با مصرف این نوشیدنی در دسترس کودکان از کوتاهی قد و پوکی استخوان در امان می مانند

به گزارش بهداشت نیوز، افزایش قیمت لبنیات، کاهش قدرت خرید و ضعف فرهنگی در مصرف این گروه غذایی باعث شده که لبنیات از سفره‌های خیلی از خانواده‌ها حذف شود. کارشناسان هشدار می‌دهند این موضوع، سلامت عمومی جامعه را تهدید می‌کند. وزارت بهداشت نیز دیروز نسبت به پیامدهای حذف لبنیات به‌ویژه در کودکان هشدار داد و اعلام کرد این روند می‌تواند باعث اختلال رشد و کوتاهی قد کودکان شود و میزان پوکی استخوان را نیز در جامعه افزایش دهد.

لبنیات از غنی‌ترین و در دسترس‌ترین منابع کلسیم هستند و به گفته کارشناسان، هرچند سایر گروه‌های غذایی نیز حاوی کلسیم‌اند، اما تأمین نیاز روزانه بدن به کلسیم (حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌گرم بسته به سن و جنس) از طریق لبنیات ساده‌تر است.

زهرا اولادی، کارشناس تغذیه در این زمینه به همشهری‌آنلاین می‌گوید: «لبنیات از اصلی‌ترین منابع کلسیم، پروتئین باکیفیت، فسفر و بعضی ویتامین‌های حیاتی است که نقش مستقیم در سلامت استخوان، دندان‌ها، رشد کودکان و پیشگیری از بیماری‌های مزمن در بزرگسالی دارد و حذف یا کاهش آن در رژیم غذایی به‌خصوص در گروه‌های آسیب‌پذیر می‌تواند پیامدهایی ایجاد کند که اثرات آن سال‌ها بعد آشکار می‌شود؛ از پوکی استخوان گرفته تا اختلال در رشد کودکان.»

اما مساله در ایران فقط گرانی لبنیات نیست. کارشناسان تغذیه معتقدند حتی پیش از بحران‌های اخیر اقتصادی نیز مصرف لبنیات در ایران نسبت به استانداردهای جهانی پایین‌تر بوده و فرهنگ مصرف آن بین اغلب خانواده‌ها – حتی خانواده‌های با توانایی مالی خوب – جا نیفتاده است. اما جهش قیمت‌ها در سال‌های اخیر، همین سطح نسبتاً محدود مصرف را هم کمتر کرده است.

ابتدای ماه جاری بود که با وجود افزایش چندباره قیمت لبنیات طی ماه‌های گذشته، قیمت این گروه غذایی ۲۰ درصد دیگر افزایش پیدا کرد و نگرانی‌ها درباره تداوم روند کاهش مصرف در میان خانوارها را تشدید کرد.

«سرانه مصرف لبنیات در ایران که سال گذشته به ازای هر فرد ۵۵ تا ۶۰ کیلوگرم بود، در حال حاضر به ۴۰ کیلوگرم رسیده است.» این را چند روز پیش، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی به ایلنا گفت و افزود: «این در حالی است که سرانه مصرف لبنیات در کشورهای جهان سالانه ۱۸۰ کیلوگرم و در کشورهای پیشرفته سالانه ۳۶۰ کیلوگرم است. یعنی سرانه مصرف لبنیات در کشور ما یک‌چهارم میانگین جهانی است!» علی احسان ظفری گفت: «با این دست‌فرمان دولت، قیمت لبنیات با وضعیت درآمد مردم به زودی به جایی می‌رسد که خرید آن دیگر توجیهی نخواهد داشت.»

در اروپا لبنیات نه‌ تنها یک ماده غذایی روزمره، بلکه بخشی از سیاست‌های تغذیه‌ای دولت‌ها برای پیشگیری از بیماری‌های استخوانی و ارتقای سلامت عمومی محسوب می‌شود. در ایران اما حمایتی از مردم در این زمینه وجود ندارد و به همین دلیل، به گفته فعالان صنعت لبنیات، هم گرانی لبنیات ادامه پیدا خواهد کرد و هم کاهش سرانه مصرف که از قبل هم وجود داشته است.

بعضی متخصصان البته معتقدند که غیر از کاهش قدرت خرید مردم و ضعف فرهنگ عمومی در مصرف لبنیات، تبلیغات نادرست نیز در رویگردان شدن بسیاری از مردم نسبت به شیر و سایر فرآورده‌های لبنی بی‌تاثیر نبوده است. دکتر مریم مظاهریون، دکترای تغذیه و عضو انجمن علمی تغذیه ایران پیش از این به همشهری‌آنلاین گفته بود که «بخش زیادی از نگرانی‌ها درباره لبنیات ناشی از تبلیغات و شایعات نادرست است؛ از جمله ادعای طبع سرد شیر، وجود وایتکس و استروژن در آن که هیچ‌کدام پایه علمی ندارند.»

اما حذف مصرف لبنیات، سلامت کدام گروه‌ها را بیشتر تهدید می‌کند و چگونه؟ اولادی، کارشناس تغذیه توضیح می‌دهد: «پیامدهای حذف مصرف لبنیات، بیشتر از همه در کودکان و سالمندان خود را نشان می‌دهد. در کودکان، کاهش مصرف لبنیات می‌تواند به اختلال در رشد استخوانی و کوتاهی قد، ضعف دندان‌ها و کاهش توان جسمی منجر شود. در سالمندان هم خطر پوکی استخوان، شکستگی‌های استخوانی و حتی سرطان روده بزرگ افزایش می‌یابد. این پیامدها معمولا تدریجی هستند و زمانی آشکار می‌شوند که مداخله درمانی دشوار و پرهزینه شده است.»

به گفته این کارشناس تغذیه، «نه‌ تنها حذف لبنیات، بلکه حتی مصرف کمتر از میزان توصیه‌شده هم می‌تواند برای سلامت بدن نگران‌کننده باشد.»

او می‌گوید: «خیلی‌ها تصور می‌کنند همین که روزانه یک لیوان شیر مصرف کنند، نیاز بدن‌شان تأمین می‌شود اما این طور نیست. بدن به‌ طور متوسط روزانه به دو تا سه واحد لبنیات نیاز دارد؛ یک واحد شیر، یک واحد ماست و یک واحد پنیر. البته در صورت عدم مصرف شیر می‌توان از دیگر فرآورده‌های لبنی مثل ماست، پنیر یا کشک هم استفاده کرد، اما حذف کامل لبنیات از رژیم غذایی اصلا کار درستی نیست. البته تقصیر حذف لبنیات بر عهده مردم نیست. کسی که جیبش خالی است، توصیه هم برایش فایده‌ای ندارد. این دولت است که تا دیر نشده، باید فکری در این زمینه کند.»

منبع: همشهری آنلاین