل توجهی برای خدمات فنی از جمله طراحی، نصب، ایمن‌سازی، بهره‌برداری و نگهداری ایجاد می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند به توانمندسازی نیروهای محلی و توسعه کسب‌وکارهای مرتبط با انرژی خورشیدی در خراسان‌شمالی منجر شود.

محمودی، کارشناس انرژی‌های تجدیدپذیر، با اشاره به ابعاد فراتر از جنبه فنی این طرح گفت: مدرسه خورشیدی فقط یک پروژه نصب پنل نیست؛ یک مدل آموزشی–اجتماعی هم هست. وقتی دانش‌آموز هر روز تولید برق را از نزدیک می‌بیند، مفهوم انرژی پاک از کتاب و شعار خارج می‌شود و به تجربه تبدیل می‌شود. اگر مدارس به نمایشگرهای تولید روزانه، برنامه‌های آموزشی و مشارکت دانش‌آموزان در پایش مصرف مجهز شوند، اثر فرهنگی این طرح چند برابر خواهد شد.

وی با تأکید بر اهمیت پایداری طرح افزود: موفقیت پروژه‌های خورشیدی به نگهداری و پایش وابسته است. تمیزکاری دوره‌ای، بررسی اتصالات، کنترل افت راندمان و پیش‌بینی بودجه تعمیرات باید از همان ابتدا در طراحی اجرایی دیده شود؛ وگرنه خروجی واقعی کمتر از انتظار خواهد بود.

180 مدرسه یعنی یک بازار کار تخصصی

 رضایی، تحلیل‌گر توسعه منطقه‌ای، اجرای این طرح را یک فرصت اقتصادی برای استان ارزیابی کرد و گفت: وقتی صحبت از 180 مدرسه است، یعنی ده‌ها پروژه اجرایی و سپس یک نیاز دائمی به خدمات پشتیبانی. اگر استان از پیمانکاران بومی استفاده کند و نیروهای محلی را برای نصب و نگهداری آموزش دهد، این طرح می‌تواند به ایجاد اشتغال تخصصی در حوزه برق و انرژی‌های نو کمک کند.

رضایی با اشاره به اهمیت پایلوت بودن خراسان‌شمالی تصریح کرد: «پایلوت شدن یعنی تجربه استان قابلیت تبدیل شدن به الگوی ملی را دارد؛ به شرطی که خروجی‌ها مستند شود؛ اینکه هر مدرسه چه میزان تولید دارد، چه میزان صرفه‌جویی ایجاد شده و چه چالش‌هایی در اجرا وجود داشته است. این مستندسازی، مسیر جذب پروژه‌های بزرگ‌تر تجدیدپذیر را هموار می‌کند.»

اظهارنظر استاندار؛ تأکید بر توسعه انرژی پاک در بخش عمومی

هم‌زمان با شروع این پروژه، استاندار خراسان‌شمالی نیز در اظهارنظری درباره جهت‌گیری استان در حوزه انرژی‌های پاک، اجرای طرح مدارس خورشیدی را گامی در مسیر توسعه تجدیدپذیرها و کاهش فشار مصرف برق دانست و بر تداوم حمایت دستگاه‌های اجرایی از طرح‌های خورشیدی در بخش‌های عمومی تأکید کرد.

به گفته وی، بهره‌گیری از ظرفیت مدارس برای تولید برق پاک، علاوه بر کمک به مدیریت انرژی، می‌تواند یک جریان فرهنگی پایدار در میان دانش‌آموزان و خانواده‌ها ایجاد کند و نگاه جامعه را به سمت مصرف مسئولانه و تولید پاک سوق دهد.

 پایلوتی که می‌تواند الگوی ملی شود

مجموعه شواهد اجرایی نشان می‌دهد این طرح، در صورت اجرای دقیق و پایدار، می‌تواند چند دستاورد هم‌زمان برای استان داشته باشد: نخست، کاهش بخشی از هزینه‌های انرژی مدارس و آزادسازی منابع مالی برای نیازهای آموزشی؛ دوم، تبدیل مدارس به پایگاه‌های ترویج فرهنگ انرژی پاک و آموزش عملی مفاهیم توسعه پایدار؛ سوم، ایجاد ظرفیت‌های جدید برای اشتغال و خدمات فنی در حوزه انرژی خورشیدی؛ و چهارم، فراهم شدن زمینه توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در استان از مسیر تجربه‌اندوزی، شبکه‌سازی پیمانکاران و افزایش تقاضای محلی برای فناوری‌های خورشیدی.

کارشناسان تأکید می‌کنند موفقیت نهایی طرح به کیفیت تجهیزات و استانداردهای نصب، سازوکار شفاف بهره‌برداری و نگهداری، آموزش نیروی انسانی برای پایش و تعمیرات و نیز نظام گزارش‌دهی منظم از میزان تولید و صرفه‌جویی وابسته است. اگر این مؤلفه‌ها رعایت شود، خراسان‌شمالی می‌تواند از مسیر «مدارس خورشیدی»، هم به مدیریت بهتر انرژی در فضاهای عمومی کمک کند و هم یک الگوی قابل تعمیم برای سایر استان‌ها ارائه دهد؛ الگویی که در آن مدرسه نه فقط مصرف‌کننده برق، بلکه بازیگری فعال در تولید انرژی پاک و آموزش نسل آینده برای زیست مسئولانه خواهد بود.

انتهای پیام/311/.