سندروم قلب شکسته؛ روایتی روشن از تأثیر متقابل هیجان، استرس و بدن بر یکدیگر

به گزارش بهداشت نیوز، دکتر سیده ریحانه رضوانی اظهار کرد: سندروم تاکوتسوبو نوعی اختلال حاد و معمولاً موقت در عملکرد بطن چپ قلب است که در بسیاری از موارد پس از تجربه یک فشار شدید روانی یا جسمانی بروز می‌کند.

وی افزود: در شرایط استرس شدید، بدن با افزایش ناگهانی هورمون‌هایی مانند آدرنالین و نورآدرنالین وارد وضعیت آماده‌باش می‌شود. این واکنش اگرچه در حالت عادی برای مقابله با خطر ضروری است، اما گاهی می‌تواند فشار زیادی به قلب وارد کرده و عملکرد انقباضی آن را به‌طور موقت مختل کند.

رضوانی با بیان اینکه هر ناراحتی یا فشار روانی به سندروم تاکودتسوبو منجر نمی‌شود، ادامه داد: این بیماری حاصل تعامل عوامل مختلف زیستی، روان‌شناختی و اجتماعی است و نمی‌توان آن را تنها به ویژگی‌های شخصیتی یا یک تجربه هیجانی نسبت داد.

وی از فوت عزیزان، جدایی یا طلاق، شکست عاطفی، از دست دادن شغل، ابتلا یا تشخیص یک بیماری سخت و تجربه حوادث آسیب‌زا به‌عنوان برخی موقعیت‌هایی نام برد که می‌توانند فشار روانی شدیدی ایجاد کنند.

مدیر گروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: افرادی که برای مدت طولانی احساسات خود را سرکوب می‌کنند، فشارهای روانی را درونی نگه می‌دارند یا در تنظیم هیجان با دشواری روبه‌رو هستند، ممکن است واکنش شدیدتری به استرس نشان دهند. همچنین ویژگی‌هایی مانند اضطراب بالا، کمال‌گرایی، حساسیت به طرد شدن و نیاز زیاد به تأیید دیگران در برخی بیماران بیشتر دیده شده است. با این حال، هیچ‌یک از این ویژگی‌ها به‌تنهایی علت بروز بیماری نیستند. اضطراب پس از بیماری، چالش پنهان بیماران

رضوانی با اشاره به تجربه روانی بیماران پس از ابتلا به تاکوتسوبو بیان کرد: بسیاری از بیماران پس از بروز علائم و بستری شدن، احساس می‌کنند دچار حمله قلبی شده‌اند و همین تجربه می‌تواند اضطراب زیادی ایجاد کند. ترس از مرگ، نگرانی از عود بیماری، ترس از فعالیت بدنی و ابهام درباره آینده از مهم‌ترین دغدغه‌های این بیماران است.

وی ادامه داد: برخی بیماران پس از ترخیص، به‌طور مداوم نبض خود را بررسی می‌کنند، هر درد خفیف قفسه سینه را نشانه حمله قلبی می‌دانند یا برای اطمینان، بارها به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند. این وضعیت ممکن است به کاهش فعالیت اجتماعی، اجتناب از ورزش، محدود شدن استقلال فردی و کاهش اعتماد بیمار به بدن خود منجر شود.

این روان‌شناس بالینی افزود: در بعضی موارد، تجربه بستری در بخش مراقبت‌های ویژه، درد شدید قفسه سینه و ترس از مرگ می‌تواند نشانه‌هایی شبیه اختلال استرس پس از سانحه ایجاد کند. از جمله یادآوری مکرر حادثه، کابوس، تحریک‌پذیری، گوش‌به‌زنگی و اجتناب از مراجعه به بیمارستان.

وی همچنین افسردگی را یکی دیگر از مشکلات احتمالی پس از تاکوتسوبو دانست و گفت: احساس ناامیدی، کاهش انرژی، اختلال خواب، کاهش انگیزه و کناره‌گیری از فعالیت‌های اجتماعی می‌تواند روند بازگشت بیمار به زندگی روزمره را دشوارتر کند.

درمان قلب و روان باید هم‌زمان دنبال شود

مدیر گروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی تأکید کرد: درمان روان‌شناختی جایگزین درمان قلبی نیست، بلکه مکمل آن است و مراقبت مؤثر از بیمار باید با همکاری تیم درمان شامل متخصص قلب، روان‌شناس و در صورت نیاز روان‌پزشک انجام شود.

رضوانی، آموزش روانی را نخستین گام در حمایت از بیمار دانست و گفت: وقتی بیمار اطلاعات درست و قابل فهمی درباره بیماری، علائم و روند بهبودی دریافت می‌کند، ابهام و اضطراب او کاهش می‌یابد. لازم است بیمار بداند که تاکوتسوبو بیماری قابل پیگیری است و با رعایت توصیه‌های پزشکی و دریافت حمایت روان‌شناختی می‌توان کیفیت زندگی را بهبود بخشید.

وی افزود: درمان شناختی ـ رفتاری برای مدیریت اضطراب و افسردگی، آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان، مدیریت استرس و در صورت نیاز درمان آسیب‌های روانی، از جمله مداخلاتی هستند که می‌توانند در کنار مراقبت‌های قلبی به بهبودی بیمار کمک کنند.

این روانشناس خاطرنشان کرد: توجه به سلامت روان باید از مرحله تشخیص بیماری آغاز شود و تا دوران پس از ترخیص ادامه داشته باشد. تداوم علائم اضطراب، افسردگی، اختلال خواب، ترس شدید از فعالیت یا اجتناب از مراجعه به مراکز درمانی، نشانه‌هایی است که نباید نادیده گرفته شود و لازم است بیمار برای ارزیابی تخصصی به روان‌شناس یا روان‌پزشک مراجعه کند.

منبع: ایسنا